III CZ 166/26Uchylenie postanowienia o zasiedzeniu nieruchomości 5
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał zażalenie K.P. na postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie, które uchyliło postanowienie Sądu Rejonowego dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie oddalające wniosek o zasiedzenie części nieruchomości. Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy dopuścił się naruszenia art. 365 i 366 k.p.c., błędnie przyjmując, że postanowienie o rozgraniczeniu nieruchomości ma przesądzające znaczenie dla oddalenia wniosku o zasiedzenie. Sąd Okręgowy uznał, że nie została rozpoznana istota sprawy, ponieważ Sąd Rejonowy nie poczynił ustaleń niezbędnych do stwierdzenia, czy doszło do zasiedzenia. Sąd Najwyższy, rozpatrując zażalenie, podkreślił, że w postępowaniu kasacyjnym bada się jedynie, czy wystąpiły wskazane przez sąd drugiej instancji przesłanki uchylenia wyroku (nieważność postępowania, nierozpoznanie istoty sprawy, potrzeba przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości). Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy błędnie zakwalifikował sytuację jako nierozpoznanie istoty sprawy, ponieważ błąd sądu pierwszej instancji dotyczył oceny faktów i dowodów, a nie istnienia przeszkody unicestwiającej roszczenie. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie, pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania do orzeczenia kończącego sprawę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaZakres kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym na postanowienie kasatoryjne sądu drugiej instancji oraz prawidłowa kwalifikacja nierozpoznania istoty sprawy.
Dotyczy specyficznej procedury zażaleniowej na postanowienia kasatoryjne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd drugiej instancji prawidłowo uchylił postanowienie sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu nierozpoznania istoty sprawy, gdy sąd pierwszej instancji oparł się na mocy wiążącej postanowienia o rozgraniczeniu nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd drugiej instancji nieprawidłowo uchylił postanowienie sądu pierwszej instancji. Błąd sądu pierwszej instancji dotyczył oceny faktów i dowodów, a nie istnienia przeszkody unicestwiającej roszczenie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że nierozpoznanie istoty sprawy zachodzi, gdy sąd pierwszej instancji nie zbada materialnej podstawy żądania, wychodząc z błędnego założenia o istnieniu przeszkody. W tym przypadku błąd dotyczył oceny prawnej i faktycznej, a nie istnienia prejudykatu czy podobnej przeszkody.
Jaki jest zakres kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym na postanowienie kasatoryjne sądu drugiej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy bada jedynie, czy wystąpiły wskazane przez sąd drugiej instancji przesłanki uchylenia wyroku (nieważność postępowania, nierozpoznanie istoty sprawy, potrzeba przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że zażalenie na postanowienie kasatoryjne nie jest środkiem służącym kontroli materialnoprawnej podstawy wyroku ani prawidłowości zastosowania przepisów prawa procesowego niezwiązanych z podstawami kasatoryjnymi.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K.P. | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
| A.K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
Przepisy (14)
Główne
k.c. art. 172
Kodeks cywilny
Przesłanki zasiedzenia.
k.p.c. art. 394(1) § 11
Kodeks postępowania cywilnego
Zażalenie na postanowienie kasatoryjne sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 398(15) § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w przedmiocie zażalenia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 365 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Moc wiążąca prawomocnego orzeczenia.
k.p.c. art. 366
Kodeks postępowania cywilnego
Skutek prawomocnego orzeczenia.
k.p.c. art. 386 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanki uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów do postępowań wszczętych na skutek wniosku.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji.
u.p.g.k. art. 29
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
u.p.g.k. art. 37 § 2
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
k.c. art. 153
Kodeks cywilny
Rozgraniczenie nieruchomości.
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
Samoistne posiadanie.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu.
k.p.c. art. 394(1) § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy błędnie zakwalifikował sytuację jako nierozpoznanie istoty sprawy. • Sąd Najwyższy podkreślił, że zażalenie na postanowienie kasatoryjne nie służy kontroli materialnoprawnej ani prawidłowości zastosowania przepisów prawa procesowego niezwiązanych z podstawami kasatoryjnymi.
Odrzucone argumenty
Argumenty K.P. dotyczące naruszenia art. 386 § 4 k.p.c. w związku z art. 13 § 2 k.p.c. przez przyjęcie, że zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. • Argumenty K.P. dotyczące naruszenia art. 386 § 4 k.p.c. w związku z art. 365 § 1 k.p.c. oraz 366 k.p.c. przez wadliwe pominięcie mocy wiążącej postanowienia o rozgraniczeniu. • Argumenty K.P. dotyczące naruszenia art. 382 k.p.c. przez zaniechanie merytorycznego rozpoznania apelacji. • Argumenty K.P. dotyczące naruszenia art. 172 k.c. w związku z art. 336 k.c. i art. 6 k.c. przez nieuzasadnione przyjęcie możliwości prowadzenia kolejnego postępowania o zasiedzenie.
Godne uwagi sformułowania
W orzecznictwie podkreśla się, że w postępowaniu toczącym się w wyniku zażalenia złożonego na podstawie art. 3941 § 11 k.p.c. na orzeczenie kasatoryjne Sądu drugiej instancji, Sąd Najwyższy bada tylko, czy wystąpiły wskazane przez ten Sąd przesłanki uchylenia zaskarżonego wyroku, którymi są: nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji, nierozpoznanie przez ten sąd istoty sprawy oraz sytuacja, gdy wydanie wyroku przez sąd drugiej instancji wymagałoby przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. • Przedmiotem oceny Sądu Najwyższego nie mogą być inne kwestie, w szczególności dotyczące oceny zasadności roszczenia ani merytorycznego badania stanowiska prawnego sądu drugiej instancji, jak również badania prawidłowości zastosowania przepisów prawa procesowego, które nie odnoszą się ściśle do wskazanych podstaw uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji. • Do nierozpoznania istoty sprawy dochodzi wtedy, gdy sąd pierwszej instancji nie zbada materialnej podstawy żądania, wychodząc z błędnego założenia, że istnieje przeszkoda unicestwiająca roszczenie albo wykluczająca jego skuteczne dochodzenie. • O nierozpoznaniu istoty sprawy nie świadczy potrzeba poczynienia nowych ustaleń co do okoliczności faktycznych sprawy, choćby decydujących z punktu widzenia kierunku jej rozstrzygnięcia.
Skład orzekający
Tomasz Szczurowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Zakres kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym na postanowienie kasatoryjne sądu drugiej instancji oraz prawidłowa kwalifikacja nierozpoznania istoty sprawy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury zażaleniowej na postanowienia kasatoryjne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z kontrolą orzeczeń sądowych przez Sąd Najwyższy oraz prawidłową interpretacją pojęcia 'nierozpoznania istoty sprawy'. Jest to istotne dla praktyków prawa procesowego.
“Sąd Najwyższy wyjaśnia granice kontroli orzeczeń kasatoryjnych: kiedy sąd odwoławczy nie może uchylić wyroku pierwszej instancji?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.