III FSK 176/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez "A." sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Skarżąca spółka zarzuciła sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez nieprawidłową wykładnię i odmowę przeprowadzenia dowodów uzupełniających, które miały wykazać nieważność stosunków umownych. Podniesiono również zarzuty dotyczące naruszenia art. 106 § 5 p.p.s.a. w związku z art. 233 § 1 k.p.c. oraz art. 133 § 1 p.p.s.a. Skarżąca kwestionowała także wykładnię art. 89 § 1 u.p.e.a. w kontekście braku złożenia oświadczenia o uznaniu zajętej wierzytelności oraz zarzucała naruszenie przepisów k.c. dotyczących nieważności umów. Naczelny Sąd Administracyjny, po analizie zarzutów, uznał skargę kasacyjną za nieuzasadnioną. Sąd podkreślił, że celem postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym nie jest ponowne ustalanie stanu faktycznego, a jedynie wyjaśnienie istotnych wątpliwości co do zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Wskazał, że choć sąd pierwszej instancji powinien był wydać postanowienie w przedmiocie odmowy przeprowadzenia dowodu, miało to charakter incydentalny i nie wpłynęło na wynik sprawy. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące wykładni przepisów egzekucyjnych, wskazując na niespójność stanowiska spółki w kwestii kwestionowania wierzytelności. W konsekwencji, na podstawie art. 184 p.p.s.a., skarga kasacyjna została oddalona, a spółka obciążona kosztami postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących postępowania dowodowego przed sądami administracyjnymi, zakresu kontroli sądowej nad czynnościami egzekucyjnymi oraz skutków braku złożenia wymaganych oświadczeń przez dłużnika zajętej wierzytelności.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i egzekucyjnej, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych i prawnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd administracyjny może przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentów w celu wykazania nieważności stosunków umownych, które stanowią podstawę zajęcia wierzytelności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny nie może przeprowadzać dowodów uzupełniających w celu ponownego ustalania stanu faktycznego sprawy w zastępstwie organu administracji publicznej. Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. pozwala na to jedynie w drodze wyjątku, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości co do zgodności z prawem zaskarżonego aktu, a nie co do prawidłowości ustaleń faktycznych organu.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że celem postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym nie jest zastępowanie organu w ustalaniu stanu faktycznego, a jedynie kontrola legalności zaskarżonego aktu. Wnioski dowodowe przekraczające ramy art. 106 § 3 p.p.s.a. są niedopuszczalne.
Czy brak złożenia przez dłużnika zajętej wierzytelności oświadczenia dotyczącego uznania zajętej wierzytelności lub informacji o jej istnieniu, stanowi podstawę do uznania tej wierzytelności za przyznaną przez organ egzekucyjny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak złożenia wymaganego oświadczenia w terminie lub złożenie nienależytego oświadczenia może skutkować tym, że okoliczności faktyczne, co do których oświadczenie miało być złożone, zostaną potraktowane jako przyznane przez organ egzekucyjny.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że brak wyraźnego oświadczenia o uznaniu zajętej wierzytelności lub o jej istnieniu stanowi dla organu egzekucyjnego wystarczającą podstawę do traktowania takiej wierzytelności jako uznanej przez dłużnika, zwłaszcza gdy stanowisko strony jest niespójne.
Czy sąd pierwszej instancji ma obowiązek wydać postanowienie w przypadku odmowy przeprowadzenia dowodu uzupełniającego?
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji jest zobligowany do wydania postanowienia w przypadku odmowy dopuszczenia wnioskowanych przez stronę dowodów, które podlegałoby zaskarżeniu w trybie art. 191 p.p.s.a.
Uzasadnienie
Nawet jeśli sąd pierwszej instancji nie wydał odrębnego postanowienia o odmowie przeprowadzenia dowodu, ale kompleksowo uzasadnił swoje rozstrzygnięcie w tym zakresie w uzasadnieniu wyroku, to naruszenie to pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, jeśli strona miała możliwość zapoznania się z motywami sądu.
Przepisy (11)
Główne
u.p.e.a. art. 89 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Brak złożenia przez dłużnika zajętej wierzytelności oświadczenia dotyczącego uznania zajętej wierzytelności lub informacji o jej istnieniu może skutkować potraktowaniem tych okoliczności jako przyznanych.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 106 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Celem nie jest ponowne ustalanie stanu faktycznego.
p.p.s.a. art. 106 § 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku odmowy dopuszczenia wnioskowanych przez stronę dowodów sąd pierwszej instancji jest zobligowany do wydania postanowienia.
p.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd orzeka na podstawie akt sprawy, co oznacza, że bierze pod uwagę okoliczności wynikające z akt, nie wychodząc poza ten materiał ani nie opierając się na własnych ustaleniach.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Jest to przepis o charakterze wynikowym.
u.p.e.a. art. 71a § 9
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny wydaje postanowienie o wysokości nieprzekazanej kwoty, jeżeli dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od jej przekazania.
k.c. art. 103 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 58 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 395
Kodeks cywilny
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd administracyjny nie jest organem właściwym do ponownego ustalania stanu faktycznego sprawy w zastępstwie organu administracji publicznej. • Brak złożenia przez dłużnika zajętej wierzytelności wymaganego oświadczenia może skutkować uznaniem wierzytelności za przyznaną. • Uchylanie się od przekazania zajętej wierzytelności może być stwierdzone na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, nawet bez formalnej kontroli u dłużnika.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez nieprawidłową wykładnię i odmowę przeprowadzenia dowodów uzupełniających. • Naruszenie art. 106 § 5 p.p.s.a. w związku z art. 233 § 1 k.p.c. poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego. • Naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię i niezasadne przyjęcie, że norma prawna uzasadnia pominięcie wniosków o przeprowadzenie dowodu. • Naruszenie art. 89 § 1 pkt 1 lit. a - c u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię. • Naruszenie art. 103 § 1 k.c. w związku z art. 58 § 1 k.c. i art. 395 k.c. poprzez niewłaściwą wykładnię. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 71a § 9 oraz art. 89 § 2 u.p.e.a. poprzez ich błędne zastosowanie. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie. • Naruszenie art. 6 i 8 k.p.a.
Godne uwagi sformułowania
Celem postępowania dowodowego prowadzonego przed sądem administracyjnym nie jest ponowne ustalanie stanu faktycznego sprawy w zastępstwie organu administracji publicznej. • Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. pozwala jedynie w drodze wyjątku przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe w razie wystąpienia istotnych wątpliwości co do zgodności z prawem zaskarżonego aktu - a nie co do prawidłowości poczynionych w postępowaniu administracyjnym ustaleń faktycznych. • Nie jest rolą sądu zastępowanie w akcie stosowania prawa, lecz kontrola tego aktu. • Brak wyraźnego oświadczenia o uznaniu zajętej wierzytelności zobowiązanego lub o tym czy i w jakiej wysokości przysługuje dłużnikowi zajęta wierzytelność stanowi dla organu egzekucyjnego wystarczającą podstawę do traktowania takiej wierzytelności jako uznanej przez dłużnika.
Skład orzekający
Bogusław Dauter
przewodniczący sprawozdawca
Jacek Pruszyński
członek
Jolanta Sokołowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania dowodowego przed sądami administracyjnymi, zakresu kontroli sądowej nad czynnościami egzekucyjnymi oraz skutków braku złożenia wymaganych oświadczeń przez dłużnika zajętej wierzytelności."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i egzekucyjnej, a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych i prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu egzekucyjnym i sądowoadministracyjnym, które są istotne dla praktyków prawa, ale nie zawiera nietypowych faktów ani przełomowych rozstrzygnięć.
“Sąd administracyjny nie zastąpi organu w zbieraniu dowodów – kluczowe rozstrzygnięcie w sprawie egzekucji świadczeń pieniężnych.”
Dane finansowe
WPS: 360 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.