Orzeczenie · 2025-05-13

III FSK 50/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-05-13
NSApodatkoweWysokansa
postępowanie egzekucyjneumorzenie postępowaniawniosek o umorzeniebezprzedmiotowość postępowaniaprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracjikodeks postępowania administracyjnegoskarga kasacyjnarozstrzygnięcie merytorycznekoszty postępowania

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej K. G. od wyroku WSA w Szczecinie, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Skarżący złożył wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, argumentując niedopuszczalność egzekucji. Organ egzekucyjny umorzył postępowanie w zakresie tego wniosku, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ postępowanie egzekucyjne zostało zakończone wpływem środków z zajęcia. WSA uznał, że choć błędne jest utożsamianie zakończenia egzekucji administracyjnej z zakończeniem postępowania egzekucyjnego, to wadliwość ta nie wpływa na legalność rozstrzygnięcia, gdyż organ odniósł się do meritum sprawy. NSA podzielił stanowisko skargi kasacyjnej, uznając, że WSA błędnie przyjął, iż zakończenie postępowania wszczętego wnioskiem o umorzenie wydaniem postanowienia o umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. nie miało wpływu na wynik sprawy. NSA podkreślił, że postanowienie o umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. oznacza bezprzedmiotowość i nierozpoznanie sprawy co do meritum, a organ powinien był merytorycznie rozpoznać wniosek na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. NSA uchylił zaskarżony wyrok i postanowienie organu, zobowiązując organ do merytorycznego rozpoznania wniosku.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia postępowania egzekucyjnego, rozróżnienie między egzekucją administracyjną a postępowaniem egzekucyjnym, zasada niekonkurencyjności środków zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. i zastosowania art. 105 K.p.a.

Zagadnienia prawne (2)

Czy postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. z powodu rzekomej bezprzedmiotowości jest prawidłowe, gdy wniosek o umorzenie dotyczył niedopuszczalności egzekucji na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. z powodu rzekomej bezprzedmiotowości jest nieprawidłowe, gdy wniosek o umorzenie dotyczył niedopuszczalności egzekucji na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a., ponieważ takie postępowanie powinno być rozpoznane merytorycznie.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA błędnie przyjął, iż zakończenie postępowania wszczętego wnioskiem o umorzenie wydaniem postanowienia o umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. nie miało wpływu na wynik sprawy. Postanowienie o umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. oznacza bezprzedmiotowość i nierozpoznanie sprawy co do meritum, a organ powinien był merytorycznie rozpoznać wniosek na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

Czy niedopuszczalność egzekucji administracyjnej może być badana w ramach innych środków zaskarżenia niż wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, niedopuszczalność egzekucji administracyjnej nie może być badana w ramach innych środków zaskarżenia niż wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a., ze względu na zasadę niekonkurencyjności środków zaskarżenia.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że na gruncie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji obowiązuje zasada niekonkurencyjności środków zaskarżenia, co oznacza, że przesłanka niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, wskazana we wniosku o umorzenie na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a., nie może być badana w ramach innych środków zaskarżenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżony wyrok i uchylono zaskarżone postanowienie. Organ rozpoznający ponownie sprawę zobowiązany jest merytorycznie rozpoznać wniosek Skarżącego o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Przepisy (11)

Główne

u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu niedopuszczalności egzekucji.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Nieuchylenie postanowienia pomimo stwierdzenia przez WSA naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, związanego z błędną wykładnią przepisów art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Nieuchylenie przez WSA postanowienia pomimo stwierdzonego przez Sąd pierwszej instancji naruszenia przez organ egzekucyjny przepisów art. 105 § 1 K.p.a. i art. 59 § 4 u.p.e.a.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Niestwierdzenie przez Sąd pierwszej instancji nieważności zaskarżonego postanowienia, pomimo wystąpienia przyczyn określonych w art. 156 § 1 pkt 2 i 4 w związku z art. 126 K.p.a.

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, zaś granice sprawy wyznacza zaskarżone rozstrzygnięcie.

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA jest związany granicami skargi kasacyjnej.

u.p.e.a. art. 59 § § 4

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ powinien stosować formułę 'odmawia umorzenia' w przypadku negatywnego rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego.

u.p.e.a. art. 6 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Kryterium niedopuszczalności egzekucji administracyjnej - nieuchylanie się zobowiązanego od zapłaty zobowiązania.

K.p.a. art. 105 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa umorzenia postępowania administracyjnego z powodu bezprzedmiotowości.

K.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2 i 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanki nieważności postępowania administracyjnego.

K.p.a. art. 126

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA błędnie uznał, że bez znaczenia dla legalności rozstrzygnięcia było zakończenie postępowania wszczętego wnioskiem Skarżącego o umorzenie postępowania egzekucyjnego w trybie art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a., wydaniem postanowienia o umorzeniu tego postępowania na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. • Postanowienie wydane na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. oznacza bezprzedmiotowość postępowania, która jest równoważna z nierozpoznawaniem sprawy co do meritum. • Argumentacja odnośnie do nieuzasadnionego obciążenia Skarżącego kosztami egzekucyjnymi na tym etapie postępowania nie może być przedmiotem kontroli sądu. • Przesłanka z art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. – niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, nie może być badana w ramach żadnego innego środka zaskarżenia.

Odrzucone argumenty

Argumentacja odnośnie do nieuzasadnionego obciążenia Skarżącego kosztami egzekucyjnymi na tym etapie postępowania nie może być przedmiotem kontroli sądu.

Godne uwagi sformułowania

Postanowienie wydane na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. oznacza bezprzedmiotowość, która jest równoważna z nierozpoznawaniem sprawy co do meritum. • Na gruncie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji obowiązuje zasada niekonkurencyjności środków zaskarżenia.

Skład orzekający

Sławomir Presnarowicz

przewodniczący

Jolanta Sokołowska

sprawozdawca

Bogusław Woźniak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia postępowania egzekucyjnego, rozróżnienie między egzekucją administracyjną a postępowaniem egzekucyjnym, zasada niekonkurencyjności środków zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. i zastosowania art. 105 K.p.a.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w postępowaniu egzekucyjnym, które może mieć znaczenie dla wielu podatników. Wyjaśnia, jak sądy podchodzą do wniosków o umorzenie i jak rozróżniają różne etapy postępowania.

Kiedy wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego nie jest bezprzedmiotowy? NSA wyjaśnia kluczowe rozróżnienie.

Sektor

podatkowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst