III FSK 850/25Oddalenie skargi kasacyjnej egzekucja świadczeń pieniężnych
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną R. P. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 89 § 1 i 2 oraz art. 71a § 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). Główny zarzut dotyczył błędnej interpretacji przepisów dopuszczających zajęcie przyszłych wierzytelności z tytułu sprzedaży paliw, argumentując brak istnienia ważnego stosunku prawnego między nim a dłużnikiem zajętej wierzytelności na dzień zajęcia. Sąd kasacyjny, opierając się na art. 183 § 1 p.p.s.a., związał się granicami skargi kasacyjnej. Analizując zarzuty, NSA stwierdził, że art. 89 § 2 u.p.e.a. pozwala na zajęcie wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, ale powstaną w przyszłości z tytułu dostaw, robót i usług, pod warunkiem istnienia stosunku prawnego, z którego te wierzytelności wynikają. Sąd uznał, że fakt istnienia współpracy gospodarczej między skarżącym a zobowiązaną spółką, potwierdzony wystawianiem faktur za paliwo po dacie zajęcia, uzasadniał zastosowanie tego przepisu. Ponadto, sąd odrzucił zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., uznając uzasadnienie WSA za wystarczające. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona, a skarżący obciążony kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie możliwości zajęcia przyszłych wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdy istnieje stosunek prawny uzasadniający ich powstanie, nawet jeśli nie są one wymagalne w momencie zajęcia. Interpretacja pojęcia 'bezpodstawnego uchylania się' od przekazania zajętej wierzytelności.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zajęcia wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Kluczowe jest wykazanie istnienia stosunku prawnego uzasadniającego powstanie przyszłych wierzytelności.
Zagadnienia prawne (2)
Czy możliwe jest zajęcie przyszłych wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług na podstawie art. 89 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeśli w chwili zajęcia nie istnieje jeszcze konkretna umowa, ale istnieje ogólny stosunek prawny lub współpraca gospodarcza?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zajęcie przyszłych wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług jest dopuszczalne, jeśli w chwili zajęcia istnieje już stosunek prawny, z którego te wierzytelności wynikają, nawet jeśli nie są one wymagalne w momencie zajęcia. Istnienie współpracy gospodarczej, potwierdzone np. fakturami wystawianymi po zajęciu, może stanowić podstawę do uznania istnienia takiego stosunku prawnego.
Uzasadnienie
Sąd kasacyjny zinterpretował art. 89 § 2 u.p.e.a. jako umożliwiający zajęcie przyszłych wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług, jeśli istnieje już stosunek prawny, z którego te wierzytelności powstaną. W analizowanej sprawie, fakt istnienia współpracy gospodarczej między skarżącym a zobowiązaną spółką, potwierdzony transakcjami po dacie zajęcia, uzasadniał takie stanowisko.
Czy naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. nastąpiło poprzez zaniechanie odniesienia się przez sąd pierwszej instancji do zarzutów naruszenia przepisów k.p.a. (art. 107 § 3, art. 80, art. 77 § 1, art. 7, art. 75 § 1)?
Odpowiedź sądu
Nie, uzasadnienie zaskarżonego wyroku WSA w Łodzi w pełni odpowiada wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a., a sąd odniósł się do podniesionych zarzutów, uznając je za bezzasadne. Dodatkowo, skarżący nie wykazał, w jaki sposób naruszenie przepisów k.p.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani nie powiązał ich z art. 18 u.p.e.a.
Uzasadnienie
NSA uznał, że WSA odniósł się do zarzutów naruszenia przepisów k.p.a. i wystarczająco uzasadnił swoje stanowisko. Skarżący nie wykazał istotnego wpływu tych naruszeń na wynik sprawy ani nie powiązał ich z właściwymi przepisami postępowania egzekucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (16)
Główne
u.p.e.a. art. 89 § 1 i 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług, pod warunkiem istnienia stosunku prawnego, z którego te wierzytelności wynikają.
u.p.e.a. art. 71a § 9
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny wydaje postanowienie określające wysokość nieprzekazanej kwoty, jeżeli dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od jej przekazania. Zwrot 'bezpodstawnie uchyla się' oznacza 'bez podstawy prawnej'.
u.p.e.a. art. 71a § § 9
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 87 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po jego dokonaniu.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 174 § pkt 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej, w tym zarzutami i wnioskami.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
u.p.e.a. art. 81 § § 1 i 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Nie miał zastosowania w niniejszej sprawie, dotyczy skuteczności zajęcia wierzytelności na rachunkach bankowych.
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 89 § 1 i 2 u.p.e.a. poprzez błędną interpretację i zastosowanie, w sytuacji braku istnienia ważnego stosunku prawnego pomiędzy skarżącym a P.R.W.W. sp. j. na dzień 29 kwietnia 2024 r., z którego miałyby wynikać przyszłe wierzytelności z tytułu sprzedaży paliw. • Naruszenie art. 71a § 9 u.p.e.a. przez nieprawidłową wykładnię tego przepisu, polegającą na błędnym przyjęciu, że wystąpiły podstawy do jego zastosowania, w sytuacji gdy organy podatkowe nie udowodniły, że w chwili zajęcia istniała chociaż jedna wymagalna wierzytelność z tytułu dostaw, robót i usług względem skarżącej lub że istniał stosunek prawny. • Naruszenie art. 71a § 9 u.p.e.a. przez nieprawidłową wykładnię tego przepisu, polegającą na błędnym przyjęciu, że przesłanka wydania postanowienia w postaci bezpodstawnego uchylania się przez dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania organowi egzekucyjnemu jest spełniona, w sytuacji w której w dacie wydania tego postanowienia objęta zajęciem egzekucyjnym wierzytelność już nie istniała. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zaniechanie odniesienia się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów postępowania (art. 107 § 3 k.p.a., art. 80 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 7 k.p.a. i art. 75 § 1 k.p.a.).
Godne uwagi sformułowania
Zasadniczą cechą postępowania wywołanego wniesieniem skargi kasacyjnej jest związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej. • Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług. • Zwrot 'bezpodstawnie uchyla się' był już wielokrotnie interpretowany w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz literaturze, które zgodnie przyjmują, że jest to przesłanka prawna, a nie faktyczna. • Wbrew podnoszonej przez skarżącego kasacyjnie argumentacji w okolicznościach niniejszej sprawy nie mieliśmy do czynienia z jednostkowym zakupem paliwa tylko ze stałym nabywaniem dużej ilości paliwa co świadczy o istniejącej między skarżącym a zobowiązanym współpracy gospodarczej.
Skład orzekający
Wojciech Stachurski
przewodniczący
Tomasz Kolanowski
sprawozdawca
Jacek Pruszyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie możliwości zajęcia przyszłych wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdy istnieje stosunek prawny uzasadniający ich powstanie, nawet jeśli nie są one wymagalne w momencie zajęcia. Interpretacja pojęcia 'bezpodstawnego uchylania się' od przekazania zajętej wierzytelności."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zajęcia wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Kluczowe jest wykazanie istnienia stosunku prawnego uzasadniającego powstanie przyszłych wierzytelności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego w egzekucji administracyjnej - możliwości zajęcia przyszłych wierzytelności, co ma znaczenie dla wielu przedsiębiorców i organów egzekucyjnych.
“Czy można zająć pieniądze, których jeszcze nie ma? NSA wyjaśnia zasady egzekucji przyszłych wierzytelności.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.