III CZP 38/11

Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 22 listopada 2011 r. rozstrzygnął zagadnienie prawne przedstawione przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego dotyczące wpływu braku lub błędnego pouczenia strony działającej bez profesjonalnego pełnomocnika o środkach zaskarżenia na bieg terminu do ich wniesienia. W orzecznictwie Sądu Najwyższego istniały dwa przeciwstawne nurty: jeden wskazujący, że brak pouczenia wstrzymuje bieg terminu, a drugi, że nie ma on wpływu na jego rozpoczęcie, mogąc jedynie uzasadniać wniosek o przywrócenie terminu. Po analizie argumentów, w tym konstytucyjnego prawa do sądu i zasady pewności prawa, Sąd Najwyższy przyjął dominujący pogląd, że niepouczenie lub błędne pouczenie nie wpływa na rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Podkreślono, że termin ten jest terminem ustawowym, a jego bieg rozpoczyna się od doręczenia lub ogłoszenia orzeczenia, a nie od pouczenia. Brak pouczenia może być podstawą do wniosku o przywrócenie terminu, ale nie powoduje samoistnie bezskuteczności doręczenia. Sąd wskazał również na ograniczenie obowiązku informacyjnego sądu w obecnym stanie prawnym oraz na kontradyktoryjny model postępowania cywilnego.

Zagadnienia prawne (1)

Skład orzekający