III CSK 456/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód J. L. domagał się od Skarbu Państwa odszkodowania w wysokości 76 000 zł (pierwotnie 1 507 600 zł) za uniemożliwienie uzyskania decyzji o warunkach zabudowy dla działki nr 618/2, co miało doprowadzić do szkody majątkowej. Postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy było wielokrotnie wstrzymywane przez odmowy uzgodnienia ze strony Dyrektora Parku Narodowego, mimo pozytywnych opinii innych organów. Ostatecznie postępowanie zostało umorzone wobec wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który wyłączał możliwość zabudowy. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, stwierdzając brak przesłanek odpowiedzialności deliktowej Skarbu Państwa z art. 417 k.c. i art. 417¹ § 2 k.c., w szczególności brak orzeczenia prejudycjalnego stwierdzającego niezgodność z prawem postanowień Dyrektora Parku Narodowego oraz brak związku przyczynowego. Sąd Apelacyjny podzielił te ustalenia i argumentację. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną powoda, uznając, że wyrok WSA uchylający postanowienie Ministra umarzające postępowanie odwoławcze nie stanowił prejudykatu w rozumieniu art. 417¹ § 2 k.c., a ponadto brak było adekwatnego związku przyczynowego między postanowieniem Ministra a szkodą, gdyż główną przyczyną niemożności zabudowy był miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa za akty władzy publicznej inne niż ostateczne decyzje administracyjne, a także kwestia związku przyczynowego w szkodach majątkowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z postępowaniem administracyjnym dotyczącym warunków zabudowy i jego powiązaniem z roszczeniami odszkodowawczymi.
Zagadnienia prawne (3)
Czy odmowa uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy przez Dyrektora Parku Narodowego, a następnie umorzenie postępowania odwoławczego przez Ministra, stanowi podstawę do dochodzenia odszkodowania od Skarbu Państwa na podstawie art. 417¹ § 2 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ brak jest orzeczenia prejudycjalnego stwierdzającego niezgodność z prawem ostatecznej decyzji administracyjnej, a ponadto nie wykazano adekwatnego związku przyczynowego między działaniami organów a szkodą.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wyrok WSA uchylający postanowienie Ministra umarzające postępowanie odwoławcze nie jest prejudykatem w rozumieniu art. 417¹ § 2 k.c., gdyż nie dotyczył ostatecznej decyzji administracyjnej. Ponadto, nawet gdyby uznać taki prejudykat, powód nie wykazał związku przyczynowego między postanowieniem Ministra a szkodą, gdyż główną przyczyną niemożności zabudowy był miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
Czy postanowienie organu administracji o umorzeniu postępowania odwoławczego, uchylone następnie przez sąd administracyjny, może być uznane za ostateczną decyzję administracyjną w rozumieniu art. 417¹ § 2 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ nie jest to ostateczna decyzja administracyjna, a jedynie postanowienie dotyczące postępowania uzgodnieniowego, które zostało uchylone z przyczyn formalnych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 417¹ § 2 k.c. odnosi się do ostatecznej decyzji administracyjnej, a nie do postanowienia o umorzeniu postępowania odwoławczego, które zostało uchylone przez sąd administracyjny z przyczyn proceduralnych.
Czy brak jest adekwatnego związku przyczynowego między odmową uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy a szkodą polegającą na utracie spodziewanych korzyści majątkowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak jest takiego związku, gdyż główną przyczyną niemożności uzyskania korzyści była zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że nawet gdyby istniały podstawy do odpowiedzialności Skarbu Państwa, to powód nie wykazał związku przyczynowego między postanowieniem Ministra a szkodą, ponieważ wejście w życie nowego planu zagospodarowania przestrzennego wyłączyło możliwość zabudowy i tym samym spowodowało niemożność uzyskania spodziewanych korzyści.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. L. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa - Minister | organ_państwowy | pozwany |
| [...] Park Narodowy | instytucja | pozwany |
Przepisy (22)
Główne
k.c. art. 417 § 1
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez niezgodny z prawem akt władzy publicznej, w tym ostateczną decyzję administracyjną.
k.c. art. 417 § 1
Kodeks cywilny
Wiąże możliwość dochodzenia odszkodowania wyłącznie z wydaniem ostatecznej decyzji administracyjnej, której niezgodność z prawem została stwierdzona w orzeczeniu wstępnym.
Pomocnicze
k.c. art. 417 § 1
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez akt władzy publicznej niebędący ostateczną decyzją administracyjną.
k.p.a. art. 106 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Reguluje współdziałanie organów administracji publicznej.
k.p.a. art. 106 § 5
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy postanowień wydawanych w trybie uzgodnienia.
p.z.p. art. 59 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Dotyczy wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy.
p.z.p. art. 60 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wójt wydaje decyzję o warunkach zabudowy po uzgodnieniu z organami.
p.z.p. art. 53 § 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wymienia organy, z którymi decyzja o warunkach zabudowy wymaga uzgodnienia.
p.z.p. art. 53 § 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Decyzja o warunkach zabudowy wymaga uzgodnienia z dyrektorem parku narodowego.
p.p.s.a. art. 287 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez uchylenie decyzji, która została następnie umorzona.
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sądów administracyjnych.
k.p.c. art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wymogów uzasadnienia orzeczenia.
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy postępowania przed Sądem Najwyższym.
k.p.c. art. 378 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy granic apelacji.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 176 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasady dwuinstancyjności.
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy prawa do sądu.
k.p.c. art. 367 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny dowodów.
k.p.c. art. 398 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy podstaw kasacyjnych.
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy.
k.c. art. 361 § 1
Kodeks cywilny
Definicja adekwatnego związku przyczynowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak orzeczenia prejudycjalnego stwierdzającego niezgodność z prawem ostatecznej decyzji administracyjnej. • Brak adekwatnego związku przyczynowego między działaniami organów a szkodą. • Postanowienie Ministra umarzające postępowanie odwoławcze nie jest ostateczną decyzją administracyjną w rozumieniu art. 417¹ § 2 k.c. • Główną przyczyną niemożności uzyskania korzyści był miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
Odrzucone argumenty
Wyrok WSA uchylający postanowienie Ministra jest prejudykatem w rozumieniu art. 417¹ § 2 k.c. • Postanowienie Ministra umarzające postępowanie odwoławcze jest ostateczną decyzją administracyjną w rozumieniu art. 417¹ § 2 k.c. • Naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania sądowego i wyjście poza granice apelacji przez Sąd Apelacyjny.
Godne uwagi sformułowania
nie przedstawił orzeczenia prejudycjalnego, o którym mowa w art. 417¹ § 2 k.c., świadczącego o niezgodności z prawem postanowień Dyrektora Parku Narodowego • nie pozostaje bez znaczenia dla wyniku sprawy okoliczność, że w dniu 21 maja 2005 roku wszedł w życie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy W., wyłączający dopuszczalność zabudowy gruntu powoda • powód konsekwentnie wskazywał na art. 417¹ § 2 k.c. jako podstawę prawną odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanego Skarbu Państwa • nie zachodzi podstawa do uwzględnienia powództwa odszkodowawczego z uwagi na brak związku przyczynowego między szkodą zdefiniowaną przez powoda jako nieosiągnięcie spodziewanej przez niego korzyści majątkowej [...] a postanowieniem Ministra z dnia 4 sierpnia 2006 roku umarzającym postępowanie odwoławcze.
Skład orzekający
Antoni Górski
przewodniczący
Agnieszka Piotrowska
sprawozdawca
Krzysztof Strzelczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa za akty władzy publicznej inne niż ostateczne decyzje administracyjne, a także kwestia związku przyczynowego w szkodach majątkowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z postępowaniem administracyjnym dotyczącym warunków zabudowy i jego powiązaniem z roszczeniami odszkodowawczymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonego zagadnienia odpowiedzialności odszkodowawczej państwa za działania organów administracji, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i cywilnego. Pokazuje trudności w dochodzeniu odszkodowania w sytuacjach, gdy brakuje jednoznacznego orzeczenia prejudycjalnego.
“Czy państwo zapłaci za błędy urzędników? Sąd Najwyższy rozstrzyga w sprawie odszkodowania za brak decyzji o zabudowie.”
Dane finansowe
WPS: 76 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.