III SA/Kr 227/14Nakaz wypłaty należności pracownikowi umowa o odpowiedzialności materialnej
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi A Sp. z o.o. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy, która utrzymała w mocy nakaz Inspektora Pracy nakazujący spółce wypłatę byłemu pracownikowi, P. S., należności z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju w kwocie 4.228,45 zł. Spółka argumentowała, że wierzytelność pracownika nie istnieje, ponieważ uległa umorzeniu na skutek potrącenia z wierzytelnością spółki z tytułu szkody wyrządzonej przez pracownika w powierzonym mu mieniu. Spółka powoływała się na umowę z dnia 22 sierpnia 2011 r. o odpowiedzialności materialnej za powierzone mienie, która przewidywała zgodę pracownika na potrącenie równowartości szkody z przysługujących mu należności. Organ odwoławczy oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznali jednak, że umowa ta jest nieważna na podstawie art. 18 § 2 Kodeksu pracy, ponieważ jej postanowienia są mniej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy. Sąd podkreślił, że pracownik odpowiada za powierzone mienie na zasadach określonych w art. 124 Kodeksu pracy, a umowa o współodpowiedzialności materialnej jest dopuszczalna jedynie w trybie art. 125 Kodeksu pracy. Ponadto, sąd powołał się na art. 831 § 1 pkt 1 Kpc i art. 505 pkt 1 Kc, zgodnie z którymi świadczenia na pokrycie wydatków służbowych nie podlegają egzekucji i nie mogą być umorzone przez potrącenie. W związku z tym, wierzytelność pracownika nie uległa umorzeniu, a pracodawca był zobowiązany do jej wypłaty. Sąd oddalił skargę jako niezasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności materialnej pracownika, dopuszczalności umów o odpowiedzialności materialnej oraz możliwości potrącenia należności pracowniczych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której pracodawca próbował potrącić należności pracownicze na podstawie nieważnej umowy o odpowiedzialności materialnej. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdy potrącenie jest zgodne z prawem.
Zagadnienia prawne (2)
Czy pracodawca może dokonać potrącenia należności pracownika z tytułu podróży służbowej z wierzytelnością pracodawcy z tytułu szkody wyrządzonej przez pracownika, na podstawie umowy o odpowiedzialności materialnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pracodawca nie był uprawniony do dokonania takiego potrącenia, ponieważ umowa o odpowiedzialności materialnej była nieważna jako mniej korzystna dla pracownika niż przepisy prawa pracy, a należności z tytułu podróży służbowej nie podlegają potrąceniu w świetle przepisów Kpc i Kc.
Uzasadnienie
Sąd uznał umowę o odpowiedzialności materialnej za nieważną na podstawie art. 18 § 2 Kodeksu pracy, gdyż jej postanowienia były mniej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy. Ponadto, należności z tytułu podróży służbowej, jako świadczenia na pokrycie wydatków służbowych, nie podlegają egzekucji ani potrąceniu zgodnie z art. 831 § 1 pkt 1 Kpc i art. 505 pkt 1 Kc.
Czy umowa o odpowiedzialności materialnej za powierzone mienie zawarta między pracodawcą a pracownikiem przed wyrządzeniem szkody jest dopuszczalna na gruncie prawa pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taka umowa jest niedopuszczalna, jeśli jej postanowienia są mniej korzystne dla pracownika niż przepisy Kodeksu pracy. Pracownik odpowiada za powierzone mienie na zasadach określonych w art. 124 Kodeksu pracy, a umowa o współodpowiedzialności materialnej jest dopuszczalna tylko w trybie art. 125 Kodeksu pracy.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że postanowienia umowy o odpowiedzialności materialnej, które wzmacniają pozycję pracodawcy jako wierzyciela kosztem pracownika, są mniej korzystne niż przepisy Kodeksu pracy i tym samym nieważne na mocy art. 18 § 2 Kp. Przepisy Kodeksu pracy (art. 124-125) określają zasady odpowiedzialności pracownika za powierzone mienie.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (18)
Główne
Kpc art. 831 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Kc art. 505 § pkt 1
Kodeks cywilny
Kp art. 124 § § 1 i § 2
Kodeks pracy
Kp art. 125
Kodeks pracy
Kp art. 18 § § 1
Kodeks pracy
Kp art. 18 § § 2
Kodeks pracy
Pomocnicze
Kpa art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.PIP art. 19 § ust. 1 pkt 5
Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy
Kpa art. 156 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania administracyjnego
Kp art. 124 § § 3
Kodeks pracy
u.PIP art. 121 § pkt 7
Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy
u.PIP art. 33 § ust.1 pkt.1
Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy
u.PIP art. 11
Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy
u.PIP art. 10 § ust.1 pkt.1
Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy
Kp art. 94 § pkt 5
Kodeks pracy
P.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
PPSA art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa o odpowiedzialności materialnej zawarta z pracownikiem jest nieważna, gdyż jest mniej korzystna dla pracownika niż przepisy prawa pracy. • Należności z tytułu podróży służbowej, jako świadczenia na pokrycie wydatków służbowych, nie podlegają egzekucji ani potrąceniu zgodnie z przepisami Kpc i Kc. • Inspektor pracy jest uprawniony do nakazania wypłaty należnego wynagrodzenia i innych świadczeń pracowniczych.
Odrzucone argumenty
Wierzytelność pracownika z tytułu podróży służbowej uległa umorzeniu na skutek potrącenia z wierzytelnością spółki z tytułu szkody wyrządzonej przez pracownika. • Umowa o odpowiedzialności materialnej za powierzone mienie jest dopuszczalna i stanowi podstawę do potrącenia. • Nakaz wypłaty jest niewykonalny i powinien zostać stwierdzony jego nieważność.
Godne uwagi sformułowania
Sąd podzielił stanowisko Okręgowego Inspektora Pracy jako zgodne z prawem. • Należne wynagrodzenie jest kategorią obiektywną, nie podlegającą ocenie inspektora pracy, jakkolwiek organ ma prawo dokonywania ustaleń, czy wynagrodzenie istotnie jest należne. • Postanowienia umów o pracę oraz innych aktów, na których podstawie powstaje stosunek pracy, nie mogą być mniej korzystne dla pracownika, niż przepisy prawa pracy.
Skład orzekający
Krystyna Kutzner
przewodniczący-sprawozdawca
Tadeusz Wołek
członek
Bożenna Blitek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności materialnej pracownika, dopuszczalności umów o odpowiedzialności materialnej oraz możliwości potrącenia należności pracowniczych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której pracodawca próbował potrącić należności pracownicze na podstawie nieważnej umowy o odpowiedzialności materialnej. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdy potrącenie jest zgodne z prawem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie przepisów prawa pracy, nawet w kontekście umów cywilnoprawnych, i jak sąd może stanąć w obronie pracownika przed niekorzystnymi dla niego klauzulami umownymi.
“Czy umowa z pracownikiem może być nieważna, bo jest 'za dobra' dla szefa?”
Dane finansowe
WPS: 4228,45 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.