Orzeczenie · 2026-05-20

III SA/Gl 275/26Uchylenie odmowy udostępnienia informacji publicznej spółka komunalna

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2026-05-20
NSAAdministracyjneWysokawsa
dostęp do informacji publicznejtajemnica przedsiębiorstwaspółka komunalnaaudytmonopoljawnośćkontrola obywatelskakodeks postępowania administracyjnegoustawa o dostępie do informacji publicznej

Sprawa dotyczyła wniosku o udostępnienie sprawozdania z audytu spółki komunalnej G. Sp. z o.o. Organy administracji publicznej (Wójt Gminy C. i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach) odmawiały udostępnienia pełnej treści audytu, powołując się na tajemnicę przedsiębiorstwa zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w związku z art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Skarżący argumentował, że spółka komunalna działająca w warunkach monopolu naturalnego na lokalnym rynku usług wodno-kanalizacyjnych nie może skutecznie powoływać się na tajemnicę przedsiębiorstwa, a ujawnienie informacji o gospodarowaniu majątkiem publicznym jest kluczowe dla kontroli obywatelskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przychylił się do stanowiska skarżącego. Sąd uznał, że organy nie wykazały w sposób przekonujący, iż wnioskowane informacje posiadają wartość gospodarczą, której ujawnienie mogłoby zaszkodzić spółce w warunkach rynkowych, zwłaszcza biorąc pod uwagę jej monopolistyczny charakter. Ponadto, organy nie udowodniły podjęcia przez spółkę niezbędnych działań w celu zachowania poufności informacji. Sąd uchylił zaskarżone decyzje, wskazując na naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym art. 7, 77, 80, 107 k.p.a. oraz art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 2 u.z.n.k. i art. 61 Konstytucji RP.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie zasady, że spółki komunalne działające w warunkach monopolu nie mogą nadużywać instytucji tajemnicy przedsiębiorstwa do ukrywania informacji o gospodarowaniu majątkiem publicznym.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki komunalnej działającej w warunkach monopolu naturalnego. W przypadku spółek działających na rynku konkurencyjnym, zastosowanie tajemnicy przedsiębiorstwa może być uzasadnione.

Zagadnienia prawne (2)

Czy informacje zawarte w sprawozdaniu z audytu spółki komunalnej, działającej w warunkach monopolu naturalnego, mogą być objęte tajemnicą przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, informacje te nie mogą być objęte tajemnicą przedsiębiorstwa, jeśli nie posiadają wartości gospodarczej w rozumieniu ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i nie zostały podjęte odpowiednie kroki w celu ich ochrony, zwłaszcza gdy spółka działa w warunkach monopolu.

Uzasadnienie

Spółka komunalna działająca w warunkach monopolu naturalnego nie konkuruje na rynku, co podważa argument o wartości gospodarczej informacji i potencjalnej szkodzie dla jej pozycji konkurencyjnej. Organy nie wykazały również podjęcia przez spółkę niezbędnych działań w celu zachowania poufności informacji.

Czy organy administracji prawidłowo uzasadniły odmowę udostępnienia informacji publicznej, powołując się na tajemnicę przedsiębiorstwa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienia decyzji były ogólnikowe, nie odnosiły się do konkretnych okoliczności faktycznych i nie wykazały istnienia przesłanek materialnej i formalnej tajemnicy przedsiębiorstwa.

Uzasadnienie

Organy nie przedstawiły konkretnych dowodów na wartość gospodarczą informacji ani na podjęte kroki w celu ich ochrony. Uzasadnienia były abstrakcyjne i powielały argumentację organu pierwszej instancji, uniemożliwiając kontrolę sądową.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy C. o odmowie udostępnienia informacji publicznej.

Przepisy (37)

Główne

u.d.i.p. art. 5 § ust. 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy.

u.z.n.k. art. 11 § ust. 2

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji

Definicja tajemnicy przedsiębiorstwa jako informacji technicznych, technologicznych, organizacyjnych lub innych posiadających wartość gospodarczą, które nie są powszechnie znane i co do których podjęto działania w celu zachowania poufności.

Konstytucja RP art. 61 § ust. 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo obywateli do uzyskiwania informacji publicznej.

u.d.i.p. art. 5 § ust. 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.z.n.k. art. 11 § ust. 2

Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji

u.z.n.k. art. 11 § ust. 2

Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji

u.d.i.p. art. 5 § ust. 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Konstytucja RP art. 61 § ust. 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Pomocnicze

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

Konstytucja RP art. 61 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenia prawa dostępu do informacji publicznej.

u.f.p. art. 33 § ust. 1

Ustawa o finansach publicznych

Zasada jawności gospodarki środkami publicznymi.

u.f.p. art. 35

Ustawa o finansach publicznych

Nieważność klauzul umownych wyłączających jawność w zakresie gospodarki środkami publicznymi.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia przepisów prawa.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

u.d.i.p. art. 16 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej.

u.d.i.p. art. Dz.U. 2022 poz 902

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

k.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.f.p. art. 33 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

u.f.p. art. 35

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

p.p.s.a. art. 3 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p. art. 16 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 61 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.f.p. art. 33 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

u.f.p. art. 35

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółka komunalna działająca w warunkach monopolu naturalnego nie może skutecznie powoływać się na tajemnicę przedsiębiorstwa. • Organy nie wykazały wartości gospodarczej informacji ani podjętych kroków w celu jej ochrony. • Uzasadnienia decyzji były ogólnikowe i nie spełniały wymogów formalnych. • Jawność gospodarowania majątkiem publicznym ma priorytet nad potencjalną tajemnicą przedsiębiorstwa w przypadku spółek komunalnych.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów o zagrożeniu pozycji rynkowej spółki komunalnej poprzez ujawnienie informacji z audytu.

Godne uwagi sformułowania

Tajmnica przedsiębiorstwa nie może służyć ukrywaniu niegospodarności. • Spółka komunalna, obracająca w 100% kapitałem publicznym, nie może zasłaniać się tajemnicą przed suwerenem. • Uzasadnienia wydanych w sprawie decyzji mają charakter ogólny i nie odnoszą się do okoliczności faktycznych, w jakich działa G. sp. z o.o.

Skład orzekający

Beata Machcińska

przewodniczący sprawozdawca

Dorota Fleszer

członek

Adam Gołuch

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że spółki komunalne działające w warunkach monopolu nie mogą nadużywać instytucji tajemnicy przedsiębiorstwa do ukrywania informacji o gospodarowaniu majątkiem publicznym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki komunalnej działającej w warunkach monopolu naturalnego. W przypadku spółek działających na rynku konkurencyjnym, zastosowanie tajemnicy przedsiębiorstwa może być uzasadnione.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej w kontekście spółek komunalnych i ich potencjalnego ukrywania informacji pod pozorem tajemnicy przedsiębiorstwa, co ma znaczenie dla kontroli obywatelskiej nad wydatkowaniem środków publicznych.

Czy spółka komunalna może ukrywać informacje o audycie pod płaszczykiem tajemnicy przedsiębiorstwa? Sąd mówi: nie w monopolu!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst