Orzeczenie · 2026-01-27

III FSK 1008/25Oddalenie skargi kasacyjnej egzekucja świadczeń pieniężnych

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-01-27
NSAPodatkoweWysokansa
egzekucja administracyjnazajęcie wierzytelnościpotrąceniekompensataKodeks cywilnyustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracjiskarżącyorgan egzekucyjnyrozliczenianależności

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną G. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu dotyczące egzekucji świadczeń pieniężnych. Istotą sporu było ustalenie, czy skarżący, jako dłużnik zajętej wierzytelności, mógł nie przekazać środków organowi egzekucyjnemu, powołując się na dokonanie potrącenia wzajemnych należności z A. R. Skarżący zarzucał błędną wykładnię art. 71a § 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 498 Kodeksu cywilnego, twierdząc, że doszło do skutecznej kompensaty. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko sądu pierwszej instancji, że potrącenie nie było skuteczne, ponieważ skarżący nie wykazał istnienia wzajemnej, wymagalnej wierzytelności wobec A. R. Adnotacja 'kompensacja' na fakturach nie stanowiła dowodu skutecznego potrącenia w rozumieniu przepisów prawa cywilnego. Sąd uznał również, że nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 10 k.p.a., gdyż postępowanie egzekucyjne nie wymaga automatycznego wzywania stron do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. W konsekwencji skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia 'potrącenie' w kontekście egzekucji administracyjnej, znaczenie adnotacji 'kompensacja' na fakturach, zakres stosowania art. 10 k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zajęcia wierzytelności i próby jej potrącenia z należnościami wobec osób trzecich.

Zagadnienia prawne (2)

Czy dłużnik zajętej wierzytelności może skutecznie dokonać potrącenia wzajemnych wierzytelności, powołując się na adnotację 'kompensacja' na fakturach, mimo braku wykazania istnienia wzajemnej, wymagalnej wierzytelności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, adnotacja 'kompensacja' na fakturach nie zastępuje skutecznego potrącenia w rozumieniu art. 498 Kodeksu cywilnego, jeśli nie wykazano istnienia wzajemnej, wymagalnej wierzytelności.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że potrącenie jest zdarzeniem prawnym wymagającym spełnienia określonych warunków, w tym istnienia wzajemnych, wymagalnych wierzytelności i złożenia oświadczenia o potrąceniu. Sama adnotacja na fakturze nie dowodzi tych przesłanek.

Czy w postępowaniu egzekucyjnym organ jest zobowiązany do zapewnienia stronie możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przed wydaniem każdego postanowienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, obowiązek ten występuje w postępowaniach, gdzie prowadzone jest postępowanie dowodowe w celu ustalenia stanu faktycznego, a nie w postępowaniu egzekucyjnym.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że postępowanie egzekucyjne ma inny charakter niż postępowanie dowodowe, a automatyczny obowiązek wzywania do wypowiedzenia się co do dowodów nie ma zastosowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną G. L. od wyroku WSA w Poznaniu.

Przepisy (15)

Główne

u.p.e.a. art. 71a § § 9

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.c. art. 498 § § 1-2

Kodeks cywilny

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 61

Kodeks cywilny

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 71a § 9 u.p.e.a. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, uznając, że skarżący bezpodstawnie uchylał się od przekazania zajętej wierzytelności, mimo że doszło do kompensaty. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 498 § 1 i 2 k.c. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe uznanie, że wierzytelności nie spełniają przesłanek do potrącenia. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 10 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, uznając, że organ nie był zobligowany do zawiadomienia skarżącego o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77, 80, 107 § 3 k.p.a. polegające na błędnej ocenie dowodów i pominięciu ustaleń z protokołu kontroli.

Godne uwagi sformułowania

Potrącenie nie jest zatem instytucją o charakterze czysto deklaratywnym czy księgowym, lecz zdarzeniem prawnym, które wywołuje daleko idące skutki materialnoprawne w postaci wygaśnięcia zobowiązań. • Sama nazwa użyta w fakturze nie przesądza ani o istnieniu wzajemnych wierzytelności, ani o złożeniu skutecznego oświadczenia o potrąceniu, ani tym bardziej o ziszczeniu się skutku w postaci ich umorzenia. • Postępowanie egzekucyjne nie jest postępowaniem dowodowym w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy.

Skład orzekający

Anna Dalkowska

przewodniczący

Paweł Borszowski

sprawozdawca

Agnieszka Olesińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'potrącenie' w kontekście egzekucji administracyjnej, znaczenie adnotacji 'kompensacja' na fakturach, zakres stosowania art. 10 k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zajęcia wierzytelności i próby jej potrącenia z należnościami wobec osób trzecich.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia potrąceń i ich skuteczności w kontekście egzekucji administracyjnej, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i prawników.

“Czy 'kompensacja' na fakturze chroni przed egzekucją? NSA wyjaśnia, kiedy potrącenie jest skuteczne.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst