Orzeczenie · 2026-01-14

III SA/Łd 817/25Uchylenie postanowienia o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Miejsce
Łódź
Data
2026-01-14
NSAAdministracyjneŚredniawsa
postępowanie egzekucyjnezarzuty w egzekucjiumorzenie postępowaniaprawo procesowe administracyjneZUSskładkidoręczeniaterminy

Sprawa dotyczyła skargi K. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, które utrzymało w mocy postanowienie o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżący wniósł zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, podnosząc m.in. nieistnienie obowiązku i brak doręczenia upomnienia. Organy egzekucyjne obu instancji uznały jednak, że pismo skarżącego stanowiło wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 u.p.e.a., a nie zarzuty, powołując się na upływ terminu do ich wniesienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy administracji obu instancji w sposób nieuprawniony i dowolny uznały pismo skarżącego za wniosek o umorzenie postępowania, zamiast rozpoznać je jako zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej. Sąd podkreślił, że organ jest związany żądaniem strony i nie może prowadzić postępowania w oderwaniu od okoliczności faktycznych przedstawionych przez wnioskodawcę. W ocenie sądu, organy naruszyły przepisy postępowania, w szczególności art. 6, 7, 8 § 1, 63 § 2 w związku z art. 64 § 2 k.p.a. oraz art. 18 u.p.e.a. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji, zobowiązując organy do ponownego rozpatrzenia zarzutów skarżącego i prawidłowego ustalenia zakresu jego żądań.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, prawidłowego rozpoznawania żądań strony przez organy administracji, znaczenia stanu faktycznego dla kwalifikacji prawnej żądania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie organy błędnie zakwalifikowały pismo strony.

Zagadnienia prawne (3)

Czy pismo strony zatytułowane "zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej" powinno być traktowane jako zarzuty, czy jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na trudną sytuację życiową i materialną?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Pismo strony należy traktować jako zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, a nie wniosek o umorzenie postępowania, jeśli strona wyraźnie formułuje zarzuty i powołuje się na odpowiednie przepisy dotyczące zarzutów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji obu instancji błędnie zakwalifikowały pismo skarżącego jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, zamiast rozpoznać je jako zarzuty. Sąd podkreślił, że organ jest związany żądaniem strony i powinien wyjaśniać wątpliwości co do treści żądania we współpracy ze stroną, a nie na podstawie domniemań.

Czy organy egzekucyjne prawidłowo zastosowały przepisy dotyczące doręczeń i upomnień w postępowaniu egzekucyjnym?

Odpowiedź sądu

Nie, w tym konkretnym przypadku sąd uznał, że organy nie rozpoznały prawidłowo zarzutów skarżącego dotyczących braku doręczenia upomnienia i nieistnienia obowiązku.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że organy nie rozpoznały zarzutów skarżącego dotyczących braku doręczenia upomnienia i nieistnienia obowiązku, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania.

Czy w przypadku trudnej sytuacji życiowej i materialnej skarżącego, organy powinny rozważyć umorzenie postępowania egzekucyjnego lub rozłożenie należności na raty?

Odpowiedź sądu

Organy powinny rozważyć takie wnioski strony, a ich zignorowanie może stanowić podstawę do uchylenia ich postanowień.

Uzasadnienie

Sąd zwrócił uwagę, że skarżący wnosił o umorzenie postępowania lub rozłożenie na raty ze względu na trudną sytuację, a organy nie rozpoznały tego wniosku, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Tomaszowie Mazowieckim.

Przepisy (19)

Główne

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

p.p.s.a. art. 120

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla ją/je w całości lub w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w granicach danej sprawy, której skarga dotyczy, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.

p.p.s.a. art. 153

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego podlega związaniu od chwili jej wydania.

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa zarzutu: nieistnienie obowiązku.

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa zarzutu: brak uprzedniego doręczenia upomnienia.

u.p.e.a. art. 59 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może przeprowadzić postępowanie wyjaśniające.

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej działa w sposób budzący zaufanie jego uczestników do organów władzy publicznej.

k.p.a. art. 61

Kodeks postępowania administracyjnego

Postępowanie administracyjne wszczyna się z urzędu lub na wniosek strony.

k.p.a. art. 63 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie w sprawach indywidualnych.

k.p.a. art. 64 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni, nie dłużej niż miesiąca.

u.s.u.s. art. 24

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Reguluje przedawnienie składek na ubezpieczenie społeczne.

u.s.u.s. art. 28

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Dotyczy rozłożenia na raty należności z tytułu składek.

u.s.u.s. art. 29

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Dotyczy umorzenia należności z tytułu składek.

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia art. § 2 pkt 2

Określa przypadki, w których doręczenie upomnienia nie jest konieczne.

Ustawa z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 13 § ust. 1

Do postępowań egzekucyjnych wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy i niezakończonych stosuje się przepisy dotychczasowe.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy obu instancji błędnie zakwalifikowały pismo skarżącego jako wniosek o umorzenie postępowania, zamiast jako zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej. • Organy nie rozpoznały prawidłowo zarzutów skarżącego dotyczących nieistnienia obowiązku i braku doręczenia upomnienia. • Organ pierwszej instancji nie rozpoznał wniosku skarżącego o umorzenie postępowania lub rozłożenie na raty ze względu na trudną sytuację życiową i materialną.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów obu instancji, że pismo skarżącego stanowiło wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego, a nie zarzuty. • Stwierdzenie organów, że upłynął termin do wniesienia zarzutów.

Godne uwagi sformułowania

Organy administracji obu instancji w sposób nieuprawniony i dowolny uznały, że w piśmie z 1 grudnia 2024 r. zatytułowanym "zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej" skarżący w istocie wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a. • Organ jest tym żądaniem związany, gdyż tylko i wyłącznie strona składająca podanie określa przedmiot swojego żądania i nim rozporządza. • Organ nie może bowiem prowadzić postępowania w oderwaniu od okoliczności faktycznych i prawnych, na podstawie domniemania, co do tego czego oczekuje strona.

Skład orzekający

Anna Dębowska

sprawozdawca

Joanna Wyporska-Frankiewicz

przewodniczący

Katarzyna Ceglarska-Piłat

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, prawidłowego rozpoznawania żądań strony przez organy administracji, znaczenia stanu faktycznego dla kwalifikacji prawnej żądania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie organy błędnie zakwalifikowały pismo strony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe rozpoznawanie przez organy administracji żądań strony i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia ich decyzji. Podkreśla znaczenie precyzji w formułowaniu pism procesowych.

“Błąd organu administracji: Zarzuty potraktowane jako wniosek o umorzenie – sąd uchyla decyzję!”

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst