III FSK 1200/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę skarżącej na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach. Postanowienie to stwierdzało niedopuszczalność zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym, podniesionego przez skarżącą w związku z rzekomym przedawnieniem zobowiązania podatkowego za 2015 r. Skarżąca argumentowała, że postępowanie karne skarbowe zostało wszczęte instrumentalnie, aby wydłużyć termin przedawnienia. Sąd pierwszej instancji oraz NSA uznali, że zarzut ten był już przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu zażaleniowym dotyczącym nadania decyzji wymiarowej rygoru natychmiastowej wykonalności. Zgodnie z art. 34 § 2 pkt 3 lit. a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny ma obowiązek stwierdzić niedopuszczalność zarzutu, jeśli był on już przedmiotem rozpatrzenia w innym postępowaniu. NSA podkreślił, że celem tej regulacji jest zapobieganie powielaniu kontroli tej samej kwestii w różnych trybach. Sąd oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego są bezzasadne, a WSA prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie zasady, że zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, dotyczący kwestii już rozpatrywanej w innym postępowaniu (np. zażaleniowym), powinien zostać odrzucony bez merytorycznego badania. Podkreślenie celu art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a. w zapobieganiu powielaniu postępowań.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której zarzut w postępowaniu egzekucyjnym jest tożsamy z argumentacją podniesioną w postępowaniu zażaleniowym dotyczącym rygoru natychmiastowej wykonalności. Nie wyklucza możliwości merytorycznego rozpoznania zarzutu, jeśli nie był on wcześniej przedmiotem rozstrzygnięcia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, oparty na przedawnieniu zobowiązania podatkowego, może być rozpoznany merytorycznie, jeśli kwestia ta była już przedmiotem rozpatrzenia w postępowaniu zażaleniowym dotyczącym nadania rygoru natychmiastowej wykonalności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut taki nie może być rozpoznany merytorycznie, gdyż zgodnie z art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a. organ egzekucyjny ma obowiązek stwierdzić jego niedopuszczalność, jeśli był on już przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu.
Uzasadnienie
Celem art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a. jest zapobieganie wielokrotnemu rozstrzyganiu tej samej kwestii w różnych postępowaniach. Istotne jest samo zgłoszenie zarzutu w odrębnym postępowaniu, a nie jego zakończenie.
Czy odmowa dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z akt postępowania podatkowego w postępowaniu egzekucyjnym, gdy zarzut był już przedmiotem innego postępowania, stanowi naruszenie prawa do obrony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa taka nie stanowi naruszenia prawa do obrony, gdyż w takiej sytuacji organ egzekucyjny nie ma kompetencji do merytorycznej oceny twierdzeń strony, a wniosek dowodowy zmierzał do wymuszenia takiej oceny.
Uzasadnienie
Skoro zarzut dotyczący wygaśnięcia obowiązku został już podniesiony w innym postępowaniu i pozostawał w jego zakresie rozpoznania, organ egzekucyjny nie miał kompetencji prowadzić jakiejkolwiek merytorycznej oceny tych twierdzeń, a tym samym nie mógł prowadzić postępowania w kierunku ich weryfikacji.
Czy organ odwoławczy narusza zasadę dwuinstancyjności, jeśli jego uzasadnienie nie jest rozbudowane i nie przeprowadza ponownego postępowania dowodowego, gdy przesłanka niedopuszczalności zarzutu jest bezwzględna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie narusza zasady dwuinstancyjności, jeśli stwierdza niedopuszczalność zarzutu na podstawie bezwzględnej przesłanki prawnej i nie odnosi się do twierdzeń, które straciły znaczenie prawne.
Uzasadnienie
Zasada dwuinstancyjności nie nakłada obowiązku formułowania odmiennego uzasadnienia ani przeprowadzania szerokiego postępowania dowodowego, jeśli charakter sprawy tego nie wymaga. Wystarczająca jest kontrola prawidłowości rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.
Przepisy (21)
Główne
u.p.e.a. art. 34 § § 2 pkt 3 lit. a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Pomocnicze
O.p. art. 70 § § 6 pkt 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 239b § § 1 pkt. 4
Ordynacja podatkowa
u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 60 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 140
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzut niedopuszczalności zarzutu egzekucyjnego, gdyż kwestia przedawnienia zobowiązania była już przedmiotem rozpatrzenia w postępowaniu zażaleniowym dotyczącym nadania rygoru natychmiastowej wykonalności.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 133, 134, 135, 145 § 1 pkt 1 lit. c, 151 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1, 144 k.p.a. w zw. z art. 18, 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a.) poprzez błędne przyjęcie, że zarzut był przedmiotem rozpatrzenia w innym postępowaniu. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 133, 134, 135, 145 § 1 pkt 1 lit. c, 151 p.p.s.a. w zw. z art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. w zw. z art. 70 § 6 pkt 1, 239b § 1 pkt. 4 O.p.) poprzez nieuwzględnienie zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 133, 134, 135, 145 § 1 pkt 1 lit. c, 151 p.p.s.a. w zw. z art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. w zw. art. 78 § 1 k.p.a.) poprzez odmowę dopuszczenia dowodu z akt postępowania podatkowego. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 133, 134, 135, 145 § 1 pkt 1 lit. c, 151 p.p.s.a. w zw. z art. 15, 138, 107 § 3, 140 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.) poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności przez organ odwoławczy. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 133, 134, 135, 145 § 1 pkt 1 lit. c, 151 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 6, 107 § 1 i 3, 11, 9, 8 § 1, 140 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.) poprzez lakoniczne uzasadnienie organu odwoławczego. • Obraza prawa materialnego (art. 60 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 59 § 1 pkt 1, § 4, § 5 u.p.e.a. w zw. z art. […]
Godne uwagi sformułowania
ratio legis wskazanego przepisu jest ochrona spójności systemu procedur administracyjnych i sądowych, w szczególności zapobieganie powielaniu kontroli prawidłowości tego samego aktu w różnych trybach postępowania. • istotą postępowania egzekucyjnego w administracji jest zapewnienie wykonania obowiązku wynikającego z decyzji lub innego aktu administracyjnego, który stał się ostateczny bądź został zaopatrzony w rygor natychmiastowej wykonalności. • postępowanie egzekucyjne nie ma charakteru jurysdykcyjnego i nie służy ustalaniu, czy obowiązek w ogóle istnieje, jeśli wynika on z aktu, który korzysta z mocy obowiązującej. • Ustawodawca nie uzależnia niedopuszczalności zarzutu od zakończenia odrębnego postępowania, w którym taki zarzut został zgłoszony. Istotne jest to, że taki zarzut został już zgłoszony w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym. • Celem tej regulacji prawnej jest zapobieżenie rozstrzygania tej samej kwestii w kilku odrębnych postępowaniach. • zasada dwuinstancyjności nie stanowi nakazu formułowania rozbudowanego i odmiennego uzasadnienia w każdej sprawie, ani tym bardziej nie kreuje obowiązku przeprowadzenia szerokiego postępowania dowodowego, jeżeli charakter i zakres sprawy tego nie wymagają.
Skład orzekający
Agnieszka Olesińska
sprawozdawca
Sławomir Presnarowicz
członek
Wojciech Stachurski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, dotyczący kwestii już rozpatrywanej w innym postępowaniu (np. zażaleniowym), powinien zostać odrzucony bez merytorycznego badania. Podkreślenie celu art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a. w zapobieganiu powielaniu postępowań."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której zarzut w postępowaniu egzekucyjnym jest tożsamy z argumentacją podniesioną w postępowaniu zażaleniowym dotyczącym rygoru natychmiastowej wykonalności. Nie wyklucza możliwości merytorycznego rozpoznania zarzutu, jeśli nie był on wcześniej przedmiotem rozstrzygnięcia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w egzekucji administracyjnej, która może mieć znaczenie dla wielu podatników. Choć nie zawiera nietypowych faktów, wyjaśnia istotne zasady.
“Egzekucja administracyjna: Kiedy zarzut przedawnienia jest niedopuszczalny?”
Sektor
podatkowe
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.