Orzeczenie · 2026-05-29

III Cz 145/26Oddalenie zażalenia koszty procesu reforma in peius

Sąd

Sąd Okręgowy w Gliwicach

Miejsce

Gliwice

Data

2026-05-29

SAOSCywilnepostępowanie cywilneWysokaokręgowy

koszty procesuzażaleniesąd okręgowysąd rejonowyreforma in peiusrozliczenie kosztówroszczenie główneroszczenie ewentualnekodeks postępowania cywilnego

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sąd Okręgowy w Gliwicach rozpoznał zażalenie powoda C. 1 Niestandaryzowanego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego Wierzytelności w U. na postanowienia Sądu Rejonowego w Rudzie Śląskiej dotyczące kosztów procesu. Sąd Rejonowy w wyroku z 18 grudnia 2025 r. uchylił wyrok zaoczny, oddalił roszczenie główne o zapłatę 14870,68 zł, uwzględnił częściowo roszczenie ewentualne (6147,54 zł) i odstąpił od obciążenia pozwanego kosztami procesu, zasądzając od powoda na rzecz pozwanego 2124 zł tytułem zwrotu kosztów. Powód zarzucił Sądowi Rejonowemu naruszenie art. 102 k.p.c. i art. 98 k.p.c. Sąd Okręgowy, analizując sprawę, stwierdził, że Sąd Rejonowy nieprawidłowo obliczył koszty postępowania, łącząc rozliczenie roszczenia głównego i ewentualnego w sposób nieprawidłowy. Sąd Okręgowy wskazał, że powód powinien ponieść całość kosztów związanych z oddalonym roszczeniem głównym (3600 zł) oraz 28% kosztów związanych z uwzględnionym częściowo roszczeniem ewentualnym (1008 zł). Pozwany natomiast powinien zwrócić powodowi 792 zł z tytułu kosztów roszczenia ewentualnego. W efekcie, powód powinien był zwrócić pozwanemu 2808 zł więcej niż zasądził Sąd Rejonowy. Jednakże, z uwagi na zakaz reformationis in peius (orzekania na niekorzyść strony wnoszącej środek zaskarżenia), Sąd Okręgowy nie mógł zmienić zaskarżonego postanowienia w sposób korzystniejszy dla pozwanego, a tym samym nie mógł uwzględnić zażalenia powoda w sposób, który doprowadziłby do zasądzenia od niego wyższej kwoty. W związku z tym, zażalenie zostało oddalone jako bezzasadne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Zastosowanie zasady reformationis in peius w postępowaniu zażaleniowym dotyczącym kosztów procesu, a także prawidłowe rozliczanie kosztów w sprawach z roszczeniem głównym i ewentualnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sąd odwoławczy stwierdza błędy na niekorzyść strony wnoszącej środek zaskarżenia.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd odwoławczy może zmienić postanowienie sądu pierwszej instancji dotyczące kosztów procesu na niekorzyść strony wnoszącej zażalenie, jeśli stwierdzi błędy w wyliczeniu kosztów, które skutkowałyby zasądzeniem wyższej kwoty od tej strony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd odwoławczy jest ograniczony zakazem reformationis in peius i nie może orzec na niekorzyść strony wnoszącej zażalenie.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy stwierdził, że mimo błędów w wyliczeniu kosztów przez Sąd Rejonowy, które skutkowałyby zasądzeniem od powoda wyższej kwoty niż pierwotnie orzeczono, nie może zmienić zaskarżonego postanowienia w taki sposób, aby naruszyć zakaz reformationis in peius.

Jak prawidłowo rozliczyć koszty procesu w przypadku uwzględnienia części roszczenia głównego i części roszczenia ewentualnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Należy rozpoznać osobno koszty wynikające z oddalonego w całości powództwa w zakresie roszczenia głównego i z uwzględnionego w części roszczenia ewentualnego, a następnie dokonać wyliczeń zgodnie z przepisami o zwrocie kosztów postępowania w zależności od tego, która strona i w jakim zakresie przegrała sprawę co do każdego z roszczeń.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy wskazał, że Sąd Rejonowy błędnie połączył rozpoznanie roszczeń głównego i ewentualnego przy wyliczaniu kosztów. Powinien był rozliczyć je osobno, uwzględniając stopień wygrania/przegrania w każdym z nich.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalić zażalenie

Strona wygrywająca

pozwany

Strony

Nazwa	Typ	Rola
C. 1 Niestandaryzowany Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Wierzytelności w U.	instytucja	powód
B. S.	osoba_fizyczna	pozwany

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 100 § zd. 1 in fine

Kodeks postępowania cywilnego

dokonanie stosunkowego rozdzielenia kosztów w zależności od podziału wygranej i przegranej.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

zasada odpowiedzialności za wynik procesu, zwrot niezbędnych kosztów.

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

obowiązek zwrotu kosztów przez stronę przegrywającą.

k.p.c. art. 397 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

podstawa orzekania o zażaleniu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

zasada słuszności, odstąpienie od obciążania strony kosztami.

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

zakres zwrotu kosztów.

k.p.c. art. 378

Kodeks postępowania cywilnego

zakres kognicji sądu drugiej instancji.

k.p.c. art. 397 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

stosowanie przepisów o apelacji do zażalenia.

k.p.c. art. 384

Kodeks postępowania cywilnego

zakaz reformationis in peius.

k.p.c. art. 21

Kodeks postępowania cywilnego

brak podstawy do kumulacji roszczeń.

Argumenty

Odrzucone argumenty

zarzut naruszenia art. 102 k.p.c. poprzez nieobciążenie pozwanego kosztami procesu • zarzut naruszenia art. 98 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie • zarzut naruszenia art. 98 k.p.c. poprzez błędne jego zastosowanie i przyjęcie, że zaszły przesłanki do zasądzenia zwrotu kosztów procesu na rzecz pozwanego

Godne uwagi sformułowania

Sąd odwoławczy jest bowiem ograniczony zakresem zaskarżenia (art. 378 k.p.c. w zw. z art. 397 § 3 k.p.c.) i obowiązuje go zakaz orzekania na niekorzyść strony wnoszącej zażalenie (art. 384 k.p.c. w zw. z art. 397 § 3 k.p.c.). • W przypadku, gdy strona wnosząca o zmianę postanowienia o zwrocie kosztów procesu na jej korzyść była przez to postanowienie zobowiązana w mniejszym zakresie niż w istocie być powinna, sąd odwoławczy nie może zmienić zaskarżonego orzeczenia w taki sposób, by zasądzić od skarżącego większe koszty niż te dotychczasowe, jednocześnie też nie mogąc orzec zgodnie z żądaniem zażalenia.

Skład orzekający

Roman Troll

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Zastosowanie zasady reformationis in peius w postępowaniu zażaleniowym dotyczącym kosztów procesu, a także prawidłowe rozliczanie kosztów w sprawach z roszczeniem głównym i ewentualnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sąd odwoławczy stwierdza błędy na niekorzyść strony wnoszącej środek zaskarżenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę procesową (reforma in peius) w kontekście kosztów procesu, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje też, jak skomplikowane może być rozliczanie kosztów w sprawach z roszczeniami głównymi i ewentualnymi.

“Błąd sądu w kosztach procesu? Nie zawsze można go naprawić na niekorzyść strony!”

Dane finansowe

WPS: 14 870,68 PLN

roszczenie ewentualne: 6147,54 PLN

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników