III OSK 934/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wójta Gminy O. od wyroku WSA w Gliwicach, który stwierdził bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej (rejestru umów). Sąd I instancji zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku i zasądził koszty. Organ w skardze kasacyjnej podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego, twierdząc, że nadużycie prawa do informacji publicznej przez wnioskodawcę powinno wyłączyć stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zarzucił również naruszenie prawa procesowego, domagając się odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej z uwagi na rzekome wydanie decyzji odmownej przed jej wniesieniem. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że informacja publiczna nie przestaje być taką z powodu nadużycia prawa do jej uzyskania; nadużycie prawa może skutkować wydaniem decyzji odmownej, ale nie zmienia charakteru samej informacji. NSA wskazał, że pismo organu z 18 listopada 2024 r., którym organ odmówił udostępnienia informacji, nie spełniało wymogów decyzji administracyjnej, w szczególności brakowało mu rozstrzygnięcia i prawidłowego podpisu elektronicznego. W związku z tym, organ dopuścił się bezczynności, a skarga była dopuszczalna. Sąd odwołał się do bogatego orzecznictwa NSA w kwestii nadużycia prawa do informacji publicznej oraz wymogów formalnych decyzji administracyjnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia nadużycia prawa do informacji publicznej oraz wymogów formalnych decyzji administracyjnych w kontekście ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ próbuje uniknąć zarzutu bezczynności poprzez wydanie pisma niebędącego decyzją.
Zagadnienia prawne (3)
Czy nadużycie prawa do informacji publicznej przez wnioskodawcę może stanowić podstawę do zakwalifikowania żądanej informacji jako niepublicznej lub wyłączenia stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nadużycie prawa do informacji publicznej nie zmienia charakteru informacji jako publicznej i nie wyłącza stosowania ustawy. Organ powinien wydać decyzję odmowną.
Uzasadnienie
Informacja publiczna jest kategorią obiektywną. Nadużycie prawa może być podstawą do odmowy udostępnienia informacji w formie decyzji, ale nie wpływa na samą kwalifikację informacji.
Czy pismo organu, które nie spełnia wymogów formalnych decyzji administracyjnej (np. brak rozstrzygnięcia, brak prawidłowego podpisu elektronicznego), może być uznane za decyzję administracyjną w celu uwolnienia organu od zarzutu bezczynności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pismo nie spełniające wymogów formalnych decyzji administracyjnej nie może być traktowane jako decyzja, a organ, który je wydał, może być uznany za bezczynny.
Uzasadnienie
Pismo organu musi zawierać rozstrzygnięcie i prawidłowy podpis, aby mogło być uznane za decyzję. Forma pisma jest istotna dla ochrony praw jednostki.
Czy organ jest zobowiązany do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, gdy uważa, że wniosek stanowi nadużycie prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli organ uważa, że wniosek stanowi nadużycie prawa, powinien wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p.
Uzasadnienie
Nawet w przypadku nadużycia prawa, organ powinien formalnie rozstrzygnąć sprawę w drodze decyzji, a nie jedynie pisma informacyjnego.
Przepisy (17)
Główne
u.d.i.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Informacja publiczna jest kategorią obiektywną i jest nią każda informacja o sprawach publicznych. Nadużycie prawa do informacji publicznej nie powoduje, że informacja przestaje być informacją publiczną.
u.d.i.p. art. 16 § ust. 1 i 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Organ wydaje decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej lub o umorzeniu postępowania.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt. 5
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 3 i § 1a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 189
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.i.p. art. 14 § ust. 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
k.p.a. art. 107 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi formalne decyzji administracyjnej, w tym rozstrzygnięcie, pouczenie, podpis.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 104 § § 1 i § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Załatwianie spraw administracyjnych przez wydanie decyzji.
k.p.a. art. 393 § § 2 pkt 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące wydruku decyzji wydanej w formie elektronicznej.
eIDAS art. 3 § pkt 11, 12, 41
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014
Definicje zaawansowanego i kwalifikowanego podpisu elektronicznego oraz usługi walidacji.
eIDAS art. 26
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014
Wymogi dla zaawansowanego podpisu elektronicznego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Informacja publiczna nie przestaje być taką z powodu nadużycia prawa do jej uzyskania. • Pismo organu nie spełniające wymogów decyzji administracyjnej nie może być traktowane jako decyzja. • Organ powinien wydać decyzję odmowną, a nie pismo informacyjne, gdy uważa, że wniosek stanowi nadużycie prawa.
Odrzucone argumenty
Żądana informacja nie stanowi informacji publicznej z uwagi na nadużycie prawa przez wnioskodawcę. • Wydanie decyzji administracyjnej przed wniesieniem skargi czyni stan bezczynności historycznym i uzasadnia odrzucenie skargi.
Godne uwagi sformułowania
Informacja publiczna jest kategorią obiektywną i jest nią każda informacja o sprawach publicznych. • Nadużycie prawa do informacji publicznej nie może być przedmiotem badania w sprawie bezczynności organu w udostępnieniu informacji publicznej. • Pismo organu z 18 listopada 2024 r. nie zawiera niezbędnego elementu decyzji administracyjnej czyli 'rozstrzygnięcia'.
Skład orzekający
Tamara Dziełakowska
przewodniczący
Zbigniew Ślusarczyk
sprawozdawca
Mariusz Kotulski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia nadużycia prawa do informacji publicznej oraz wymogów formalnych decyzji administracyjnych w kontekście ustawy o dostępie do informacji publicznej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ próbuje uniknąć zarzutu bezczynności poprzez wydanie pisma niebędącego decyzją.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu nadużywania prawa do informacji publicznej przez obywateli, ale pokazuje, że nawet w takich sytuacjach organy muszą przestrzegać procedur prawnych.
“Czy nadużycie prawa do informacji publicznej zwalnia urzędnika z obowiązku wydania decyzji?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.