III CA 89/25Oddalenie apelacji w sprawie o zapłate i koszty procesu
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy rozpoznawał apelację pozwanych Ł. L., B. L. i C. O. od wyroku Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, który utrzymał w mocy nakaz zapłaty i zasądził od pozwanych solidarnie na rzecz powódki B. K. ponad 10 tys. zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Pozwani zarzucili Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym pominięcie dowodu z opinii biegłego z zakresu prawa brytyjskiego (dotyczącego dopuszczalności dochodzenia roszczenia przez powódkę po ogłoszeniu upadłości w Wielkiej Brytanii oraz podmiotu legitymowanego do jej dochodzenia) oraz dowodu z akt postępowań przygotowawczych. Podnosili również zarzuty dotyczące dowolnej oceny dowodów i błędnych ustaleń faktycznych, w szczególności co do sposobu spełnienia świadczenia z umowy pożyczki. Dodatkowo, pozwani zarzucili nieważność postępowania z powodu nienależytej obsady Sądu I instancji, wskazując na udział sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. Sąd Okręgowy oddalił apelację jako bezzasadną. Uzasadnił, że zarzut nienależytej obsady sądu nie został wykazany w konkretnych okolicznościach, a sama okoliczność powołania sędziego na wniosek nowej KRS nie jest wystarczająca do stwierdzenia nieważności. Sąd Okręgowy przyjął ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego za własne, uznając, że nie doszło do naruszenia przepisów postępowania ani prawa materialnego. W szczególności, odrzucono wnioski dowodowe o opinię biegłego z prawa obcego i akta prokuratorskie jako spóźnione lub zmierzające do ustalenia prawa, a nie faktów. Sąd uznał, że cesja wierzytelności na rzecz syna powódki jest ważna, a pozwani odpowiadają solidarnie na podstawie wystawionego weksla in blanco.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących nienależytej obsady sądu w kontekście powołania sędziego na wniosek nowej KRS, ocena dowodów w sprawach o zapłatę, dopuszczalność dowodu z opinii biegłego z prawa obcego oraz z akt postępowań przygotowawczych, a także kwestie związane z cesją wierzytelności i solidarnością dłużników.
Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i prawnych, w tym prawa brytyjskiego. Interpretacja dotycząca nienależytej obsady sądu opiera się na uchwale SN i może być rozwijana w dalszym orzecznictwie.
Zagadnienia prawne (7)
Czy sąd I instancji naruszył przepisy postępowania, pomijając dowód z opinii biegłego z zakresu prawa obcego (brytyjskiego) w celu ustalenia dopuszczalności dochodzenia roszczenia przez powódkę po ogłoszeniu upadłości w Wielkiej Brytanii oraz podmiotu legitymowanego do jego dochodzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd I instancji prawidłowo pominął dowód z opinii biegłego, gdyż regulacja dotycząca skutków prawnych transakcji upadłego przed ogłoszeniem upadłości wynika bezpośrednio z przepisów prawa brytyjskiego (art. 339 E. Act), a sąd z urzędu ustala i stosuje właściwe prawo obce (art. 51a Prawa o ustroju sądów powszechnych). Wniosek dowodowy zmierzał do ustalenia prawa, a nie faktów.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że sąd I instancji prawidłowo pominął dowód z opinii biegłego z prawa obcego, ponieważ przepisy prawa brytyjskiego dotyczące skutków transakcji upadłego przed ogłoszeniem upadłości są jasne i sąd ma obowiązek samodzielnego ustalania i stosowania prawa obcego. Wniosek dowodowy nie był konieczny do ustalenia faktów.
Czy sąd I instancji naruszył przepisy postępowania, pomijając dowód z akt postępowań przygotowawczych oraz dokumentów znajdujących się w tych aktach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd I instancji prawidłowo pominął dowód z akt postępowań przygotowawczych, ponieważ wniosek był spóźniony, a strona pozwana nie wykazała, że nie jest w stanie samodzielnie uzyskać tych dokumentów, co było warunkiem koniecznym do ich uwzględnienia przez sąd.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że dowód z akt postępowania przygotowawczego został prawidłowo pominięty przez sąd I instancji. Pozwani nie wykazali, że nie są w stanie samodzielnie uzyskać wymaganych dokumentów, a sąd nie ma obowiązku wyręczania strony w gromadzeniu dowodów. Wniosek był również spóźniony.
Czy sąd I instancji naruszył przepis art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolną ocenę dowodów i błędne ustalenia faktyczne, w szczególności co do spełnienia świadczenia z umowy pożyczki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd I instancji prawidłowo ocenił dowody, a ustalenia faktyczne są zgodne z dyrektywami art. 233 § 1 k.p.c. Pozwani nie wykazali niespójności w rozumowaniu sądu ani nie udowodnili spełnienia świadczenia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że zarzuty naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. stanowią polemikę z prawidłowymi ustaleniami sądu I instancji. Ocena dowodów była swobodna, a nie dowolna. Pozwani nie potrafili spójnie wykazać spełnienia świadczenia, a złożone dokumenty nie dowodziły zaspokojenia roszczenia.
Czy postępowanie przed Sądem I instancji było nieważne z powodu nienależytej obsady sądu, tj. udziału sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut nienależytej obsady sądu jest bezpodstawny, ponieważ sama okoliczność powołania sędziego na wniosek nowej KRS nie wystarcza do uznania nieważności postępowania bez wykazania konkretnych okoliczności naruszających standard niezawisłości i bezstronności.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy odwołał się do uchwały Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., stwierdzając, że sama okoliczność powołania sędziego na wniosek KRS ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. nie jest wystarczająca do uznania nieważności postępowania. Pozwani nie wykazali żadnych konkretnych okoliczności naruszających standard niezawisłości i bezstronności.
Czy cesja wierzytelności dokonana przez powódkę na rzecz syna jest ważna, czy też jest nieważna jako zmierzająca do obejścia prawa upadłościowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Cesja jest ważna i nie zmierza do obejścia przepisów Prawa upadłościowego. Brak jest dowodów na pozorność umowy cesji, a skutek działania z pokrzywdzeniem wierzycieli chroni wierzycieli, a nie dłużników.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał cesję za ważną, odrzucając zarzuty pozwanych. Stwierdzono brak dowodów na pozorność umowy, a także wskazano, że ewentualne pokrzywdzenie wierzycieli nie może być podstawą do kwestionowania cesji przez dłużników.
Czy powódce przysługuje roszczenie względem pozwanych w sytuacji ogłoszenia jej upadłości w Wielkiej Brytanii, co miałoby skutkować brakiem jej legitymacji czynnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, powódce przysługuje roszczenie. Sąd I instancji prawidłowo nie uwzględnił zarzutu braku legitymacji czynnej, a zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 341 E. Act) są bezpodstawne.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy odrzucił zarzut braku legitymacji czynnej powódki wynikający z ogłoszenia upadłości w Wielkiej Brytanii, uznając, że zarzuty naruszenia prawa materialnego są bezpodstawne, a cesja wierzytelności jest ważna.
Czy pozwani odpowiadają solidarnie wobec strony powodowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pozwani odpowiadają solidarnie, co wynika z wystawienia jednego weksla in blanco podpisanego przez wszystkich pozwanych, wskazującego na wolę solidarnego obciążenia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że solidarność pozwanych wynika z umowy pożyczki w sposób dorozumiany, poprzez wystawienie jednego weksla in blanco przez wszystkich pozwanych. Dodatkowo, kwestia solidarności nie była podnoszona aż do rozprawy apelacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| Ł. L. | osoba_fizyczna | pozwany |
| B. L. | osoba_fizyczna | pozwany |
| C. O. | osoba_fizyczna | pozwany |
| N. K. | osoba_fizyczna | świadek/cesjonariusz |
Przepisy (23)
Główne
k.p.c. art. 235 § 2 § 1 pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
Niewłaściwe zastosowanie i pominięcie dowodu z opinii biegłego z zakresu prawa obcego.
k.p.c. art. 235 § 2 § 1 pkt 6
Kodeks postępowania cywilnego
Niewłaściwe zastosowanie i pominięcie dowodu z akt postępowań przygotowawczych.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dowolna, a nie swobodna ocena dowodów.
k.c. art. 58 § § 1
Kodeks cywilny
Błędna wykładnia i uznanie cesji za ważną, mimo że zmierza do obejścia prawa upadłościowego.
Insolvency Act art. 341
Niezastosowanie i uznanie, że powódce przysługuje roszczenie, mimo ogłoszenia upadłości w Wielkiej Brytanii.
k.c. art. 369
Kodeks cywilny
Zastrzeżenie solidarności biernej w sposób dorozumiany poprzez wystawienie jednego weksla in blanco.
k.p.c. art. 379 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania wskutek nienależytej obsady Sądu I instancji.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie o kosztach procesu w postępowaniu apelacyjnym.
Pomocnicze
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
P.u.s.p. art. 51a § § 3
Prawo o ustroju sądów powszechnych
Sąd z urzędu ustala i stosuje właściwe prawo obce.
k.p.c. art. 278 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 368 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie obowiązku ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia faktów.
k.p.c. art. 250 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Nie można stosować rygorów do materiałów prokuratorskiego postępowania przygotowawczego.
k.p.c. art. 244 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 83 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 509 § § 1
Kodeks cywilny
Prawo wekslowe art. 47
k.p.c. art. 47 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § § 3 i 4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 387 § § 2 1 pkt 1) i pkt 2)
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 380
Kodeks postępowania cywilnego
Rozpoznanie przez Sąd Okręgowy postanowienia Sądu Rejonowego.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd I instancji prawidłowo ocenił dowody i ustalił stan faktyczny. • Sąd I instancji prawidłowo pominął dowody z opinii biegłego i akt prokuratorskich. • Zarzut nienależytej obsady sądu jest nieuzasadniony. • Cesja wierzytelności jest ważna. • Pozwani odpowiadają solidarnie.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania poprzez pominięcie dowodu z opinii biegłego z prawa obcego. • Naruszenie przepisów postępowania poprzez pominięcie dowodu z akt postępowań przygotowawczych. • Dowolna ocena dowodów i błędne ustalenia faktyczne. • Nieważność postępowania z powodu nienależytej obsady sądu. • Nieważność cesji wierzytelności. • Brak legitymacji czynnej powódki z powodu upadłości w Wielkiej Brytanii. • Brak solidarnej odpowiedzialności pozwanych.
Godne uwagi sformułowania
sama okoliczność, że sędzia ten został powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 roku, nie wystarcza do uznania, że zaszedł przypadek sprzeczności składu sądu z przepisami prawa. • Sąd Rejonowy słusznie wskazał, iż dowód z przesłuchania stron ma charakter pomocniczy, gdy bezpośrednie zainteresowanie wynikiem postępowania sądowego wpływa na ujawnianie przez strony wiadomości, może spowodować świadome lub nieświadome ich zniekształcenie, a nawet zatajenie. • Wobec daleko idących niespójności pomiędzy zeznaniami pozwanych i L. L. prawidłowo wskazanych przez Sąd Rejonowy, nie można było wyprowadzić z całokształtu ich zeznań jakiegokolwiek konkretnego ustalenia zarówno co do spełnienia przez pozwanych świadczenia na rzecz powódki, jak i zwolnienia ich z długu przez B. K. • Sąd I instancji również słusznie pominął dowód z akt postępowań przygotowawczych oraz dokumentów znajdujących się w tych aktach. Przede wszystkim należy podkreślić, iż był to wniosek spóźniony. Ponadto rolą sądu nie jest wyręczanie strony w poszukiwaniu dowodów, to strona powinna przedstawić konkretne dowody na poparcie konkretnych twierdzeń. • W niniejszej sprawie solidarność pozwanych została zastrzeżona w umowie pożyczki w sposób dorozumiany, gdyż został wystawiony jeden weksel in blanco podpisany przez wszystkich pozwanych, co wskazuje na wolę solidarnego ich obciążenia całą kwotą.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nienależytej obsady sądu w kontekście powołania sędziego na wniosek nowej KRS, ocena dowodów w sprawach o zapłatę, dopuszczalność dowodu z opinii biegłego z prawa obcego oraz z akt postępowań przygotowawczych, a także kwestie związane z cesją wierzytelności i solidarnością dłużników."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i prawnych, w tym prawa brytyjskiego. Interpretacja dotycząca nienależytej obsady sądu opiera się na uchwale SN i może być rozwijana w dalszym orzecznictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa porusza aktualne i kontrowersyjne zagadnienia dotyczące nienależytej obsady sądu, co jest tematem szeroko dyskutowanym w środowisku prawniczym. Dodatkowo, zawiera elementy prawa obcego i złożone kwestie dowodowe.
“Czy sędzia powołany przez nową KRS to "neosędzia"? Sąd Okręgowy rozwiewa wątpliwości w sprawie o zapłatę.”
Dane finansowe
zwrot kosztów procesu: 10 121,54 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.