III OSK 251/26Zwolnienie żołnierza zawodowego dostateczna ocena służbowa 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej D.A. od wyroku WSA w Olsztynie, który oddalił jego skargę na decyzję o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. Skarżący otrzymał dostateczną ocenę służbową, co uruchomiło procedurę zwolnienia. Organ odwoławczy, a następnie WSA, uznały, że zwolnienie było uzasadnione, biorąc pod uwagę częste i długotrwałe zwolnienia lekarskie skarżącego, które negatywnie wpływały na funkcjonowanie pododdziału, a także brak podejścia do egzaminu z wychowania fizycznego. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, skupił się na zarzutach naruszenia prawa procesowego i materialnego. Sąd uznał, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania są niezasadne, w tym zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. dotyczący wadliwości uzasadnienia, wskazując, że uzasadnienie WSA było czytelne i pozwalało na kontrolę instancyjną. Sąd podkreślił, że decyzja o zwolnieniu żołnierza z powodu dostatecznej oceny służbowej ma charakter uznaniowy, a ocena przydatności żołnierza do służby należy do przełożonych i mieści się w sferze podległości służbowej, pozostając poza kontrolą sądów administracyjnych, które badają jedynie legalność decyzji. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że stan faktyczny sprawy pozwalał na zastosowanie art. 228 ust. 1 pkt 4 ustawy o obronie Ojczyzny.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie zasady, że ocena przydatności żołnierza do służby wojskowej i decyzja o jego zwolnieniu z tego powodu (przy dostatecznej ocenie) leży w gestii przełożonych, a sądy administracyjne badają jedynie legalność tej decyzji, nie wkraczając w meritum oceny.
Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy zawodowych i procedury opiniowania oraz zwolnienia z służby na podstawie ustawy o obronie Ojczyzny.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd administracyjny może badać zasadność oceny służbowej żołnierza zawodowego przy kontroli decyzji o zwolnieniu ze służby?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ocena przydatności żołnierza do służby należy do przełożonych i mieści się w sferze podległości służbowej, pozostając poza kontrolą sądów administracyjnych, które badają jedynie legalność decyzji.
Uzasadnienie
Sądy administracyjne nie są władne samodzielnie oceniać sposobu wykonywania przez żołnierza obowiązków służbowych ani badać zasadności ocen podjętych w postępowaniu opiniodawczym. Prawo opiniowania jest atrybutem właściwego przełożonego. Jedynym warunkiem dla sądu jest sprawdzenie, czy opinia służbowa została wydana przez właściwy organ, podlega wykonaniu i zawiera dostateczną ocenę ogólną.
Czy długotrwałe zwolnienia lekarskie żołnierza zawodowego mogą stanowić podstawę do zwolnienia ze służby, nawet jeśli żołnierz posiada kwalifikacje?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, długotrwałe zwolnienia lekarskie, negatywnie wpływające na działalność pododdziału i świadczące o braku dyspozycyjności, mogą stanowić uzasadnioną przesłankę do zwolnienia żołnierza ze służby, nawet jeśli posiada on kwalifikacje.
Uzasadnienie
Permanentne przebywanie na zwolnieniach lekarskich negatywnie oddziałuje na działalność całego pododdziału i świadczy o braku dyspozycyjności, co jest istotne w kontekście profesjonalizacji Sił Zbrojnych i potrzeby obsadzania stanowisk żołnierzami dającymi gwarancję długoterminowego wykonywania zadań.
Czy naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. (wadliwość uzasadnienia), może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko jeśli uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy i czyni uzasadnienie niepoddającym się kontroli instancyjnej. Samo niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia nie świadczy o wadliwości uzasadnienia.
Uzasadnienie
Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest skuteczny, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wymaganych elementów lub jest sporządzone w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną. W tym przypadku uzasadnienie WSA było czytelne i zawierało wszystkie niezbędne elementy, co czyniło zarzut bezskutecznym.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (23)
Główne
u.o.o. art. 228 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o obronie Ojczyzny
Podstawa do zwolnienia żołnierza zawodowego z uwagi na otrzymanie dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej. Decyzja ma charakter uznaniowy, a ocena przydatności żołnierza należy do przełożonych.
Pomocnicze
u.o.o. art. 229 § ust. 1 i ust. 4
Ustawa o obronie Ojczyzny
u.o.o. art. 186 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o obronie Ojczyzny
u.o.o. art. 238 § ust. 1
Ustawa o obronie Ojczyzny
rozp. MON art. 12 § pkt 2
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej
rozp. MON art. 15 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej
rozp. MON art. 16 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej
rozp. MON art. 21 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej
k.p.a. art. 127 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności i podejmowania kroków niezbędnych do dokładnego ustalenia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji, w tym przedstawienia stanu faktycznego.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi przez WSA.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności przez WSA.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania skargi przez sąd administracyjny pierwszej instancji.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przesłanki nieważności postępowania, które NSA bierze pod uwagę z urzędu.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej (naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania).
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zasada legalności jako podstawa sądowej kontroli działalności administracji publicznej.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Obraza art. 228 ust. 1 pkt 4 ustawy o obronie Ojczyzny poprzez jego błędne zastosowanie (także na skutek błędnej wykładni), w ten sposób, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie dokonał wadliwej kontroli zaskarżonej decyzji i oddalił skargę, podczas gdy za zwolnieniem skarżącego ze służby nie przemawia interes społeczny (rozumiany jako interes Sił Zbrojnych RP). • Naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77, 80 i 107 § 3 k.p.a., poprzez wadliwe dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji i bezzasadne uznanie za prawidłowe nienależytego uzasadnienia zaskarżonej decyzji i pominięcia wszystkich dowodów oraz okoliczności przemawiających na korzyść skarżącego oraz niewyjaśnienie przesłanek (w zakresie interesu społecznego), które sprawiły, iż zasadnym stało się zwolnienie skarżącego z zawodowej służby wojskowej.
Godne uwagi sformułowania
Ocena, czy dany żołnierz jest wartościowy z perspektywy Sił Zbrojnych należy do jego przełożonych i ustrojowo właściwych organów. Rolą sądów administracyjnych jest rozstrzyganie o tym, czy organ w konkretnych okolicznościach prawidłowo zastosował art. 228 ust. 1 pkt 4 ustawy o obronie Ojczyzny, w tym czy rozważył interes społeczny i słuszny interes żołnierza. Nie jest natomiast rolą sądów administracyjnych rozstrzyganie o tym, czy wynik przeprowadzonego przez organ wartościowania obu interesów jest właściwy z uwagi na kryteria celowości, czy słuszności. • Sądowoadministracyjna kontrola działalności administracji publicznej opiera się wyłącznie o kryterium legalności. • Wskutek braku skorzystania przez skarżącego z możliwości poddania kontroli instancyjnej dokonywanej przez wyższego przełożonego, opinia stała się ostateczna.
Skład orzekający
Olga Żurawska - Matusiak
przewodniczący sprawozdawca
Mirosław Wincenciak
sędzia
Kazimierz Bandarzewski
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że ocena przydatności żołnierza do służby wojskowej i decyzja o jego zwolnieniu z tego powodu (przy dostatecznej ocenie) leży w gestii przełożonych, a sądy administracyjne badają jedynie legalność tej decyzji, nie wkraczając w meritum oceny."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy zawodowych i procedury opiniowania oraz zwolnienia z służby na podstawie ustawy o obronie Ojczyzny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sądy administracyjne podchodzą do kontroli decyzji dotyczących służby wojskowej, podkreślając podział kompetencji między organami wojskowymi a sądami. Jest to istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i wojskowym.
“Czy sąd może ocenić, czy żołnierz jest "wystarczająco dobry" do służby? NSA wyjaśnia granice kontroli sądowej.”
Sektor
obronność
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.