Orzeczenie · 2025-02-20

III FSK 1186/24

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-02-20

NSApodatkoweWysokansa

egzekucja administracyjnaświadczenia pieniężnepodatek od nieruchomościodsetkiwymagalnośćterminykodeks postępowania administracyjnegoprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiskarga kasacyjnaNSA

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki O. S.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który oddalił jej skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej świadczeń pieniężnych. Spółka zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niedostateczne wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, zwłaszcza w kwestii wymagalności obowiązku i naliczania odsetek. Kwestionowano również niewłaściwe zastosowanie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. przez oddalenie skargi mimo uzasadnionego zarzutu braku wymagalności, a także art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w odniesieniu do zarzutu nieistnienia obowiązku w zakresie odsetek. Naczelny Sąd Administracyjny, związany wyrokiem WSA w Warszawie z 22 czerwca 2022 r. (sygn. akt III SA/Wa 1085/22), uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że organy prawidłowo zastosowały się do wytycznych dotyczących oceny wymagalności obowiązku, uwzględniając moment doręczenia decyzji wymiarowej i postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności przed wszczęciem egzekucji. W kwestii odsetek, NSA stwierdził, że przekroczenie terminu nastąpiło z przyczyn leżących po stronie spółki (brak reakcji na wezwanie do przedłożenia dokumentów) oraz z przyczyn niezależnych od organu (terminy doręczeń), co uzasadniało naliczenie odsetek. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., wskazując, że uzasadnienie wyroku WSA zawierało wyjaśnienia zgodne z wiążącym orzeczeniem.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja i stosowanie art. 153 p.p.s.a. (związanie oceną prawną sądu), moment wszczęcia egzekucji administracyjnej i jego wpływ na wymagalność obowiązku, a także zasady naliczania odsetek w przypadku przyczynienia się strony do opóźnienia w postępowaniu administracyjnym.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z egzekucją administracyjną i podatkiem od nieruchomości, ale jego kluczowe zasady dotyczące związania wyrokiem i odpowiedzialności za opóźnienie mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (4)

Czy organy egzekucyjne i sąd administracyjny są związane oceną prawną wyrażoną w poprzednim orzeczeniu sądu administracyjnego w tej samej sprawie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy i sądy.

Uzasadnienie

NSA podkreślił bezwzględnie obowiązujący charakter art. 153 p.p.s.a., który nakłada na organy i sądy obowiązek podporządkowania się wcześniejszej ocenie prawnej, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Kiedy następuje wszczęcie egzekucji w administracji w kontekście wymagalności obowiązku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wszczęcie egzekucji następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, doręczenia zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, podpisania protokołu zajęcia prawa majątkowego lub wpisu w księdze wieczystej o wszczęciu egzekucji z nieruchomości, pod warunkiem, że nastąpiło to przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.

Uzasadnienie

NSA rozróżnił moment wszczęcia egzekucji od wszczęcia postępowania egzekucyjnego, wskazując na cztery alternatywne momenty wszczęcia egzekucji, z których kluczowy dla oceny wymagalności jest moment doręczenia odpisu tytułu wykonawczego.

Czy przekroczenie terminu 3 miesięcy na załatwienie sprawy administracyjnej, o którym mowa w art. 35 k.p.a., uzasadnia brak naliczania odsetek od zaległości podatkowych zgodnie z art. 54 § 1 pkt 7 o.p. w sytuacji, gdy do opóźnienia przyczyniła się strona?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przekroczenie terminu nie zwalnia z obowiązku zapłaty odsetek, jeśli do opóźnienia przyczyniła się strona lub nastąpiło ono z przyczyn niezależnych od organu.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że przekroczenie terminu nastąpiło z dwóch przyczyn: przyczynienia się spółki (brak reakcji na wezwanie do przedłożenia dokumentów) oraz przyczyn niezależnych od organu (terminy doręczeń), co uzasadniało naliczenie odsetek.

Czy uzasadnienie wyroku WSA narusza art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niedostateczne wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia?

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie wyroku WSA zawierało wyjaśnienia dotyczące wymagalności obowiązku i kwestii odsetek, zgodne z wiążącym wyrokiem WSA w Warszawie.

Uzasadnienie

NSA uznał, że WSA wyjaśnił, dlaczego organy miały obowiązek zbadać kwestię doręczenia decyzji i postanowienia o rygorze natychmiastowej wykonalności przed wszczęciem egzekucji, a także odniósł się do kwestii bezczynności organu w kontekście odsetek, co pozwoliło spółce na sformułowanie zarzutów kasacyjnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalono skargę

Oddalono skargę kasacyjną O. S.A. od wyroku WSA w Opolu w sprawie egzekucji świadczeń pieniężnych.

Przepisy (20)

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 124 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 18

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 29 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

o.p. art. 54 § 1 pkt 7

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

o.p. art. 54 § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 3 § 1