III OSK 706/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Rzecznika Praw Pacjenta od wyroku WSA w Warszawie, który zobowiązał Rzecznika do udostępnienia informacji publicznej w określonych punktach wniosku J.J. Rzecznik uznał pierwotny wniosek za nadużycie prawa i odpowiedział pismem, zamiast wydać decyzję. WSA uznał tę formę za niewłaściwą i stwierdził bezczynność organu w zakresie, w jakim wniosek dotyczył informacji publicznej. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną Rzecznika, oddalił ją. Sąd podkreślił, że nawet w przypadku nadużycia prawa do informacji publicznej, organ powinien wydać decyzję administracyjną o odmowie udostępnienia informacji, zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. i art. 104 § 1 k.p.a. Forma decyzji zapewnia niezbędne uzasadnienie faktyczne i prawne oraz umożliwia kontrolę instancyjną i sądowoadministracyjną. NSA uznał zarzuty skargi kasacyjnej za nieuzasadnione, w tym te dotyczące wniosku z innej daty niż przedmiot sprawy, oraz zarzut naruszenia prawa materialnego, wskazując na konieczność stosowania formy decyzji administracyjnej przy odmowie udostępnienia informacji publicznej z powodu jej nadużycia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie konieczności stosowania formy decyzji administracyjnej przy odmowie udostępnienia informacji publicznej z powodu jej nadużycia, nawet w przypadku organów państwowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji nadużycia prawa do informacji publicznej; nie dotyczy sytuacji, gdy organ faktycznie nie posiada żądanej informacji lub gdy jej udostępnienie jest wyłączone.
Zagadnienia prawne (2)
Czy odmowa udostępnienia informacji publicznej z powodu nadużycia prawa może nastąpić w formie zwykłego pisma, czy wymaga wydania decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odmowa udostępnienia informacji publicznej z powodu nadużycia prawa musi nastąpić w drodze decyzji administracyjnej, a nie zwykłego pisma.
Uzasadnienie
Forma decyzji administracyjnej zapewnia niezbędne uzasadnienie faktyczne i prawne, umożliwia kontrolę instancyjną i sądowoadministracyjną, co jest kluczowe przy ocenie kwalifikacji zachowania jako nadużycia prawa.
Czy sąd administracyjny może rozpoznać zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące wniosku o udostępnienie informacji publicznej, który nie był przedmiotem rozpoznania sądu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Zarzuty odnoszące się do wniosku niebędącego przedmiotem rozważań WSA są bezskuteczne.
Uzasadnienie
NSA jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie może rozszerzać przedmiotu rozpoznania na kwestie nieobjęte zaskarżonym wyrokiem WSA.
Przepisy (12)
Główne
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.i.p. art. 16 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 149 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
pkt 8 - bezczynność organu
u.d.i.p. art. 6 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Zakres informacji publicznej.
u.d.i.p. art. 2 § 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego.
k.p.a. art. 104 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nadużycie prawa do informacji publicznej powinno być stwierdzone w drodze decyzji administracyjnej, a nie zwykłego pisma. • Zarzuty skargi kasacyjnej odnoszące się do wniosku z innej daty niż przedmiot sprawy są bezpodstawne.
Odrzucone argumenty
Argument Rzecznika Praw Pacjenta, że wystarczające było zwykłe pismo informujące o nadużyciu prawa do informacji publicznej. • Argument Rzecznika Praw Pacjenta, że nie pozostaje w bezczynności, informując o nadużyciu prawa.
Godne uwagi sformułowania
zachowanie mające cechy nadużywania prawa nie powinno korzystać z ochrony prawnej • odmowa ochrony nie następuje jednak poprzez zakwestionowanie przedmiotu określonego prawa, lecz wiąże się z odmową realizacji roszczenia, które z niego wynika • nie można skutecznie zarzucić organowi bezczynności w tym zakresie, a skarga w tej części podlegała oddaleniu • Celem wprowadzenia prawa do informacji publicznej była realizacja idei jawności życia publicznego, jego demokratyzacja, dążenie do wzrostu zaufania społecznego do władzy publicznej, a w rezultacie poprawa funkcjonowania administracji publicznej.
Skład orzekający
Przemysław Szustakiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Mirosław Wincenciak
sędzia
Sławomir Pauter
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie konieczności stosowania formy decyzji administracyjnej przy odmowie udostępnienia informacji publicznej z powodu jej nadużycia, nawet w przypadku organów państwowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nadużycia prawa do informacji publicznej; nie dotyczy sytuacji, gdy organ faktycznie nie posiada żądanej informacji lub gdy jej udostępnienie jest wyłączone.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa obywateli do informacji publicznej i precyzyjnie określa, jakie procedury musi zastosować organ, nawet gdy podejrzewa nadużycie tego prawa. Jest to istotne dla zrozumienia granic i mechanizmów kontroli dostępu do informacji.
“Czy Rzecznik Praw Pacjenta może odmówić informacji publicznej zwykłym pismem? NSA odpowiada: tylko decyzją!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.