III SA/Gd 89/26Nieważność decyzji policji wszczęcie postępowania kpa
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi A. K. na decyzje organów Policji odmawiające wypłaty wyrównania uposażenia, odprawy, ekwiwalentu za urlop i nagrody rocznej po zwolnieniu ze służby. Skarżąca wezwała organ do zapłaty, wskazując na błędne obliczenie należności. Organy Policji wszczęły postępowanie administracyjne i wydały decyzje odmawiające wypłaty, uznając swoje obliczenia za prawidłowe. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Kluczowym zarzutem było wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu na skutek wezwania do zapłaty, podczas gdy sprawa wymagała wniosku strony, a organ nie uzyskał zgody na wszczęcie postępowania z urzędu. Sąd podzielił argumentację skarżącej, stwierdzając, że organy obu instancji rażąco naruszyły prawo procesowe, w szczególności art. 61 § 1 KPA, poprzez wszczęcie postępowania administracyjnego bez podstawy prawnej. W konsekwencji, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 135 PPSA stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, uznając, że zachodziły przyczyny określone w art. 156 § 1 pkt 2 KPA. Sąd umorzył postępowanie administracyjne na podstawie art. 145 § 3 PPSA i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu na skutek wezwania do zapłaty bez wniosku strony i bez jej zgody jest niedopuszczalne i prowadzi do nieważności decyzji.
Dotyczy spraw, w których przepisy prawa wymagają wniosku strony do wszczęcia postępowania administracyjnego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wezwanie do zapłaty skierowane do organu administracji publicznej może stanowić podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu, czy też wymaga wniosku strony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wezwanie do zapłaty nie stanowi wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego, a wszczęcie postępowania z urzędu w takiej sytuacji, bez uzyskania zgody strony, jest niedopuszczalne i stanowi rażące naruszenie prawa.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje dwa sposoby wszczęcia postępowania: na żądanie strony lub z urzędu. W sprawach dotyczących realizacji uprawnień strony, takich jak żądanie wypłaty świadczeń, postępowanie może być wszczęte jedynie na wniosek strony. Wyjątek przewidziany w art. 61 § 2 KPA, dotyczący wszczęcia postępowania z urzędu za zgodą strony, nie miał zastosowania w tej sprawie, gdyż organ nie uzyskał takiej zgody. Wszczęcie postępowania administracyjnego i wydanie decyzji merytorycznej w sytuacji braku wniosku strony jest niedopuszczalne.
Czy decyzja organu administracji publicznej wydana z naruszeniem przepisów o wszczęciu postępowania administracyjnego jest wadliwa i podlega stwierdzeniu nieważności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, decyzja wydana z rażącym naruszeniem przepisów o wszczęciu postępowania administracyjnego, w tym wszczęta bez wniosku strony i bez uzyskania jej zgody na wszczęcie z urzędu, podlega stwierdzeniu nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 KPA.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy obu instancji rażąco naruszyły prawo procesowe, wszczynając postępowanie administracyjne mimo braku wniosku strony i nieuzyskania jej zgody. Takie naruszenie stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności wydanych decyzji, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 KPA, który przewiduje nieważność decyzji wydanej z naruszeniem przepisów o właściwości lub w stosunku do osoby niebędącej stroną, a także w innych rażących naruszeniach prawa.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (17)
Główne
k.p.a. art. 61 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
k.p.a. art. 61 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej może ze względu na szczególnie ważny interes strony wszcząć z urzędu postępowanie także w sprawie, w której przepis prawa wymaga wniosku strony. Organ obowiązany jest uzyskać na to zgodę strony w toku postępowania, a w razie nieuzyskania zgody - postępowanie umorzyć.
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej umorzy postępowanie, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.
Dz.U. 2022 poz 2666 art. 41 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023
Przepis ten dotyczył sposobu obliczania uposażenia należnego w okresie od 1 stycznia 2023 r. do dnia 28 lutego 2023 r. Sąd wskazał, że przepis ten nie mógł stanowić podstawy do wydania decyzji, gdyż utracił moc z dniem 31 grudnia 2023 r. (choć w uzasadnieniu organu odwoławczego wskazano, że stosuje się kwoty bazowe z ustawy budżetowej na rok 2022).
PPSA art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga sprawę w zakresie objętym zaskarżoną decyzją.
PPSA art. 145 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
PPSA art. 145 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd umarza postępowanie w przypadkach przewidzianych w art. 145 § 3 KPC.
PPSA art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W sprawach, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4, zasądzenie kosztów nie może nastąpić na rzecz organu.
PPSA art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zasądza od strony skarżącej zwrot kosztów postępowania w wysokości określonej w przepisie o opłatach oraz niezbędnych kosztów związanych z prowadzeniem sprawy, w tym kosztów zastępstwa procesowego, do wysokości nieprzekraczającej stawek minimalnych określonych w odrębnych przepisach.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja podlega stwierdzeniu nieważności, gdy została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości albo gdy dotyczy sprawy już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo gdy została skierowana do osoby, która nie była stroną w sprawie.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Pomocnicze
k.p.a. art. 61 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Zgoda strony, o której mowa w § 2, powinna mieć formę odpowiadającą treści podania i być wyrażona stanowczo.
u.o. Policji art. 99-101
Ustawa o Policji
u.o. Policji art. 110
Ustawa o Policji
u.o. Policji art. 114
Ustawa o Policji
u.o. Policji art. 115
Ustawa o Policji
u.o. Policji art. 115a
Ustawa o Policji
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wezwanie do zapłaty nie stanowi wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego. • Organ administracji publicznej nie może wszcząć postępowania z urzędu w sprawie wymagającej wniosku strony bez uzyskania jej zgody. • Wszczęcie postępowania administracyjnego i wydanie decyzji merytorycznej bez podstawy prawnej stanowi rażące naruszenie prawa.
Godne uwagi sformułowania
istota rozstrzygnięcia – co należy podkreślić - nie dotyczyła zastosowania przepisów prawa materialnego i treści wydanych decyzji, lecz dopuszczalności wszczęcia postępowania administracyjnego i w następstwie wszczęcia postępowania - wydania tych decyzji. • Niedopuszczalne jest mieszanie form wszczęcia postępowania i mających do nich zastosowanie regulacji procesowych, tj. traktowanie postępowania wszczętego na wniosek tak jak postępowania wszczętego z urzędu. • organy obu instancji rażąco naruszyły prawo ( art. 61 §1 k.p.a.)
Skład orzekający
Bartłomiej Adamczak
przewodniczący
Alina Dominiak
sprawozdawca
Adam Osik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu na skutek wezwania do zapłaty bez wniosku strony i bez jej zgody jest niedopuszczalne i prowadzi do nieważności decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których przepisy prawa wymagają wniosku strony do wszczęcia postępowania administracyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie podstawowych zasad proceduralnych, nawet w sprawach dotyczących świadczeń finansowych. Pokazuje, że błąd formalny może prowadzić do unieważnienia decyzji merytorycznej.
“Błąd formalny Policji: WSA unieważnia decyzje o odmowie wypłaty świadczeń po zwolnieniu ze służby.”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.