Orzeczenie · 2026-08-26

III OSK 524/26Odrzucenie skargi kasacyjnej dziennikarza bezczynność organu

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2026-08-26

NSAAdministracyjneŚredniansa

dostęp do informacji publicznejprawo prasowebezczynność organuskarga kasacyjnaNSAdziennikarzterminyuzasadnienie wyroku

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Przedmiotem skargi kasacyjnej była kwestia odmowy przyznania grzywny i odszkodowania dziennikarzowi M. J. przez WSA w Gliwicach, mimo stwierdzenia bezczynności Prezydenta Miasta w udzieleniu informacji publicznej. Dziennikarz domagał się uchylenia wyroku w tej części, zarzucając wadliwą wykładnię przepisów dotyczących naruszenia prawa i szkody. Naczelny Sąd Administracyjny, związany granicami skargi kasacyjnej, rozpatrzył zarzuty naruszenia art. 141 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. Sąd uznał, że wskazany przez skarżącego przepis dotyczy zasad sporządzania uzasadnienia wyroku, a nie wymierzenia grzywny czy przyznania sumy pieniężnej w sprawach o bezczynność organu. Podkreślono, że przyznanie grzywny i sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. pozostaje w uznaniu sądu administracyjnego, a ingerencja sądu drugiej instancji jest ograniczona do przypadków oczywistego przekroczenia granic tego uznania. Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że brak jest podstaw do przyznania sumy pieniężnej, gdyż skarżący nie wykazał doznania krzywdy ani negatywnych przeżyć, a brak udzielenia informacji był wynikiem błędnej kwalifikacji wniosku, a nie rażącego naruszenia prawa. W związku z tym, NSA oddalił skargę kasacyjną jako nieuzasadnioną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących bezczynności organów w sprawach o udostępnienie informacji publicznej, zasad przyznawania grzywny i sumy pieniężnej, a także zakresu kontroli sądu kasacyjnego.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i wniosku o charakterze informacyjnym. Interpretacja przepisów o grzywnie i sumie pieniężnej jest utrwalona w orzecznictwie.

Zagadnienia prawne (4)

Czy brak udzielenia informacji publicznej w terminie przez organ, wynikający z błędnej kwalifikacji wniosku, może być uznany za rażące naruszenie prawa uzasadniające wymierzenie grzywny i przyznanie odszkodowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, brak udzielenia informacji publicznej wynikający z błędnej kwalifikacji wniosku, bez znacznego i niezaprzeczalnego opóźnienia pozbawionego racjonalnego uzasadnienia, nie stanowi rażącego naruszenia prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że samo przekroczenie terminu nie jest wystarczające do uznania rażącego naruszenia prawa. W tym przypadku opóźnienie wynikało z błędnej kwalifikacji wniosku przez organ, a nie z celowego działania lub rażącego zaniedbania.

Czy sąd administracyjny jest zobowiązany do wymierzenia grzywny lub przyznania sumy pieniężnej w przypadku stwierdzenia bezczynności organu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wymierzenie grzywny i przyznanie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. pozostaje w uznaniu sądu administracyjnego.

Uzasadnienie

Przepis art. 149 § 2 p.p.s.a. używa sformułowania 'może orzec', co oznacza uprawnienie, a nie obowiązek sądu. Decyzja o zastosowaniu tych środków zależy od oceny całokształtu okoliczności sprawy i funkcji tych środków (represyjnej, prewencyjnej, kompensacyjnej).

Czy dziennikarz, który nie otrzymał informacji publicznej w terminie, poniósł szkodę uzasadniającą przyznanie sumy pieniężnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie wykazał, aby przez fakt bezczynności organu do takiej krzywdy doszło, a niekwalifikowany charakter bezczynności nie przemawiał za zasadnością przyznania sumy pieniężnej.

Uzasadnienie

Suma pieniężna ma charakter kompensacyjny i służy zadośćuczynieniu za krzywdę. Skarżący nie udowodnił doznania takiej krzywdy, a sąd uznał, że brak jest podstaw do przyznania rekompensaty za negatywne przeżycia psychiczne i moralne w sytuacji, gdy bezczynność nie miała rażącego charakteru.

Czy art. 141 § 2 i 3 p.p.s.a. stanowią podstawę do wymierzenia grzywny lub przyznania sumy pieniężnej w sprawach o bezczynność organu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 141 § 2 i 3 p.p.s.a. dotyczą zasad sporządzania uzasadnienia wyroku przez Sąd I instancji i nie są związane z problematyką wymierzenia grzywny lub przyznania sumy pieniężnej w sprawach o bezczynność organu.

Uzasadnienie

Sąd kasacyjny wskazał na błąd merytoryczny skarżącego, który błędnie powołał przepisy dotyczące uzasadnienia wyroku jako podstawę do żądania grzywny lub odszkodowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w części dotyczącej wymierzenia organowi grzywny i zasądzenia od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej.

Przepisy (13)

Główne

p.p.s.a. art. 149 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p. art. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 2 lit. f i ust. 1 pkt 5 lit. c

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 13 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Prawo prasowe art. 3a

Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe

u.d.i.p. art. 3a

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 4

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 154 § § 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 2 i 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo prasowe art. 4

Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe

u.d.i.p. art. 15 § ust. 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 141 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. poprzez wadliwą wykładnię uznającą, że zaniedbanie polegające na braku nadania właściwego biegu i nieudzielenie odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji publicznej nie jest rażącym naruszeniem prawa. • Zarzut naruszenia art. 141 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. poprzez wadliwą wykładnię uznającą, że brak udzielenia informacji publicznej w terminie organowi prasowemu nie powoduje realnej szkody przy wykonywaniu przez organ prasowy zadań nałożonych ustawą Prawo Prasowe.

Godne uwagi sformułowania

Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego, nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej. • Grzywnie przypisuje się funkcję represyjną i prewencyjną - ma ona na celu zdyscyplinowanie organu. Natomiast suma pieniężna stanowi środek o charakterze kompensacyjnym w tym sensie, że ma zrekompensować stronie dolegliwości, niedogodności, negatywne przeżycia, na jakie została ona narażona wskutek bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania. • Nie może takiej podstawy stanowić sama okoliczność, że skarżący nie mógł napisać i opublikować w przewidzianym przez siebie terminie artykułu w oparciu o dane jakie miał otrzymać od organu w drodze udzielonej informacji publicznej.

Skład orzekający

Przemysław Szustakiewicz

przewodniczący

Sławomir Pauter

sprawozdawca

Zbigniew Ślusarczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezczynności organów w sprawach o udostępnienie informacji publicznej, zasad przyznawania grzywny i sumy pieniężnej, a także zakresu kontroli sądu kasacyjnego."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i wniosku o charakterze informacyjnym. Interpretacja przepisów o grzywnie i sumie pieniężnej jest utrwalona w orzecznictwie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i zajmujących się dostępem do informacji publicznej, ponieważ precyzuje zasady przyznawania sankcji za bezczynność organów i zakres kontroli sądowej.

“Dziennikarz przegrywa walkę o grzywnę za milczenie urzędu: NSA wyjaśnia, kiedy sankcje są uzasadnione.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

p.p.s.a. art. 149 p.p.s.a. art. 183 p.p.s.a. art. 184 u.d.i.p. art. 1 u.d.i.p. art. 13 u.d.i.p. art. 4 u.d.i.p. art. 6 p.p.s.a. art. 141 p.p.s.a. art. 154 u.d.i.p. art. 15

Powiązane tematy

dostęp do informacji publicznej prawo prasowe bezczynność organu skarga kasacyjna NSA dziennikarz terminy uzasadnienie wyroku

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst