III SA/LU 855/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem sprawy była skarga N. Spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymującą w mocy karę pieniężną za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym. Kontrola wykazała przekroczenie nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu o 150 kg (1,30%) i 50 kg (0,43%) podczas dwóch pomiarów dynamicznych. Organ I instancji nałożył karę 6000 zł za przewóz ładunku podzielnego pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii V. Organ odwoławczy utrzymał decyzję, wyjaśniając, że pojazd nienormatywny to taki, którego naciski osi przekraczają dopuszczalne wartości, a ruch wymaga zezwolenia. Podkreślono, że waga dynamiczna była legalizowana i nie wykazywała błędów. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów KPA, w tym zasad prawdy obiektywnej i ciężaru dowodu, poprzez oparcie rozstrzygnięcia na niewiarygodnych wynikach pomiaru. Twierdziła, że wyniki mieściły się w dopuszczalnym błędzie pomiaru wagi klasy D (±4%) i powinny być korygowane zgodnie z analogią do przepisów ITD. Sąd oddalił skargę. Stwierdził, że przekroczenie nacisku osi, nawet niewielkie, czyni pojazd nienormatywnym. Podkreślił, że waga posiadała ważne świadectwo legalizacji, a protokoły kontroli są dokumentami urzędowymi. Sąd odwołał się do stanowiska Głównego Urzędu Miar, zgodnie z którym wyniki pomiaru należy przyjmować bezpośrednio, bez uwzględniania korekt związanych z błędem pomiaru. Wskazał, że odchylenia dopuszczalne badane są podczas legalizacji, a nie stanowią podstawy do korekty wyników w bieżącej kontroli. Oddalił również zarzut niezastosowania art. 189f KPA, wskazując, że przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym regulują kwestie odstąpienia od nałożenia kary. Stwierdził brak podstaw do zastosowania art. 140aa ust. 4 PRD, gdyż spółka jako profesjonalny przewoźnik powinna dochować należytej staranności i nie wykazała, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących ważenia pojazdów, dopuszczalnych błędów pomiaru, stosowania przepisów o karach pieniężnych oraz odpowiedzialności profesjonalnych przewoźników.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji ważenia dynamicznego i interpretacji przepisów Prawa o ruchu drogowym. Stanowisko GUM dotyczące braku korekty wyników może być przedmiotem dalszych sporów.
Zagadnienia prawne (4)
Czy wyniki pomiaru nacisku osi pojazdu dokonanego wagą dynamiczną, która posiadała ważne świadectwo legalizacji, mogą stanowić podstawę do nałożenia kary pieniężnej, nawet jeśli wykazują niewielkie przekroczenia dopuszczalnych norm?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wyniki pomiaru nacisku osi pojazdu dokonanego legalizowaną wagą dynamiczną, nawet wykazujące niewielkie przekroczenia dopuszczalnych norm, mogą stanowić podstawę do nałożenia kary pieniężnej, jeśli nie stwierdzono błędów w procesie ważenia i nie ma podstaw do korekty wyników.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że waga dynamiczna z ważnym świadectwem legalizacji jest wiarygodnym narzędziem pomiarowym. Podkreślono, że przekroczenie nacisku osi, nawet o niewielką wartość, czyni pojazd nienormatywnym, a przewóz ładunku podzielnego takim pojazdem jest zabroniony. Brak jest podstaw do automatycznego korygowania wyników pomiaru o dopuszczalne błędy, zgodnie ze stanowiskiem Głównego Urzędu Miar.
Czy przepisy dotyczące dopuszczalnych błędów pomiaru wag stosowane przez Inspekcję Transportu Drogowego (ITD) powinny być stosowane analogicznie przez inne organy kontrolne przy ocenie wyników ważenia pojazdów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy wewnętrzne ITD nie stanowią źródła powszechnie obowiązującego prawa i nie mogą być stosowane analogicznie przez inne organy kontrolne.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że zarządzenie GITD nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego i nie może być stosowane przez inne organy. Podkreślono, że waga użyta do kontroli spełniała wymogi normatywne, a jej legalizacja potwierdzała zgodność z przepisami.
Czy w przypadku nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów Prawa o ruchu drogowym, stosuje się przepisy działu IVa Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące administracyjnych kar pieniężnych, w tym możliwość odstąpienia od ukarania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepisy działu IVa KPA stosuje się tylko w zakresie, w jakim nie zostały one uregulowane w przepisach odrębnych. Ustawa Prawo o ruchu drogowym zawiera własne regulacje dotyczące odstąpienia od nałożenia kary (art. 140aa ust. 4), które wyłączają stosowanie art. 189f KPA.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że art. 189a § 2 KPA wyłącza stosowanie przepisów działu IVa, jeśli kwestie tam uregulowane są zawarte w przepisach odrębnych. W tym przypadku art. 140aa ust. 4 PRD reguluje przesłanki odstąpienia od nałożenia kary, co wyłącza stosowanie art. 189f KPA.
Czy profesjonalny przewoźnik może zostać zwolniony z odpowiedzialności za naruszenie przepisów dotyczących nacisku osi pojazdu, jeśli wykaże dochowanie należytej staranności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, profesjonalny przewoźnik nie jest zwolniony z odpowiedzialności, jeśli nie wykaże, że dochował należytej staranności i nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Obowiązek należytej staranności obejmuje m.in. prawidłowe rozłożenie ładunku i sprawdzenie parametrów pojazdu przed rozpoczęciem przewozu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżąca jako profesjonalny przewoźnik powinna znać przepisy i zadbać o prawidłowe rozłożenie ładunku, aby uniknąć przekroczenia nacisku osi. Nie wykazała ona dochowania należytej staranności ani braku wpływu na powstanie naruszenia, co wyklucza zastosowanie art. 140aa ust. 4 PRD.
Przepisy (33)
Główne
p.r.d. art. 64 § 2
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
Zakaz przewozu ładunków innych niż niepodzielny pojazdem nienormatywnym (z wyłączeniem zezwolenia kat. I).
p.r.d. art. 140aa § 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
Kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami.
p.r.d. art. 140ab § 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
Wysokość kary pieniężnej za brak zezwolenia kategorii V (w tym lit. a: 6000 zł przy przekroczeniu do 10%).
p.r.d. art. 140ab § 2
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
Kara jak za przejazd bez zezwolenia w przypadku naruszenia zakazu z art. 64 ust. 2.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Pomocnicze
p.r.d. art. 2 § 35a
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
Definicja pojazdu nienormatywnego.
p.r.d. art. 64 § 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
Dopuszczalność ruchu pojazdu nienormatywnego pod warunkiem uzyskania zezwolenia.
p.r.d. art. 140aa § 3
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
Podmiot zobowiązany do zapłaty kary.
p.r.d. art. 140aa § 4
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym
Przesłanki do nie wszczynania lub umorzenia postępowania w sprawie nałożenia kary.
u.d.p. art. 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
u.d.p. art. 5 § 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
pkt 4 - definicja drogi publicznej.
u.d.p. art. 41 § 1
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia art. 5 § 1
pkt 5 - dopuszczalny nacisk osi napędowej (11,5 tony).
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia art. 5 § 4
Podstawą sprawdzenia wymagań są wartości rzeczywiste nacisków osi.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych art. 3 § 2
Definicja ważenia dynamicznego.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych art. 3 § 15
Definicja pomostu wagi dynamicznej.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych art. 3 § 5
Definicja obciążenia osi podczas ważenia dynamicznego.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych art. 16 § 1
Konstrukcja wagi elektronicznej i reakcja na zakłócenia.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych art. 20 § 1
Klasy dokładności wag.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych art. 20 § 2
Odchylenie dopuszczalne dla klas dokładności wag (załącznik nr 1).
