III OSK 6464/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi od wyroku WSA w Łodzi, który uchylił decyzje organów Policji odmawiające funkcjonariuszowi R.P. wypłaty wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. WSA uznał, że przepisy nowelizacji ustawy o Policji z 2020 r. naruszają wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2018 r. (sygn. akt K 7/15), który stwierdził niezgodność poprzedniego brzmienia art. 115a ustawy o Policji z Konstytucją RP. Skarżący organ zarzucał WSA m.in. niewłaściwe zastosowanie i wykładnię przepisów, w tym art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej oraz naruszenie kompetencji sądu do kontroli konstytucyjności. NSA, oddalając skargę kasacyjną, uznał, że wyrok WSA, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Sąd podkreślił, że art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej należy interpretować w taki sposób, aby zapewnić funkcjonariuszom prawo do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, obliczanego według zasad obowiązujących w chwili odejścia ze służby, ale z zastosowaniem nowego brzmienia art. 115a ustawy o Policji (wprowadzającego współczynnik 1/21 zamiast 1/30). NSA odrzucił zarzuty dotyczące naruszenia kompetencji sądu do kontroli konstytucyjności, wskazując na obowiązek sądów do bezpośredniego stosowania Konstytucji. Stwierdzono również, że roszczenie o wyrównanie ekwiwalentu stało się wymagalne z dniem wejścia w życie wyroku TK, co oznacza, że bieg terminu przedawnienia rozpoczął się od 6 listopada 2018 r.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów intertemporalnych dotyczących ekwiwalentu za niewykorzystany urlop funkcjonariuszy służb mundurowych po wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz kompetencje sądów administracyjnych do prokonstytucyjnej wykładni prawa.
Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Policji zwolnionych ze służby przed 6 listopada 2018 r. i ich prawa do wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepis art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw, narusza wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15) i przepisy Konstytucji RP, w szczególności art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, poprzez ograniczenie prawa funkcjonariusza do wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten nie narusza wyroku TK ani Konstytucji RP w sposób, który uzasadniałby jego pominięcie przez sąd administracyjny. Choć uzasadnienie WSA było częściowo błędne, wyrok oddalający skargę kasacyjną organu jest prawidłowy.
Uzasadnienie
NSA zinterpretował art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej w sposób prokonstytucyjny, uznając, że przepis ten nie odnosi się do wysokości współczynnika ekwiwalentu, lecz do zasad jego ustalania. Wskazano, że ekwiwalent za niewykorzystany urlop powinien być obliczany według zasad obowiązujących w chwili odejścia ze służby, ale z zastosowaniem nowego brzmienia art. 115a ustawy o Policji.
Czy sąd administracyjny jest uprawniony do odmowy zastosowania przepisu ustawy, który jego zdaniem jest wtórnie niekonstytucyjny, bez oczekiwania na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny ma obowiązek stosować Konstytucję bezpośrednio i dokonywać prokonstytucyjnej wykładni prawa. W tym przypadku WSA dokonał takiej wykładni, nie ingerując w kompetencje TK.
Uzasadnienie
Sędziowie są niezawiśli i podlegają wyłącznie Konstytucji i ustawom, mając obowiązek strzeżenia konstytucyjności prawa poprzez bezpośrednie stosowanie Konstytucji i prokonstytucyjną wykładnię przepisów.
Kiedy rozpoczyna bieg termin przedawnienia roszczenia o wyrównanie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, które stało się wymagalne w wyniku wyroku Trybunału Konstytucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Bieg terminu przedawnienia roszczenia rozpoczął się z dniem wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, tj. 6 listopada 2018 r.
Uzasadnienie
Roszczenie o wyrównanie ekwiwalentu stało się wymagalne dopiero z chwilą wejścia w życie wyroku TK, który stworzył podstawę prawną do jego dochodzenia.
Przepisy (14)
Główne
u. Policji art. 115a
Ustawa o Policji
Przepis w brzmieniu nadanym ustawą z 14 sierpnia 2020 r. stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent za okres przed 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach obowiązujących przed tą datą, ale z uwzględnieniem nowego brzmienia art. 115a.
u. Policji art. 9 § ust. 1
Ustawa o Policji
Reguluje zasady stosowania art. 115a ustawy o Policji w nowym brzmieniu, w tym kwestie intertemporalne dotyczące ekwiwalentu za niewykorzystany urlop.
Konstytucja RP art. 190 § ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Przepis gwarantujący uprawnienie do ponownego rozstrzygnięcia sprawy w nowym stanie prawnym ukształtowanym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego.
Konstytucja RP art. 66 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do corocznego, płatnego urlopu.
ustawa nowelizująca art. 9 § ust. 1
Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw
Przepis intertemporalny regulujący stosowanie art. 115a ustawy o Policji po jego zmianie.
Pomocnicze
u. Policji art. 114 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o Policji
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia prawa materialnego lub istotnego naruszenia prawa procesowego.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umożliwia sądowi administracyjnemu orzekanie co do istoty sprawy.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy wymogów uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3 zdanie drugie
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia praw i wolności mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko ze względu na określone wartości.
Konstytucja RP art. 178 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Niezawisłość sędziowska i podleganie Konstytucji oraz ustawom.
Konstytucja RP art. 8 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Bezpośrednie stosowanie Konstytucji.
u. Policji art. 107 § ust. 1
Ustawa o Policji
Przedawnienie roszczeń z tytułu uposażenia i innych należności pieniężnych po upływie 3 lat od dnia wymagalności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Funkcjonariusz ma prawo do wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, obliczonego według zasad obowiązujących w chwili odejścia ze służby, ale z zastosowaniem nowego brzmienia art. 115a ustawy o Policji. • Sąd administracyjny ma obowiązek stosować Konstytucję bezpośrednio i dokonywać prokonstytucyjnej wykładni prawa.
Odrzucone argumenty
Art. 9 ust. 1 ustawy nowelizującej jest niekonstytucyjny i powinien być pominięty przez sąd. • Sąd administracyjny przekroczył swoje kompetencje, dokonując kontroli konstytucyjności przepisu. • Roszczenie o wyrównanie ekwiwalentu uległo przedawnieniu.
Godne uwagi sformułowania
wtórna niekonstytucyjność • prokonstytucyjna wykładnia prawa • zasad ustalania ekwiwalentu pieniężnego • istota corocznego płatnego urlopu
Skład orzekający
Maciej Kobak
sprawozdawca
Małgorzata Masternak - Kubiak
przewodniczący
Piotr Korzeniowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów intertemporalnych dotyczących ekwiwalentu za niewykorzystany urlop funkcjonariuszy służb mundurowych po wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz kompetencje sądów administracyjnych do prokonstytucyjnej wykładni prawa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Policji zwolnionych ze służby przed 6 listopada 2018 r. i ich prawa do wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami funkcjonariuszy Policji i interpretacją przepisów po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, co ma znaczenie praktyczne dla wielu osób.
“Policjanci walczą o wyrównanie urlopowe: NSA rozstrzyga spór o interpretację prawa po wyroku TK.”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.