Orzeczenie · 2026-07-07

III FSK 1619/25Oddalenie skargi kasacyjnej zabezpieczenie podatkowe 47

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-07-07
NSAPodatkoweWysokansa
zabezpieczenieegzekucja administracyjnarachunek bankowyskładki ZUSzaległości podatkoweNSApostępowanie zabezpieczającerachunek depozytowy

Sprawa dotyczyła wniosku spółki M. [...] sp. z o.o. o możliwość wypłaty środków z rachunku bankowego organu egzekucyjnego, na który przekazano zajęte w postępowaniu zabezpieczającym pieniądze, na zaległe składki na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz inne fundusze. Spółka powołała się na przepisy art. 81 § 4 i 5 w zw. z art. 164 § 4 u.p.e.a. oraz art. 166a § 2 u.p.e.a. WSA w Białymstoku oddalił skargę spółki na postanowienie organu II instancji utrzymujące w mocy odmowę organu I instancji. Spółka zarzuciła w skardze kasacyjnej naruszenie przepisów procesowych, argumentując, że wskazane przepisy powinny pozwolić na wypłatę środków, nawet jeśli znajdują się one na rachunku depozytowym organu, a nie na rachunku spółki. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że przepisy art. 166a § 2 u.p.e.a. dotyczą wyłącznie środków na rachunku bankowym zobowiązanego, a nie na rachunku depozytowym organu. Podobnie, przepisy art. 81 § 4 i 5 u.p.e.a. w zw. z art. 164 § 4 u.p.e.a. nie mają zastosowania do sytuacji, gdy środki zostały przekazane na rachunek depozytowy organu egzekucyjnego. NSA podkreślił, że jedyną możliwością dysponowania środkami na rachunku depozytowym przez zobowiązanego jest polecenie zapłaty zabezpieczonej należności pieniężnej. Sąd odniósł się również do zarzutu naruszenia art. 13 § 1 w zw. z art. 166b u.p.e.a., uznając, że spółka nie wykazała istnienia ważnego interesu uzasadniającego zwolnienie środków, zwłaszcza że nie wskazała alternatywnych składników majątku ani nie wykazała znaczącego utrudnienia w bieżącej działalności.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących możliwości wypłat z rachunku depozytowego organu egzekucyjnego w postępowaniu zabezpieczającym, zwłaszcza w kontekście zaległości wobec ZUS.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji przekazania środków na rachunek depozytowy organu egzekucyjnego. Interpretacja przepisów o postępowaniu zabezpieczającym.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 81 § 4 i 5, art. 164 § 4, art. 166a § 2 u.p.e.a.) pozwalają na wypłatę środków z rachunku depozytowego organu egzekucyjnego na zaległe składki ZUS, jeśli środki te zostały tam przekazane z rachunku zobowiązanego w ramach zabezpieczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy te nie pozwalają na wypłatę środków z rachunku depozytowego organu egzekucyjnego. Dotyczą one jedynie środków na rachunku bankowym zobowiązanego lub polecenia zapłaty zabezpieczonej należności.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że art. 166a § 2 u.p.e.a. odnosi się wyłącznie do środków na rachunku bankowym zobowiązanego, a nie na rachunku depozytowym organu. Podobnie, art. 81 § 4 i 5 w zw. z art. 164 § 4 u.p.e.a. nie mają zastosowania do środków zgromadzonych na rachunku depozytowym organu egzekucyjnego. Jedyną możliwością dysponowania środkami na tym rachunku przez zobowiązanego jest polecenie zapłaty zabezpieczonej należności.

Czy zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, wraz z odsetkami, stanowią 'ważny interes' zobowiązanego uzasadniający zwolnienie środków z zabezpieczenia na podstawie art. 13 § 1 w zw. z art. 166b u.p.e.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sama okoliczność zaległości wobec ZUS nie stanowi automatycznie 'ważnego interesu' uzasadniającego zwolnienie środków z zabezpieczenia, zwłaszcza gdy nie wykazano innych alternatywnych składników majątku ani znaczącego utrudnienia w bieżącej działalności.

Uzasadnienie

NSA uznał, że organ egzekucyjny prawidłowo ocenił, iż spółka nie wykazała istnienia ważnego interesu. Zaległości wobec ZUS nie mają priorytetu nad należnościami podatkowymi, a zwolnienie środków mogłoby prowadzić do bezskuteczności postępowania zabezpieczającego. Spółka nie przedstawiła również dowodów na znaczące utrudnienie prowadzenia działalności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną M. [...] sp. z o.o. od wyroku WSA w Białymstoku.

