III CA 821/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w sprawie o sygn. akt I C 29/14 zasądził od pozwanej Spółki Akcyjnej na rzecz Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta Ł. kwotę 10 362 zł z odsetkami z tytułu opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste gruntu, a także koszty procesu. Postępowanie w pozostałym zakresie umorzono. Pozwana Spółka nabyła prawo użytkowania wieczystego gruntu w 1996 roku. W 2009 roku Prezydent Miasta Ł. wypowiedział wysokość opłaty rocznej, proponując kwotę 58 665,38 zł. Spółka wniosła o aktualizację opłaty, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. orzeczeniem z 17 grudnia 2013 roku ustaliło opłatę na kwotę 10 362 zł od 1 stycznia 2013 roku. Sąd Rejonowy oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach Kodeksu cywilnego i ustawy o gospodarce nieruchomościami, uznając, że opłata roczna jest świadczeniem okresowym, a jej aktualizacja została skutecznie przeprowadzona. Sąd zasądził dochodzoną kwotę wraz z odsetkami i kosztami, częściowo umarzając postępowanie z uwagi na cofnięcie pozwu przez powoda. Sąd Rejonowy uzasadnił zasądzenie pełnych kosztów procesu tym, że w dacie wytoczenia powództwa (18 października 2013 r.) nie było jeszcze prawomocnego orzeczenia SKO, a opłata w dochodzonej wysokości była aktualna. Apelację od wyroku złożył pozwany, zarzucając naruszenie art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c. i błędne ustalenie kosztów procesu. Sąd Okręgowy uznał apelację za zasadną jedynie w zakresie kosztów procesu. Podzielił ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego i prawidłowość zastosowania prawa materialnego w przedmiocie zasądzenia opłaty rocznej. Skorygował jednak rozliczenie kosztów, wskazując, że skoro powód wygrał proces w 18%, to pozwany powinien ponieść tylko proporcjonalną część kosztów. Zmienił również rozstrzygnięcie o opłacie sądowej do pobrania od pozwanego. Sąd Okręgowy zastosował art. 102 k.p.c. i zasądził od pozwanego na rzecz powoda tylko część kosztów postępowania apelacyjnego, biorąc pod uwagę subiektywne przekonanie skarżącego o zasadności apelacji i fakt, że korekta dotyczyła głównie kosztów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaRozliczenie kosztów procesu w przypadku częściowego uwzględnienia powództwa i częściowego cofnięcia pozwu, a także zasady ustalania i egzekwowania opłat za użytkowanie wieczyste.
Dotyczy specyficznej sytuacji aktualizacji opłaty rocznej i rozliczenia kosztów w kontekście postępowania administracyjnego i cywilnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd może badać zasadność stawki opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste w sprawie o zapłatę, czy też jest związany trybem administracyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie może badać zasadności stawki opłaty rocznej w sprawie o zapłatę, gdyż przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami przewidują szczególny tryb ustalania i aktualizacji opłat, który nie jest dopuszczalny do przesłankowego ustalania lub weryfikacji w postępowaniu cywilnym.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że przepisy art. 71 i nast. oraz art. 77 i nast. ustawy o gospodarce nieruchomościami określają odrębny tryb ustalania i aktualizacji opłat rocznych, co wyklucza możliwość ich weryfikacji w postępowaniu o zapłatę.
Jak należy rozliczyć koszty procesu w przypadku częściowego uwzględnienia powództwa i częściowego cofnięcia pozwu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku częściowego uwzględnienia powództwa i częściowego cofnięcia pozwu, sąd powinien zasądzić od pozwanego na rzecz powoda proporcjonalną część kosztów procesu odpowiadającą stopniowi wygrania sprawy, chyba że wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające inne rozstrzygnięcie.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy skorygował rozliczenie kosztów, wskazując, że skoro powód wygrał sprawę w 18%, to pozwany powinien ponieść tylko 18% kosztów. Sąd odwoławczy zastosował również art. 102 k.p.c. i zasądził tylko część kosztów postępowania apelacyjnego, biorąc pod uwagę subiektywne przekonanie skarżącego o zasadności apelacji.
Czy sąd powinien zawiesić postępowanie w sprawie o zapłatę opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste, jeśli toczy się postępowanie administracyjne dotyczące aktualizacji tej opłaty?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie musi zawieszać postępowania, jeśli pozwany nie podniósł zarzutów dotyczących zasądzenia opłaty rocznej, a jedynie kwestionował koszty procesu. Sąd Okręgowy nie dopatrzył się nieważności postępowania ani naruszenia przepisów prawa materialnego w zakresie zasądzenia opłaty.
Uzasadnienie
Apelacja pozwanego koncentrowała się na wadliwym naliczeniu kosztów procesu, a nie na samej zasadności zasądzenia opłaty rocznej. Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do zastosowania art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Skarb Państwa – Prezydent Miasta Ł. | organ_państwowy | powód |
| Przedsiębiorstwo Produkcyjno – Handlowe (...) Spółka Akcyjna w Ł. | spółka | pozwany |
Przepisy (18)
Główne
u.g.n. art. 71 § ust. 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Za oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste pobiera się pierwszą opłatę i opłaty roczne.
u.g.n. art. 71 § ust. 4
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Opłaty roczne wnosi się przez cały okres użytkowania wieczystego, w terminie do dnia 31 marca każdego roku, z góry za dany rok.
Pomocnicze
k.c. art. 238
Kodeks cywilny
Wieczysty użytkownik uiszcza przez czas trwania swego prawa opłatę roczną.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
W razie opóźnienia w spełnieniu świadczenia pieniężnego należą się odsetki za opóźnienie.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 203 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Pozew może być cofnięty bez zezwolenia pozwanego aż do rozpoczęcia rozprawy, a po rozpoczęciu rozprawy do chwili jej zakończenia. Jednakże sąd uzna za niedopuszczalne cofnięcie pozwu, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa, zasad współżycia społecznego lub jest sprzeczne z celem, dla którego skierowano do sądu pismo.
k.p.c. art. 203 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
W razie skutecznego cofnięcia pozwu pozwanemu należą się od powoda koszty postępowania.
k.p.c. art. 203 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd uzna za niedopuszczalne cofnięcie pozwu, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa, zasad współżycia społecznego lub jest sprzeczne z celem, dla którego skierowano do sądu pismo.
k.p.c. art. 355
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd umarza postępowanie, jeżeli powód cofnął pozew lub wykaże, że jego kontynuowanie nie jest potrzebne.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji oddala apelację jako bezzasadną, jeżeli jest ona niezasadna.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli sąd drugiej instancji dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, mógł uchylić zaskarżone orzeczenie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. W innych wypadkach sąd drugiej instancji orzeka reformatoryjnie.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
k.p.c. art. 177 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd zawiesza postępowanie, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania sądowego, administracyjnego, kontroli undertaken przez organ kontroli państwowej lub samorządu gospodarczego albo od innego zdarzenia, od którego zależy wydanie lub treść orzeczenia w sprawie toczącej się przed sądem.
u.g.n. art. 78 § ust. 4
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Złożenie wniosku o aktualizację opłaty rocznej nie zwalniało Pozwanej z uiszczenia opłaty w dotychczasowej wysokości.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. § 2 pkt 5
Podstawa do ustalenia wynagrodzenia pełnomocnika powoda.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. § 10 ust. 1 pkt 1
Podstawa do ustalenia wynagrodzenia pełnomocnika powoda.
Ustawa z dnia 9 października 2015 roku o zmianie ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych ustaw
Nowelizacja kodeksu cywilnego dotycząca odsetek.
Ustawa z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych art. 113 § ust. 1
Podstawa do obciążenia pozwanego opłatą od pozwu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skuteczna aktualizacja opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste. • Niezbędność wytoczenia powództwa w dacie jego wniesienia. • Proporcjonalne rozliczenie kosztów procesu w zależności od stopnia wygrania sprawy.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c. poprzez niezastosowanie zawieszenia postępowania. • Błędne ustalenie kosztów procesu przez Sąd I instancji.
Godne uwagi sformułowania
Opłaty roczne z tytułu użytkowania wieczystego stanowią wynagrodzenie za możliwość korzystania przez użytkownika wieczystego z gruntu będącego własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. • Pozwana Spółka z powodzeniem wykorzystała tryb aktualizacji opłaty rocznej; wskutek postępowania przez nią zainicjowanego opłata została obniżona od 1 stycznia 2013 roku, ale Spółka nie jest zwolniona od tej opłaty w całości. • Sąd uznał, że Powodowi należy się, na podstawie art. 98 k.p.c. zwrot całości poniesionych kosztów procesu pomimo częściowego cofnięcia pozwu. • Rację należy przyznać skarżącemu, że błędnie Sąd Rejonowy ustalił koszty procesu. • Wobec tego, że apelacja w zasadniczej części podlegała oddaleniu i pozwany winien być traktowany jako przegrywający sprawę w całości Sąd odwoławczy o kosztach postępowania apelacyjnego orzekł w oparciu o art. 102 k.p.c.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Rozliczenie kosztów procesu w przypadku częściowego uwzględnienia powództwa i częściowego cofnięcia pozwu, a także zasady ustalania i egzekwowania opłat za użytkowanie wieczyste."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji aktualizacji opłaty rocznej i rozliczenia kosztów w kontekście postępowania administracyjnego i cywilnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników ze względu na rozstrzygnięcie dotyczące kosztów procesu w kontekście częściowego cofnięcia pozwu i proporcjonalnego rozliczenia wygranej, a także kwestię badania opłat za użytkowanie wieczyste w postępowaniu cywilnym.
“Jak rozliczyć koszty procesu, gdy wygrasz tylko część sprawy? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 58 665,38 PLN
opłata_za_użytkowanie_wieczyste: 10 362 PLN
zwrot_kosztów_procesu: 3600 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.