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada oficjalności.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada zupełności materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada ciężaru dowodu.
k.p.a. art. 107 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi formalne decyzji.
k.p.a. art. 81a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść strony.
k.p.a. art. 189a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zakres stosowania przepisów o administracyjnych karach pieniężnych.
k.p.a. art. 189a § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wyłączenie stosowania przepisów działu IVa w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych.
k.p.a. art. 189f § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej.
p.o.m. art. 8 § 1
Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. - Prawo o miarach
Obszary stosowania przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej.
p.p.s.a. art. 119 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
p.przed. art. 10 § 2
Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. Prawo przedsiębiorców
Rozstrzyganie wątpliwości faktycznych na korzyść przedsiębiorcy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Waga dynamiczna, posiadająca ważne świadectwo legalizacji, jest wiarygodnym narzędziem pomiarowym. • Przekroczenie nacisku osi, nawet niewielkie, czyni pojazd nienormatywnym. • Przewóz ładunku podzielnego pojazdem nienormatywnym jest zabroniony i podlega karze. • Brak jest podstaw do automatycznego korygowania wyników pomiaru wagą o dopuszczalne błędy pomiaru. • Przepisy wewnętrzne ITD nie są źródłem prawa powszechnie obowiązującego i nie stosuje się ich analogicznie. • Przepisy Prawa o ruchu drogowym dotyczące odstąpienia od nałożenia kary wyłączają stosowanie art. 189f KPA. • Profesjonalny przewoźnik ma obowiązek dochowania należytej staranności i nie może być zwolniony z odpowiedzialności, jeśli nie wykaże braku wpływu na naruszenie.
Odrzucone argumenty
Wyniki pomiaru wagą dynamiczną są niewiarygodne z uwagi na różnice między pomiarami i niedopuszczalne błędy pomiaru. • Należy stosować analogicznie przepisy ITD dotyczące korekty wyników ważenia. • Należy zastosować art. 189f KPA i odstąpić od nałożenia kary lub poprzestać na pouczeniu. • Spółka dochowała należytej staranności i nie miała wpływu na powstanie naruszenia.
Godne uwagi sformułowania
Waga podlegając legalizacji jest badana pod względem tych błędów, natomiast wynik pomiaru nacisku pokazywany na wyświetlaczu podczas ważenia jest już po odjęciu tych "błędów". • Odchylenie dopuszczalne każdego obciążenia osi lub osi wielokrotnej od skorygowanego obciążenia osi lub osi wielokrotnej pojazdu kontrolnego innego niż dwuosiowy podczas ważenia dynamicznego, dla klasy dokładności wagi D przewidziano dla zatwierdzenia typu i legalizacji wagi odchylenie ±2%, natomiast dla użytkowania wagi - odchylenie ±4%. • Administracja miar stoi na stanowisku, że jako wynik pomiaru należy, przyjmować wyniki wskazane przez przyrząd pomiarowy bez uwzględnienia jakichkolwiek korekt związanych z błędem pomiaru, czy błędami granicznym dopuszczalnymi określonymi w wymaganiach technicznych dla danego rodzaju przyrządu pomiarowego. • Dochowanie należytej staranności oznacza, że podmiot wykonujący przejazd uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać przy organizacji przewozu, a jedynie wskutek niezależnych od niego okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń, na które nie miał wpływu doszło do naruszenia prawa.
Skład orzekający
Ewa Ibrom
przewodniczący
Jerzy Drwal
członek
Agnieszka Kosowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ważenia pojazdów, dopuszczalnych błędów pomiaru, stosowania przepisów o karach pieniężnych oraz odpowiedzialności profesjonalnych przewoźników."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji ważenia dynamicznego i interpretacji przepisów Prawa o ruchu drogowym. Stanowisko GUM dotyczące braku korekty wyników może być przedmiotem dalszych sporów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kontroli pojazdów i kar pieniężnych, a sąd rozstrzyga kluczowe kwestie techniczne (dokładność wag) i prawne (stosowanie przepisów, odpowiedzialność). Jest to istotne dla branży transportowej i prawników zajmujących się tym obszarem.
“Czy niewielkie przekroczenie nacisku osi pojazdu to już podstawa do wysokiej kary? Sąd rozwiewa wątpliwości.”
Dane finansowe
WPS: 6000 PLN
Sektor
transportowe
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.