Przepisy (16)

Główne

u.p.e.a. art. 81 § § 4 i 5

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepisy te, dotyczące zwolnienia z zajęcia rachunku bankowego na bieżące wynagrodzenia i składki, nie mają zastosowania do środków znajdujących się na rachunku depozytowym organu egzekucyjnego.

u.p.e.a. art. 164 § § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepis ten nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów o zajęciu egzekucyjnym do zajęcia zabezpieczającego, jednakże mechanizm zwolnienia z art. 81 § 4 i 5 nie działa w przypadku rachunku depozytowego organu.

u.p.e.a. art. 166a § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wyjątek od zakazu rozporządzania składnikiem majątkowym zajętym w celu zabezpieczenia, dotyczący wypłat z rachunku bankowego zobowiązanego za zgodą organu, nie dotyczy środków zgromadzonych na rachunku depozytowym organu egzekucyjnego.

u.p.e.a. art. 13 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa do zwolnienia z egzekucji (w tym zabezpieczenia) określonych składników majątkowych ze względu na ważny interes zobowiązanego. W tej sprawie uznano, że sama konieczność zapłaty zaległych składek ZUS nie stanowiła ważnego interesu.

u.p.e.a. art. 166b

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Wspólnie z art. 13 § 1 stanowi podstawę do rozpatrywania wniosków o zwolnienie z zabezpieczenia.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia przepisów procesowych, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej co do podstawy prawnej orzeczenia.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 3

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przedmiotem skargi do WSA są m.in. akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące praw i obowiązków wynikających z przepisów prawa.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej: naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 176 § § 1

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie w przepisach prawa zarzutów naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania oraz uzasadnienie.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 166a § § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zajęcie zabezpieczające nie pozbawia zobowiązanego prawa do polecenia zapłaty zabezpieczonej należności pieniężnej ze środków pieniężnych wpłaconych na wydzielony rachunek bankowy organu egzekucyjnego.

u.p.e.a. art. 165 § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa sposób wpłaty zajętych pieniędzy na wydzielony rachunek bankowy organu egzekucyjnego.

u.p.e.a. art. 165 § § 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa sposób realizacji zajętej wierzytelności z rachunku bankowego przez przekazanie na rachunek organu egzekucyjnego.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy art. 166a § 2 u.p.e.a. i art. 81 § 4-5 w zw. z art. 164 § 4 u.p.e.a. nie pozwalają na wypłatę środków z rachunku depozytowego organu egzekucyjnego. • Zobowiązany nie może rozporządzać środkami na rachunku depozytowym organu egzekucyjnego, z wyjątkiem polecenia zapłaty zabezpieczonej należności. • Sama konieczność zapłaty zaległych składek ZUS nie stanowi ważnego interesu uzasadniającego zwolnienie środków z zabezpieczenia, jeśli nie wykazano innych przesłanek.

Odrzucone argumenty

Możliwość wypłaty środków z rachunku depozytowego organu egzekucyjnego na zaległe składki ZUS na podstawie art. 81 § 4-5 i art. 166a § 2 u.p.e.a. • Zaległości wobec ZUS stanowią ważny interes uzasadniający zwolnienie środków z zabezpieczenia.

Godne uwagi sformułowania

"W okresie zabezpieczenia mogą być dokonywane za zgodą organu egzekucyjnego wypłaty z zajętego w celu zabezpieczenia rachunku bankowego zobowiązanego" • "Zajęcie zabezpieczające nie pozbawia zobowiązanego prawa do polecenia zapłaty zabezpieczonej należności pieniężnej ze środków pieniężnych znajdujących się na rachunku, o którym mowa w art. 165 § 2" • "Zobowiązany nie może natomiast w żaden inny sposób dysponować środkami wpłaconymi na rachunek depozytowy organu egzekucyjnego" • "Sama tylko okoliczność, że uiszczanie należności wobec ZUS jest kluczowe dla funkcjonowania systemu zabezpieczenia społecznego w Polsce, nie daje podstaw do przyjęcia, że ich zapłata ma charakter priorytetowy w stosunku do regulowania należności podatkowych"

Skład orzekający

Anna Sokołowska

sprawozdawca

Dominik Gajewski

przewodniczący

Jacek Pruszyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących możliwości wypłat z rachunku depozytowego organu egzekucyjnego w postępowaniu zabezpieczającym, zwłaszcza w kontekście zaległości wobec ZUS."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekazania środków na rachunek depozytowy organu egzekucyjnego. Interpretacja przepisów o postępowaniu zabezpieczającym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego praktycznego problemu firm mających zaległości i poddanych postępowaniu zabezpieczającemu. Wyjaśnia, dlaczego firmy nie mogą swobodnie dysponować środkami, które trafiły na rachunek organu egzekucyjnego.

“Czy Twoje pieniądze na rachunku organu egzekucyjnego są dla Ciebie dostępne? NSA wyjaśnia ograniczenia wypłat.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst