III SA/Łd 727/18Uchylenie kosztów egzekucyjnych nieadekwatnych 9
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę Centrum Obsługi Przedsiębiorcy w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 99 776,68 zł. Koszty te powstały w toku egzekucji prowadzonej wobec spółki R.B., A.L. Spółka Jawna Ax., która okazała się bezskuteczna. Organy administracji argumentowały, że zgodnie z art. 64c § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), wierzyciel pokrywa koszty, jeśli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego. Sąd uchylił zaskarżone postanowienia, uznając, że organy nie uwzględniły wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. (sygn. akt SK 31/14), który stwierdził niezgodność przepisów art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a. z Konstytucją w zakresie braku określenia maksymalnej wysokości opłat. Sąd podkreślił, że koszty egzekucyjne powinny być proporcjonalne do nakładu pracy organu i skuteczności działań, a nie stanowić jedynie sankcję pieniężną. W związku z tym, organy powinny ocenić adekwatność kosztów do działań egzekucyjnych, uwzględniając racjonalną zależność między wysokością opłat a podjętymi czynnościami. Sąd zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących kosztów postępowania egzekucyjnego w administracji po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, zasada proporcjonalności kosztów do działań organu, obowiązek stosowania prawa zgodnego z Konstytucją mimo braku interwencji ustawodawcy.
Dotyczy specyficznej sytuacji obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w administracji, gdy egzekucja była bezskuteczna. Konieczność uwzględnienia wyroku TK SK 31/14.
Zagadnienia prawne (2)
Czy obciążenie wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, które okazało się bezskuteczne, jest zgodne z prawem, zwłaszcza w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niezgodność przepisów dotyczących opłat egzekucyjnych z Konstytucją?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obciążenie wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdy egzekucja była bezskuteczna, a przepisy dotyczące opłat egzekucyjnych zostały uznane za niezgodne z Konstytucją w zakresie braku określenia ich maksymalnej wysokości, jest niezgodne z prawem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji nieprawidłowo zastosowały przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ignorując wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Koszty egzekucyjne powinny być adekwatne do nakładu pracy organu i skuteczności działań, a nie stanowić nieuzasadnioną sankcję pieniężną.
Jak należy interpretować i stosować przepisy art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji po wydaniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego ich niezgodność z Konstytucją w zakresie braku określenia maksymalnej wysokości opłat?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Po wydaniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego, organy stosujące prawo nie mogą powoływać się na pominięcie prawodawcze jako usprawiedliwienie stosowania niekonstytucyjnych przepisów. Przepisy te, choć nadal obowiązują, muszą być traktowane jako niezgodne z Konstytucją w określonym zakresie i stosowane z uwzględnieniem wskazań Trybunału, w szczególności poprzez zapewnienie racjonalnej zależności między wysokością opłat a czynnościami organów.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą. Organy nie mogą ignorować wyroku TK i stosować przepisów w sposób sprzeczny z Konstytucją, nawet jeśli ustawodawca nie wprowadził jeszcze nowych regulacji.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (17)
Główne
u.p.e.a. art. 64 § § 1 pkt 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie braku określenia maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne. Sąd wskazał na konieczność zachowania racjonalnej zależności między wysokością opłat a czynnościami organów.
u.p.e.a. art. 64 § § 6
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją w zakresie braku określenia maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej. Sąd wskazał na konieczność zachowania racjonalnej zależności między wysokością opłat a czynnościami organów.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 64c § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64c § § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przepis określający, że wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego. Sąd analizował jego zastosowanie w kontekście wyroku TK.
u.p.e.a. art. 59 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego w związku z jego bezskutecznością.
u.p.e.a. art. 80 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa moment dokonania zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego (z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia) i jego zakres.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy utrzymania w mocy postanowienia organu I instancji.
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 139
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada zakazu orzekania na niekorzyść strony wnoszącej środek zaskarżenia.
P.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
P.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez sąd.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Środki stosowane przez sąd w celu usunięcia naruszenia prawa.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonego aktu.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Szczegółowe zasady orzekania o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji, w szczególności art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a., poprzez obciążenie wierzyciela kosztami egzekucyjnymi mimo nieskuteczności egzekucji i niezgodności przepisów z Konstytucją. • Niewłaściwe zastosowanie art. 64c § 1 i 4 u.p.e.a. przez obciążenie wierzyciela kosztami, bez skutecznej weryfikacji możliwości ich ściągnięcia od zobowiązanego. • Niewzięcie pod uwagę przez organy wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt SK 31/14, który stwierdził niezgodność przepisów dotyczących opłat egzekucyjnych z Konstytucją.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów oparta na zasadzie, że wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeśli nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego (art. 64c § 4 u.p.e.a.), nawet jeśli egzekucja była bezskuteczna. • Argumentacja organów, że do czasu wprowadzenia nowych przepisów przez ustawodawcę, należy stosować obowiązujące regulacje ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, powołując się na 'pominięcie prawodawcze'.
Godne uwagi sformułowania
organy stosujące prawo nie mogą powoływać się na pominięcie prawodawcze jako okoliczność usprawiedliwiającą stosowanie niekonstytucyjnych przepisów • przepisy te nadal obowiązują w systemie prawa, nie tracą mocy, jednakże od chwili orzeczenia muszą być traktowane jako niezgodne z Konstytucją, ale tylko w granicach (w zakresie) określonych w wyroku Trybunału • bezczynność ustawodawcy nie może prowadzić do pozostawienia w obrocie prawnym orzeczenia opartego na niekonstytucyjnej podstawie prawnej • wysokość kosztów egzekucyjnych, nie może pozostawać w oderwaniu od stopnia efektywności egzekucji, poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu
Skład orzekający
Janusz Nowacki
przewodniczący
Ewa Alberciak
sędzia
Małgorzata Kowalska
asesor (sprawozdawca)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kosztów postępowania egzekucyjnego w administracji po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, zasada proporcjonalności kosztów do działań organu, obowiązek stosowania prawa zgodnego z Konstytucją mimo braku interwencji ustawodawcy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w administracji, gdy egzekucja była bezskuteczna. Konieczność uwzględnienia wyroku TK SK 31/14.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądy egzekwują zgodność prawa z Konstytucją, nawet gdy ustawodawca zwleka z wprowadzeniem zmian. Jest to ważny przykład dla prawników zajmujących się postępowaniem egzekucyjnym i prawem administracyjnym.
“Czy możesz zostać obciążony tysiącami złotych za nieskuteczną egzekucję? Sąd administracyjny mówi 'nie' i przypomina o Konstytucji!”
Dane finansowe
WPS: 99 776,68 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.