Orzeczenie · 2026-09-18

III OSK 625/26Dostęp do informacji publicznej rejestr umów karta płatnicza

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-09-18
NSAAdministracyjneWysokansa
dostęp do informacji publicznejtajemnica przedsiębiorcyspółka gminnarejestr umówkarta płatniczainformacja przetworzonabezczynność organusąd administracyjny

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę na bezczynność spółki P. S.A. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. Skarżący domagał się udostępnienia rejestru umów spółki oraz wyciągów z karty płatniczej. WSA uznał, że żądane informacje nie mają charakteru informacji publicznej, co zostało zakwestionowane w skardze kasacyjnej. NSA stwierdził, że WSA przedwcześnie oddalił skargę, nie badając w pełni statusu spółki jako podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.) oraz nie analizując charakteru żądanych danych w kontekście wykonywania zadań publicznych lub gospodarowania majątkiem publicznym. Sąd podkreślił, że informacje o transakcjach kartą płatniczą mogą stanowić informację publiczną, a kwalifikacja wyciągu jako dokumentu prywatnego nie wyklucza dostępu do zawartych w nim danych. Podobnie, rejestr umów spółki komunalnej może mieć charakter informacji publicznej. NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA, wskazując na konieczność dokładnego zbadania tych kwestii.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej w kontekście spółek komunalnych, charakteru informacji o transakcjach finansowych i umowach, oraz procedury odmowy udostępnienia informacji.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki gminnej i żądanych informacji, ale jego zasady mogą być stosowane do innych podmiotów zobowiązanych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy rejestr umów zawartych przez spółkę gminną oraz wyciągi z karty płatniczej używanej do bieżącej działalności spółki stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w zakresie, w jakim dane te dokumentują wykonywanie zadań publicznych, zasady funkcjonowania spółki komunalnej lub gospodarowanie majątkiem publicznym. Sama kwalifikacja dokumentu (np. wyciąg bankowy) lub brak odrębnego rejestru nie przesądza o niepublicznym charakterze informacji.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA przedwcześnie uznał żądane informacje za niepubliczne. Podkreślono, że obowiązek udostępniania informacji publicznej spoczywa na spółkach, w których jednostka samorządu terytorialnego ma pozycję dominującą. Informacja o transakcjach kartą płatniczą lub dane z rejestru umów mogą mieć charakter publiczny, jeśli dotyczą sfery zadań publicznych lub majątku publicznego. WSA powinien zbadać faktyczny charakter danych i sposób ich pozyskania, a nie tylko formalną kwalifikację dokumentu.

Czy spółka gminna, która nie jest organem władzy publicznej, może odmówić udostępnienia informacji publicznej powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy lub twierdząc, że nie posiada żądanej informacji w określonej formie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, spółka taka nie może uchylić się od obowiązku udostępnienia informacji publicznej w formie decyzji administracyjnej (art. 17 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Powołanie się na tajemnicę przedsiębiorcy wymaga konkretnego uzasadnienia i nie może dotyczyć całości żądanych danych. Obowiązek udostępnienia informacji nie oznacza obowiązku tworzenia nowego dokumentu, ale wymaga jasnego poinformowania o braku posiadania informacji.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że spółka gminna nie może zastąpić decyzji odmownej innym pismem. Tajemnica przedsiębiorcy może ograniczać dostęp tylko do części informacji, a jej zastosowanie wymaga szczegółowego uzasadnienia. W przypadku braku posiadania informacji w żądanej formie, spółka powinna to jednoznacznie wykazać.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżony wyrok został uchylony i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.

Przepisy (13)

Główne

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 5

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Obowiązek udostępniania informacji publicznej spoczywa na osobach prawnych, w których jednostka samorządu terytorialnego ma pozycję dominującą, lub które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym.

u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Katalog informacji publicznej obejmuje m.in. informacje o zasadach funkcjonowania podmiotów zobowiązanych oraz o majątku publicznym i sposobie gospodarowania nim.

u.d.i.p. art. 16 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji.

u.d.i.p. art. 17 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje w drodze decyzji.

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa o samorządzie gminnym art. 39 § ust. 4

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA przedwcześnie uznał żądane informacje za niepubliczne, nie badając statusu spółki jako podmiotu zobowiązanego i charakteru danych. • Informacje o transakcjach kartą płatniczą i rejestr umów spółki komunalnej mogą stanowić informację publiczną. • Spółka nie może uchylić się od obowiązku udostępnienia informacji w formie decyzji administracyjnej. • Powołanie się na tajemnicę przedsiębiorcy wymaga szczegółowego uzasadnienia i nie może dotyczyć całości żądanych danych.

Godne uwagi sformułowania

Wadliwa była natomiast ocena obu żądań oraz pominięcie znaczenia prawnego statusu Spółki. • Informacją publiczną jest każda wiadomość odnosząca się do sprawy publicznej. O jej kwalifikacji decydują treść i funkcja informacji, nie zaś rodzaj nośnika, sposób jej utrwalenia ani to, czy dokument został sporządzony przez podmiot zobowiązany. • Użycie nazwy dokumentu, na którym dane zostały utrwalone, nie pozbawia żądanej informacji jej publicznego charakteru. • Powołanie się przez Spółkę na tajemnicę przedsiębiorcy nie uzasadniało pozostawienia wniosku bez rozpoznania.

Skład orzekający

Maciej Kobak

sprawozdawca

Tamara Dziełakowska

członek

Wojciech Jakimowicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej w kontekście spółek komunalnych, charakteru informacji o transakcjach finansowych i umowach, oraz procedury odmowy udostępnienia informacji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki gminnej i żądanych informacji, ale jego zasady mogą być stosowane do innych podmiotów zobowiązanych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego prawa do informacji publicznej, ale w kontekście specyficznych żądań wobec spółki komunalnej, co czyni ją interesującą dla prawników i obywateli zainteresowanych transparentnością.

“Czy spółka gminna musi ujawnić wszystkie swoje umowy i transakcje kartą? NSA wyjaśnia granice dostępu do informacji.”

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst