III KK 177/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasacje wniesione przez obrońców skazanych T. Ż. i J. C. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie. Sąd Okręgowy skazał oskarżonych za przestępstwo z art. 308 k.k. w zw. z art. 301 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k., orzekając kary pozbawienia wolności oraz środki karne w postaci zakazu zajmowania stanowisk i prowadzenia działalności gospodarczej. Sąd Apelacyjny utrzymał ten wyrok w mocy. Obrońcy skazanych wnieśli kasacje, podnosząc szereg zarzutów, w tym dotyczących bezwzględnych przyczyn odwoławczych, takich jak brak podpisania wyroku sądu pierwszej instancji, zmiana kwalifikacji prawnej czynu z przekroczeniem granic oskarżenia, orzeczenie środka karnego nieznanego ustawie, a także nienależyta obsada sądu odwoławczego. Sąd Najwyższy uznał zarzut dotyczący braku podpisania wyroku sądu pierwszej instancji za niezasadny. Jednakże, podzielił stanowisko obrońcy J. C. oraz Prokuratora Krajowego co do zasadności zarzutu nienależytej obsady sądu apelacyjnego, wynikającej z wadliwego procesu powołania sędziego na urząd w kontekście zmian w Krajowej Radzie Sądownictwa. Sąd Najwyższy podkreślił systemowy charakter problemu niezawisłości i bezstronności sądów, wskazując na powiązania sędziego z władzą wykonawczą i ustawodawczą oraz szybką ścieżkę jego kariery. Wobec stwierdzenia tej bezwzględnej przyczyny odwoławczej, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu sądowi, wskazując na potrzebę ponownego rozpoznania apelacji z uwzględnieniem rangi stwierdzonych uchybień.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego w kwestii nienależytej obsady sądu w kontekście zmian w KRS i wpływu władzy wykonawczej na niezawisłość sędziowską.
Dotyczy specyficznej sytuacji sędziego, którego kariera zawodowa była nietypowa i szybka, a także powiązana z procesami powoływania organów sądowniczych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy nienależyta obsada sądu, wynikająca z wadliwego procesu powołania sędziego na urząd, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nienależyta obsada sądu, wynikająca z wadliwego procesu powołania sędziego, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że problem niezależności i właściwej kompozycji sądów, w skład których zasiadają osoby powołane na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r., ma charakter systemowy. Analiza kariery sędziego wykazała jego bliskie związki z władzą wykonawczą i ustawodawczą oraz szybką ścieżkę awansową, co może budzić uzasadnione wątpliwości co do niezależności od czynników zewnętrznych składu sądu. Wobec tego sąd taki jest nienależycie obsadzony.
Czy brak podpisania wyroku przez osobę biorącą udział w jego wydaniu stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli znak graficzny umieszczony pod wyrokiem pozwala na indywidualizację osoby, która go naniosła, nawet jeśli jest nieczytelny.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że znak graficzny pod wyrokiem jednoznacznie pozwala na indywidualizację osoby, która go naniosła, co wyklucza uznanie wyroku za niepodpisany i tym samym nie stanowi bezwzględnej przyczyny odwoławczej.
Czy zmiana kwalifikacji prawnej czynu i jego opisu z przekroczeniem granic oskarżenia stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą?
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie art. 14 k.p.k. i 399 k.p.k. poprzez zmianę kwalifikacji prawnej czynu i jego opisu z przekroczeniem granic oskarżenia stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że zarzuty dotyczące zmiany kwalifikacji prawnej czynu i jego opisu z przekroczeniem granic oskarżenia są na tyle nieprecyzyjne, że wymagałyby szerokich rozważań merytorycznych, co byłoby przedwczesne z uwagi na stwierdzenie innej bezwzględnej przyczyny odwoławczej.
Czy orzeczenie środka karnego nieznanego ustawie stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą?
Odpowiedź sądu
Tak, orzeczenie środka karnego nieznanego ustawie stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 5 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że zarzuty dotyczące orzeczenia środka karnego nieznanego ustawie są na tyle nieprecyzyjne, że wymagałyby szerokich rozważań merytorycznych, co byłoby przedwczesne z uwagi na stwierdzenie innej bezwzględnej przyczyny odwoławczej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. Ż. | osoba_fizyczna | skazany |
| J. C. | osoba_fizyczna | skazany |
| Z. S. | inne | oskarżyciel posiłkowy |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | prokurator |
Przepisy (21)
Główne
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 6
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 433 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 457 § § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 9
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Pomocnicze
k.k. art. 308
Kodeks karny
k.k. art. 301 § § 2
Kodeks karny
k.k. art. 12
Kodeks karny
k.k. art. 46 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 41 § § 1 i § 2
Kodeks karny
k.k. art. 43 § § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 113
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 9
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 14
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 399
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 39 § pkt 2
Kodeks karny
k.k. art. 41 § § 4
Kodeks karny
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
KPPUE art. 47
Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej
EKPC art. 6 § ust. 1
Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nienależyta obsada sądu apelacyjnego z powodu wadliwego procesu powołania sędziego.
Odrzucone argumenty
Brak podpisania wyroku sądu pierwszej instancji. • Zmiana kwalifikacji prawnej czynu z przekroczeniem granic oskarżenia. • Orzeczenie środka karnego nieznanego ustawie.
Godne uwagi sformułowania
problem niezależności i właściwej kompozycji sądów (...) ma charakter systemowy • każdy obserwator wymiaru sprawiedliwości może dostrzec, iż ścieżka awansu zawodowego sędziego zależna jest od zbieżności jego postępowania z oczekiwaniami władzy • głównym zadaniem sądów jest (…) kontrola przestrzegania praw obywatelskich przez Państwo i jego funkcjonariuszy. Funkcji tej nie da się realizować bez zachowania niezawisłości i przekonania obywateli, że sprawujące wymiar sprawiedliwości sądy są rzeczywiście bezstronne.
Skład orzekający
Małgorzata Wąsek-Wiaderek
przewodniczący
Andrzej Stępka
członek
Andrzej Tomczyk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego w kwestii nienależytej obsady sądu w kontekście zmian w KRS i wpływu władzy wykonawczej na niezawisłość sędziowską."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sędziego, którego kariera zawodowa była nietypowa i szybka, a także powiązana z procesami powoływania organów sądowniczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 9/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezawisłości sędziowskiej i wpływu politycznego na sądownictwo, co jest tematem o dużym znaczeniu społecznym i prawniczym.
“Sąd Najwyższy: Nienależyta obsada sądu to systemowy problem. Sędzia zawdzięczał awans władzy?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.