Orzeczenie · 2014-06-12

III SA/Kr 227/14Nakaz wypłaty należności pracownikowi umowa o odpowiedzialności materialnej

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Miejsce
Krakowie
Data
2014-06-12
NSAInneWysokawsa
prawo pracywynagrodzeniepodróż służbowaodpowiedzialność materialnapotrącenieumowa o pracękodeks pracyinspekcja pracy WSA

Sprawa dotyczyła skargi A Sp. z o.o. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy, która utrzymała w mocy nakaz Inspektora Pracy nakazujący spółce wypłatę byłemu pracownikowi, P. S., należności z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju w kwocie 4.228,45 zł. Spółka argumentowała, że wierzytelność pracownika nie istnieje, ponieważ uległa umorzeniu na skutek potrącenia z wierzytelnością spółki z tytułu szkody wyrządzonej przez pracownika w powierzonym mu mieniu. Spółka powoływała się na umowę z dnia 22 sierpnia 2011 r. o odpowiedzialności materialnej za powierzone mienie, która przewidywała zgodę pracownika na potrącenie równowartości szkody z przysługujących mu należności. Organ odwoławczy oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznali jednak, że umowa ta jest nieważna na podstawie art. 18 § 2 Kodeksu pracy, ponieważ jej postanowienia są mniej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy. Sąd podkreślił, że pracownik odpowiada za powierzone mienie na zasadach określonych w art. 124 Kodeksu pracy, a umowa o współodpowiedzialności materialnej jest dopuszczalna jedynie w trybie art. 125 Kodeksu pracy. Ponadto, sąd powołał się na art. 831 § 1 pkt 1 Kpc i art. 505 pkt 1 Kc, zgodnie z którymi świadczenia na pokrycie wydatków służbowych nie podlegają egzekucji i nie mogą być umorzone przez potrącenie. W związku z tym, wierzytelność pracownika nie uległa umorzeniu, a pracodawca był zobowiązany do jej wypłaty. Sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności materialnej pracownika, dopuszczalności umów o odpowiedzialności materialnej oraz możliwości potrącenia należności pracowniczych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której pracodawca próbował potrącić należności pracownicze na podstawie nieważnej umowy o odpowiedzialności materialnej. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdy potrącenie jest zgodne z prawem.

Zagadnienia prawne (2)

Czy pracodawca może dokonać potrącenia należności pracownika z tytułu podróży służbowej z wierzytelnością pracodawcy z tytułu szkody wyrządzonej przez pracownika, na podstawie umowy o odpowiedzialności materialnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pracodawca nie był uprawniony do dokonania takiego potrącenia, ponieważ umowa o odpowiedzialności materialnej była nieważna jako mniej korzystna dla pracownika niż przepisy prawa pracy, a należności z tytułu podróży służbowej nie podlegają potrąceniu w świetle przepisów Kpc i Kc.

Uzasadnienie

Sąd uznał umowę o odpowiedzialności materialnej za nieważną na podstawie art. 18 § 2 Kodeksu pracy, gdyż jej postanowienia były mniej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy. Ponadto, należności z tytułu podróży służbowej, jako świadczenia na pokrycie wydatków służbowych, nie podlegają egzekucji ani potrąceniu zgodnie z art. 831 § 1 pkt 1 Kpc i art. 505 pkt 1 Kc.

Czy umowa o odpowiedzialności materialnej za powierzone mienie zawarta między pracodawcą a pracownikiem przed wyrządzeniem szkody jest dopuszczalna na gruncie prawa pracy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, taka umowa jest niedopuszczalna, jeśli jej postanowienia są mniej korzystne dla pracownika niż przepisy Kodeksu pracy. Pracownik odpowiada za powierzone mienie na zasadach określonych w art. 124 Kodeksu pracy, a umowa o współodpowiedzialności materialnej jest dopuszczalna tylko w trybie art. 125 Kodeksu pracy.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że postanowienia umowy o odpowiedzialności materialnej, które wzmacniają pozycję pracodawcy jako wierzyciela kosztem pracownika, są mniej korzystne niż przepisy Kodeksu pracy i tym samym nieważne na mocy art. 18 § 2 Kp. Przepisy Kodeksu pracy (art. 124-125) określają zasady odpowiedzialności pracownika za powierzone mienie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Sąd oddalił skargę spółki na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy, uznając, że spółka była zobowiązana do wypłaty byłemu pracownikowi należności z tytułu podróży służbowej, a potrącenie tych należności z wierzytelnością spółki z tytułu szkody wyrządzonej przez pracownika było niedopuszczalne.

Przepisy (18)

Główne

Kpc art. 831 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Kc art. 505 § pkt 1

Kodeks cywilny

Kp art. 124 § § 1 i § 2

Kodeks pracy

Kp art. 125

Kodeks pracy

Kp art. 18 § § 1

Kodeks pracy

Kp art. 18 § § 2

Kodeks pracy

Pomocnicze

Kpa art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.PIP art. 19 § ust. 1 pkt 5

Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy

Kpa art. 156 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Kp art. 124 § § 3

Kodeks pracy

u.PIP art. 121 § pkt 7

Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy

u.PIP art. 33 § ust.1 pkt.1

Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy

u.PIP art. 11

Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy

u.PIP art. 10 § ust.1 pkt.1

Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy

Kp art. 94 § pkt 5

Kodeks pracy

P.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

PPSA art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa o odpowiedzialności materialnej zawarta z pracownikiem jest nieważna, gdyż jest mniej korzystna dla pracownika niż przepisy prawa pracy. • Należności z tytułu podróży służbowej, jako świadczenia na pokrycie wydatków służbowych, nie podlegają egzekucji ani potrąceniu zgodnie z przepisami Kpc i Kc. • Inspektor pracy jest uprawniony do nakazania wypłaty należnego wynagrodzenia i innych świadczeń pracowniczych.

Odrzucone argumenty

Wierzytelność pracownika z tytułu podróży służbowej uległa umorzeniu na skutek potrącenia z wierzytelnością spółki z tytułu szkody wyrządzonej przez pracownika. • Umowa o odpowiedzialności materialnej za powierzone mienie jest dopuszczalna i stanowi podstawę do potrącenia. • Nakaz wypłaty jest niewykonalny i powinien zostać stwierdzony jego nieważność.

Godne uwagi sformułowania

Sąd podzielił stanowisko Okręgowego Inspektora Pracy jako zgodne z prawem. • Należne wynagrodzenie jest kategorią obiektywną, nie podlegającą ocenie inspektora pracy, jakkolwiek organ ma prawo dokonywania ustaleń, czy wynagrodzenie istotnie jest należne. • Postanowienia umów o pracę oraz innych aktów, na których podstawie powstaje stosunek pracy, nie mogą być mniej korzystne dla pracownika, niż przepisy prawa pracy.

Skład orzekający

Krystyna Kutzner

przewodniczący-sprawozdawca

Tadeusz Wołek

członek

Bożenna Blitek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności materialnej pracownika, dopuszczalności umów o odpowiedzialności materialnej oraz możliwości potrącenia należności pracowniczych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której pracodawca próbował potrącić należności pracownicze na podstawie nieważnej umowy o odpowiedzialności materialnej. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w przypadkach, gdy potrącenie jest zgodne z prawem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie przepisów prawa pracy, nawet w kontekście umów cywilnoprawnych, i jak sąd może stanąć w obronie pracownika przed niekorzystnymi dla niego klauzulami umownymi.

“Czy umowa z pracownikiem może być nieważna, bo jest 'za dobra' dla szefa?”

Dane finansowe

WPS: 4228,45 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst