III KK 346/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku Prokuratora Rejonowego o umorzenie postępowania karnego przeciwko K. M. z powodu stwierdzenia całkowitej niepoczytalności i zastosowanie środka zabezpieczającego w postaci terapii. Sąd Rejonowy uwzględnił ten wniosek, umarzając postępowanie i orzekając terapię. Oskarżyciel publiczny wniósł zażalenie, zarzucając obrazę przepisów postępowania, w tym art. 354 pkt 2 k.p.k., poprzez wydanie postanowienia na posiedzeniu bez obligatoryjnej obecności podejrzanego. Sąd Okręgowy utrzymał postanowienie w mocy. Prokurator wniósł kasację, podtrzymując zarzut rażącej obrazy przepisów postępowania i bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną. Stwierdził, że Sąd Rejonowy rażąco naruszył art. 354 § 2 k.p.k., który nakazuje obligatoryjną obecność podejrzanego na posiedzeniu w przedmiocie wniosku o umorzenie postępowania z powodu niepoczytalności i zastosowanie środków zabezpieczających, chyba że zachodzą szczególne wyjątki, które w tej sprawie nie wystąpiły. Brak obecności podejrzanego, mimo że opinie biegłych nie wykluczały jego udziału w postępowaniu, stanowił bezwzględną przyczynę odwoławczą. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Sądu Rejonowego i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność zweryfikowania miejsca pobytu podejrzanego i zapewnienia jego udziału w postępowaniu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących obligatoryjności udziału podejrzanego w posiedzeniu w sprawach o umorzenie z powodu niepoczytalności i zastosowanie środków zabezpieczających.
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o umorzenie z powodu niepoczytalności i zastosowanie środka zabezpieczającego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy rozpoznanie wniosku o umorzenie postępowania z powodu niepoczytalności sprawcy i zastosowanie środków zabezpieczających na posiedzeniu bez udziału podejrzanego, gdy jego obecność nie jest wyłączona przez opinię biegłych, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, rozpoznanie sprawy pod nieobecność podejrzanego, którego obecność była obowiązkowa zgodnie z art. 354 § 2 k.p.k., stanowi rażące naruszenie prawa procesowego i bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 11 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 354 § 2 k.p.k. wymaga obligatoryjnej obecności podejrzanego na posiedzeniu w przedmiocie wniosku o umorzenie postępowania z powodu niepoczytalności i zastosowanie środków zabezpieczających, chyba że opinia biegłych wyklucza jego udział. W tej sprawie opinie biegłych nie wskazywały na przeciwwskazania, a mimo to podejrzany nie brał udziału w posiedzeniu, co stanowiło rażące naruszenie przepisów.
Czy sąd jest związany rodzajem środka zabezpieczającego wnioskowanego przez prokuratora w sytuacji umorzenia postępowania z powodu niepoczytalności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie jest związany rodzajem środka zabezpieczającego wnioskowanego przez prokuratora i może orzec inny środek, niezależnie od tego, czy jest izolacyjny, czy nieizolacyjny.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że treść postanowienia sądu rozstrzyga o tym, jaki środek zabezpieczający zostanie orzeczony, a nie sam wniosek prokuratora. Nie ma podstaw do różnicowania standardu postępowania w zależności od rodzaju wnioskowanego środka zabezpieczającego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. M. | osoba_fizyczna | podejrzany |
| Prokurator Rejonowy Kraków - Prądnik Biały | organ_państwowy | wnioskodawca |
Przepisy (14)
Główne
k.p.k. art. 354 § § 2
Kodeks postępowania karnego
W wypadku gdy prokurator złożył wniosek o umorzenie postępowania z powodu niepoczytalności sprawcy i o zastosowanie środków zabezpieczających, wniosek kieruje się na rozprawę, chyba że popełnienie czynu zabronionego przez podejrzanego i jego niepoczytalność w chwili czynu nie budzą wątpliwości, a prezes sądu uzna za celowe rozpoznanie sprawy na posiedzeniu z udziałem prokuratora, obrońcy i podejrzanego. Udział podejrzanego jest obowiązkowy, chyba że opinia biegłych wyklucza jego udział lub sąd uzna jego udział za niekonieczny.
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
pkt 11 - rozpoznanie sprawy pod nieobecność podejrzanego, którego obecność była obowiązkowa.
Pomocnicze
k.k. art. 157 § § 2
Kodeks karny
Zarzucany czyn podejrzanemu.
k.k. art. 31 § § 1
Kodeks karny
Podstawa do umorzenia postępowania z powodu niepoczytalności.
k.k. art. 93a § § 1
Kodeks karny
pkt 2 - zastosowanie środka zabezpieczającego w postaci terapii.
k.k. art. 93b § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 93c § pkt 1
Kodeks karny
k.k. art. 93d § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 17 § § 1
Kodeks postępowania karnego
pkt 2 - umorzenie postępowania.
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Rozpoznanie kasacji na posiedzeniu bez udziału stron.
k.p.k. art. 117 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Czynności procesowej nie przeprowadza się w razie niestawiennictwa strony, której stawiennictwo jest obowiązkowe.
k.p.k. art. 354a § § 2
Kodeks postępowania karnego
Prawo podejrzanego do wypowiedzenia się w kwestii wnioskowanego środka zabezpieczającego.
k.p.k. art. 131 § § 1
Kodeks postępowania karnego
pkt 4 - zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie.
k.p.k. art. 133 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Powiadomienie zastępcze.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu bez udziału podejrzanego, którego obecność była obligatoryjna, stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania i bezwzględną przyczynę odwoławczą. • Sąd nie jest związany rodzajem środka zabezpieczającego wnioskowanego przez prokuratora.
Godne uwagi sformułowania
rażąca obrazę przepisów postępowania • bezwzględna przyczyna odwoławcza • lege non distinguente • standard ten winien być najwyższy, związany z obowiązkową obecnością stron
Skład orzekający
Marek Siwek
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obligatoryjności udziału podejrzanego w posiedzeniu w sprawach o umorzenie z powodu niepoczytalności i zastosowanie środków zabezpieczających."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o umorzenie z powodu niepoczytalności i zastosowanie środka zabezpieczającego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa karnego procesowego - gwarancji procesowych podejrzanego, zwłaszcza w kontekście niepoczytalności i środków zabezpieczających. Pokazuje, jak błąd proceduralny może prowadzić do uchylenia orzeczenia.
“Nawet niepoczytalność nie odbiera prawa do obrony: Sąd Najwyższy uchyla orzeczenie z powodu błędu proceduralnego.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.