III SA/Gd 89/26

III SA/Gd 89/26 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2026-07-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-02-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Adam Osik
Alina Dominiak /sprawozdawca/
Bartłomiej Adamczak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Umorzono postępowanie w części
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 1691
art. 28, art. 61 § 1, § 2 i § 3, art. 105 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks  postępowania administracyjnego
Dz.U. 2026 poz 143
art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 135, art. 145 § 3, art. 200, art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (sprawozdawca) Asesor sądowy WSA Adam Osik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 lipca 2026 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku z dnia 17 stycznia 2026 r. nr 1/2026 w przedmiocie odmowy wypłaty wyrównania uposażenia, odprawy, ekwiwalentu za niewykorzystany urlop oraz nagrody rocznej w związku ze zwolnieniem ze służby 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Miejskiego Policji w Gdańsku z dnia 5 grudnia 2025 r. nr 9/2025; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Gdańsku na rzecz skarżącej A. K. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
A. K. (dalej: "skarżąca"), reprezentowana przez pełnomocnika – adwokata, pismem z dnia 13 października 2025 r. wezwała Komendanta Miejskiego Policji w Gdańsku do zapłaty łącznie kwoty 5653,94 zł tytułem wyrównania wynagrodzenia za styczeń i luty 2023 r., odprawy emerytalnej, ekwiwalentu za niewykorzystany urlop i nagrody rocznej wraz z ustawowymi odsetkami. Wskazała, że została zwolniona ze służby z dniem 18 lutego 2023 r. Zdaniem skarżącej ww. należności winny zostać obliczone zgodnie z art. 41 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 (Dz. U. z 2022 r. poz. 2666 ze zm.), tj. z uwzględnieniem wzrostu uposażeń policjantów, który nastąpił od dnia 1 marca 2023 r.
Komendant Miejski Policji w Gdańsku pismem z dnia 23 października 2025 r. zawiadomił skarżącą, że na jej wniosek zostało wszczęte postępowanie administracyjne.
Decyzją z dnia 5 grudnia 2025 r. Komendant Miejski Policji w Gdańsku (dalej: "organ I instancji"), po rozpatrzeniu wezwania z dnia 13 października 2025 r., odmówił skarżącej wypłaty wyrównania uposażenia za miesiące styczeń i luty 2023 r., odprawy, ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop i nagrody rocznej, należnych w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji z dniem 18 lutego 2023 r.
Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie, żądając jej uchylenia w całości i umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Zarzuciła, że organ I instancji błędnie przyjął, że wezwanie do zapłaty stanowi wniosek o przyznanie wyrównania świadczeń oraz podstawę wszczęcia postępowania administracyjnego. Wezwanie do zapłaty nie dawało podstaw do wszczęcia postepowania administracyjnego i wydania decyzji. Zarzuciła także, że organ I instancji nie umorzył postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego.
Komendant Wojewódzki Policji w Gdańsku (dalej: "organ odwoławczy") decyzją z dnia 17 stycznia 2026 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, w całości podzielając jego stanowisko.
Wskazał, że art. 41 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 wskazuje sposób obliczania uposażenia należnego w okresie od 1 stycznia 2023 r. do dnia 28 lutego 2023 r., tj. że w tym okresie, do obliczenia uposażenia, stosuje się kwoty bazowe ustalone w ustawie budżetowej na rok 2022 r. z dnia 17 grudnia 2021 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 270), tj. kwotę 1614,69 zł. Organ Policji związany jest istniejącymi i obowiązującymi przepisami prawa, z których jasno wynika, iż wypłacone uposażenie jest prawidłowo obliczonym oraz należnym uposażeniem. Z uzasadnienia decyzji wynika też, że wysokość pozostałych świadczeń jest pochodną uposażenia zasadniczego (z dodatkami), zatem ich wysokość została ustalona prawidłowo.
Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, żądając uchylenia decyzji organów obu instancji oraz zasądzenia od organu kosztów postępowania. Podniosła zarzut naruszenia: 1/ art. 1, art. 63 §1 w zw. z art. 20 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że wezwanie do zapłaty stanowi wniosek o przyznanie wyrównań żądanych świadczeń , 2/ art. 1 w zw. z art. 104 § 1 w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez wszczęcie postępowania administracyjnego i wydanie decyzji, mimo że nie było do tego podstaw prawnych, 3/ art. 105 § 1 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i nieumorzenie postępowania, 4/ naruszenie art. 41 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023 poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy przepis prawa utracił moc z dniem 31 grudnia 2023 r., a zatem nie mógł stanowić podstawy prawnej wydania decyzji, 5/ art. 99-101, art. 110, art. 114, art. 115 i 115a ustawy o Policji , poprzez ich błędne zastosowanie, mimo że nie odnoszą się do możliwości przyznania wyrównań świadczeń na rzecz funkcjonariuszy Policji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W niniejszej sprawie istota rozstrzygnięcia – co należy podkreślić - nie dotyczyła zastosowania przepisów prawa materialnego i treści wydanych decyzji, lecz dopuszczalności wszczęcia postępowania administracyjnego i w następstwie wszczęcia postępowania - wydania tych decyzji.
Przepis art. 61 § 1 k.p.a. stanowi, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
Z kolei w myśl art. 61 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej może ze względu na szczególnie ważny interes strony wszcząć z urzędu postępowanie także w sprawie, w której przepis prawa wymaga wniosku strony. Organ obowiązany jest uzyskać na to zgodę strony w toku postępowania, a w razie nieuzyskania zgody - postępowanie umorzyć.
Z powyższego wynika, że kodeks postępowania administracyjnego przewiduje dwa sposoby wszczęcia postępowania – na żądanie strony, czyli z inicjatywy podmiotu, o którym mowa w art. 28 k.p.a., albo z urzędu, a więc z inicjatywy organu. W przedmiotowej sprawie przepisy szczególne, w tym ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tj. Dz.U. z 2025 r., poz. 636 ze zm.), nie regulują tej kwestii odmiennie.
Nie ulega wątpliwości, że niniejsze postępowanie mogło być wszczęte jedynie na wniosek strony, bowiem w sprawie chodziło o realizację uprawnień skarżącej, a nie obowiązków publicznoprawnych. Zatem tylko skarżąca była wyłącznie dysponentem swoich uprawnień i od jej woli zależało, czy je realizuje, czy też nie (co dotyczy też wyboru albo drogi administracyjnej, albo sądowej - przed sądem powszechnym). Organ administracji jest związany żądaniem strony, które wyznacza rodzaj i granice postępowania administracyjnego. Nie jest natomiast uprawniony do swobodnego interpretowania żądania strony. W orzecznictwie akcentuje się, że niedopuszczalne jest mieszanie form wszczęcia postępowania i mających do nich zastosowanie regulacji procesowych, tj. traktowanie postępowania wszczętego na wniosek tak jak postępowania wszczętego z urzędu.
Podkreślić należy, że w sprawach, w których przepis prawa wymaga wniosku strony niedopuszczalne jest działanie przez organ z urzędu. W art. 61 § 2 k.p.a. przewidziano wprawdzie wyjątek od tej zasady, który jednak w niniejszej sprawie nie zachodził. Wynika to z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych i treści decyzji organów obu instancji. W przypadku zastosowania art. 61 § 2 k.p.a. konieczna jest zgoda strony, która musi być uzyskana w toku postępowania przed wydaniem decyzji. Zgoda taka powinna mieć formę odpowiadającą treści podania w rozumieniu art. 61 § 3 k.p.a. i być wyrażona stanowczo, czyli jednoznacznie i bezwarunkowo. Nieuzyskanie takiej zgody sprawia, że organ jest obwiązany umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. W przedmiotowej sprawie organ nie starał się o uzyskanie zgody skarżącej na wszczęcie postępowania i takiej zgody nie uzyskał.
Skarżąca, reprezentowana od początku przez profesjonalnego pełnomocnika, nie wnosiła w niniejszej sprawie o wszczęcie postępowania administracyjnego, lecz realizowała tzw. przedsądowe wezwanie do zapłaty, jako element poprzedzający wniesienie powództwa do sądu powszechnego. Stanowisko to konsekwentnie podtrzymywała w odwołaniu od decyzji oraz w skardze do tutejszego Sądu.
To, czy w niniejszej sprawie, w odniesieniu do żądania wyrównania uposażenia i pozostałych świadczeń, droga przed sądem powszechnym skarżącej przysługuje, nie ma znaczenia. Nawet gdyby organ w kwestii tej miał rację, niedopuszczalne było wszczęcie postępowania administracyjnego i wydanie decyzji merytorycznej, bowiem skarżąca nie tylko tego się nie domagała, ale na każdym etapie postępowania zaprzeczała, by jej intencją było wszczęcie postępowania administracyjnego.
Mimo treści skierowanego do organu I instancji wezwania organ ten wydał decyzję merytoryczną (wskazując w niej na rozpatrzenie nie wniosku, a wezwania), a organ odwoławczy bezrefleksyjnie powielił stanowisko organu pierwszej instancji, także wydając decyzję merytoryczną.
Z powyższych względów, podzielając te zarzuty skargi, które dotyczyły omówionej wyżej kwestii, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznając, że organy obu instancji rażąco naruszyły prawo ( art. 61 §1 k.p.a.), a organ odwoławczy nadto art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. utrzymując merytoryczną decyzję organu pierwszej instancji w mocy, wydaną mimo braku wniosku o wszczęcie postępowania, na podstawie art. 145 §1 pkt 2 w zw. z art. 135 p.p.s.a. stwierdził nieważność decyzji organów obu instancji , bowiem zachodziły przyczyny określone w art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. ( punkt 1. sentencji wyroku).
Na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. Sąd umorzył postępowanie administracyjne (punkt 2. sentencji wyroku).
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tj. Dz.U. z 2026 r., poz. 215). Na zasądzoną od organu na rzecz skarżącej kwotę składa się wynagrodzenie adwokata w wysokości 480 zł (punkt 3. sentencji wyroku).