Orzeczenie · 2026-07-16

III FSK 13/26Oddalenie skargi kasacyjnej wymagalność wierzytelności

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-07-16
NSAPodatkoweWysokansa
egzekucja administracyjnawierzytelnościdłużnik zajętej wierzytelnościpostanowieniekontrolawymagalnośćprawo restrukturyzacyjneskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie od wyroku WSA w Krakowie, który uchylił postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty przez dłużnika zajętej wierzytelności. Organ zarzucił WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1, 134 § 1 i 151 p.p.s.a. oraz przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i Prawa restrukturyzacyjnego. Organ argumentował, że WSA wadliwie uchylił postanowienie, mimo że nie naruszono przepisów postępowania, a także że błędnie ocenił stan faktyczny i prawny. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że kluczowe dla wydania postanowienia o określeniu nieprzekazanej kwoty jest ustalenie wymagalności zajętej wierzytelności oraz bezpodstawności uchylania się od jej przekazania. W ocenie NSA, organ egzekucyjny nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości wymagalności wierzytelności wynikających z faktur wystawionych w toku postępowania restrukturyzacyjnego, a złożone przez skarżącego oświadczenie nie mogło zastąpić czynności kontrolnych. Sąd uznał, że WSA prawidłowo ocenił, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa, a zarzuty skargi kasacyjnej nie znalazły uzasadnienia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie wymagalności wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym, zwłaszcza w kontekście postępowań restrukturyzacyjnych i oceny oświadczeń dłużnika zajętej wierzytelności.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji określania nieprzekazanej kwoty w egzekucji administracyjnej, gdzie kluczowe jest udowodnienie wymagalności wierzytelności.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organ egzekucyjny może wydać postanowienie o określeniu wysokości nieprzekazanej kwoty, jeśli nie ustalił wymagalności zajętej wierzytelności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ egzekucyjny nie może wydać takiego postanowienia, jeśli nie jest pewne istnienie wierzytelności i jej wymagalność.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że kluczowe dla wydania postanowienia jest ustalenie wymagalności wierzytelności i bezpodstawności uchylania się od jej przekazania. Organ ma obowiązek wykazać te przesłanki dowodowo, a nie tylko opierać się na przepisach prawa restrukturyzacyjnego.

Czy oświadczenie dłużnika zajętej wierzytelności o istnieniu faktur może zastąpić czynności kontrolne organu egzekucyjnego w celu ustalenia wymagalności wierzytelności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli oświadczenie jest niejasne co do kwoty i nie potwierdza wymagalności wierzytelności po zakończeniu postępowania restrukturyzacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że oświadczenie skarżącego powołujące się na faktury z inną kwotą niż zajęcie nie mogło być podstawą do pominięcia przez organ czynności kontrolnych w celu ustalenia wymagalności wierzytelności po zakończeniu postępowania restrukturyzacyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie.

Przepisy (24)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie postanowienia mimo nienaruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

u.p.e.a. art. 89 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu i wzywa dłużnika do przekazania należnej kwoty organowi egzekucyjnemu.

u.p.e.a. art. 71a § 9

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie określające wysokość nieprzekazanej kwoty.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 133 § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 71a § 1 i 9

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 89 § 1 i 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.r. art. 252 § 1

Ustawa Prawo restrukturyzacyjne

u.p.r. art. 297

Ustawa Prawo restrukturyzacyjne

u.p.r. art. 312 § 1, 3, 4 i 6

Ustawa Prawo restrukturyzacyjne

u.p.r. art. 325 § 1 -3

Ustawa Prawo restrukturyzacyjne

u.p.r. art. 327 § 4

Ustawa Prawo restrukturyzacyjne

k.p.a. art. 7

Ustawa – Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1 i 4

Ustawa – Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa – Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 141 § 4

Ustawa – Kodeks postępowania administracyjnego

Wadliwe uzasadnienie niezawierające konkretnych wskazań co do dalszego postępowania.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa – Kodeks postępowania administracyjnego

Wskazania co do dalszego postępowania.

u.p.e.a. art. 87 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia.

u.p.e.a. art. 71a § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organy egzekucyjne są uprawnione do przeprowadzania kontroli u dłużników zajętej wierzytelności.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 182 § 2

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skierowanie sprawy na posiedzenie niejawne.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA prawidłowo ocenił, że organ egzekucyjny nie wykazał wymagalności zajętej wierzytelności. • Organ egzekucyjny ma obowiązek udowodnić wymagalność wierzytelności i bezpodstawność uchylania się od jej przekazania. • Oświadczenie skarżącego nie zastąpiło czynności kontrolnych organu w celu ustalenia wymagalności wierzytelności po zakończeniu postępowania restrukturyzacyjnego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1, 134 § 1 i 151 p.p.s.a. przez uchylenie postanowienia mimo braku wpływu naruszeń na wynik sprawy. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego (k.p.a.) i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz Prawa restrukturyzacyjnego. • Zarzut naruszenia art. 141 § 4 i 153 p.p.s.a. przez sporządzenie wadliwego uzasadnienia.

Godne uwagi sformułowania

Zwrot "bezpodstawnie uchyla się" był już wielokrotnie interpretowany w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz literaturze, które zgodnie przyjmują, że jest to przesłanka prawna, a nie faktyczna. • Okoliczność, że zajęta wierzytelność została uznana i jest wymagalna może wynikać wprost z pisemnego oświadczenia dłużnika zajętej wierzytelności albo zostać ustalona w toku kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego. • Organ nie może określić wysokości nieprzekazanej kwoty zajętej wierzytelności, jeśli nie jest pewne istnienie wierzytelności, a więc i wątpliwa jest bezpodstawność uchylania się dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania.

Skład orzekający

Dominik Gajewski

przewodniczący

Krzysztof Przasnyski

sprawozdawca

Tomasz Kolanowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie wymagalności wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym, zwłaszcza w kontekście postępowań restrukturyzacyjnych i oceny oświadczeń dłużnika zajętej wierzytelności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji określania nieprzekazanej kwoty w egzekucji administracyjnej, gdzie kluczowe jest udowodnienie wymagalności wierzytelności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu egzekucji administracyjnej – ustalenia wymagalności wierzytelności, co ma istotne znaczenie praktyczne dla dłużników i wierzycieli. Interpretacja zwrotu "bezpodstawnie uchyla się" jest kluczowa.

“Egzekucja administracyjna: Kiedy organ może żądać zapłaty od dłużnika zajętej wierzytelności?”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst