III CA 673/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła umowy pożyczki zawartej między konsumentem a firmą pożyczkową. Sąd Rejonowy zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 1008,08 zł, uznając jednocześnie postanowienie umowy dotyczące prowizji za abuzywne i nieważne. Sąd Rejonowy wskazał, że prowizja w wysokości 1148 zł przy pożyczce 1000 zł jest rażąco wysoka i stanowi próbę obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację powódki, podzielił w zasadzie ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego, jednakże zakwestionował zastosowanie art. 385¹ § 1 kc (klauzula abuzywna) do prowizji, uznając ją za główne świadczenie. Niemniej jednak, Sąd Okręgowy uznał postanowienie o prowizji za nieważne na podstawie art. 58 § 1 kc (obejście ustawy), wskazując, że prowizja w wysokości 114,8% kwoty pożyczki ponad dziesięciokrotnie przekraczała dopuszczalne odsetki maksymalne. Sąd Okręgowy zmienił wyrok w punkcie dotyczącym kosztów windykacyjnych, zasądzając od powódki na rzecz pozwanej kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym, a w pozostałej części oddalił apelację.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o odsetkach maksymalnych i możliwości obejścia ich poprzez inne nazwy świadczeń (np. prowizja) w umowach pożyczek konsumenckich.
Dotyczy sytuacji, gdy prowizja stanowi faktycznie wynagrodzenie za korzystanie z kapitału i jej wysokość rażąco przekracza odsetki maksymalne.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postanowienie umowy pożyczki konsumenckiej dotyczące prowizji, która stanowiła główne wynagrodzenie za udzielenie pożyczki, może być uznane za niedozwolone postanowienie umowne (art. 385¹ § 1 kc) lub za nieważne jako mające na celu obejście ustawy (art. 58 § 1 kc)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Okręgowy uznał, że prowizja nie może być uznana za niedozwolone postanowienie umowne na podstawie art. 385¹ § 1 kc, ponieważ stanowiła główne świadczenie. Jednakże, uznał ją za nieważną na podstawie art. 58 § 1 kc jako mającą na celu obejście przepisów o odsetkach maksymalnych.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że prowizja w umowie pożyczki, stanowiąca 114,8% kwoty pożyczki, przekraczała ponad dziesięciokrotnie dopuszczalne odsetki maksymalne. Uznano, że poprzez inne określenie wynagrodzenia za korzystanie z kapitału niż odsetki, powódka wprowadziła postanowienie obchodzące przepis prawa o odsetkach maksymalnych, co czyni je nieważnym.
Czy koszty działań windykacyjnych w wysokości 10 zł za przesyłkę listowną są uzasadnione i czy mogą być zasądzone na rzecz powódki?
Odpowiedź sądu
Sąd Okręgowy uznał, że kwota 10 zł za przesyłkę listowną w ramach kosztów windykacji nie jest wygórowana i nie wymaga szczegółowego wykazywania, poza opłatą pocztową. Zasądził niewielką kwotę z tego tytułu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy przyznał rację powódce, że przewidziane w umowie koszty windykacji w wysokości 10 zł za przesyłkę nie są wygórowane, gdyż poza opłatą pocztową, pozwana wywołała u powódki konieczność poniesienia dodatkowych kosztów biurowo-administracyjnych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G. | spółka | powódka |
| A. W. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 720 § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 58 § 1
Kodeks cywilny
Postanowienie o prowizji uznane za nieważne jako mające na celu obejście ustawy.
Pomocnicze
k.c. art. 385¹ § 1
Kodeks cywilny
Sąd Okręgowy uznał, że przepis ten nie ma zastosowania do prowizji jako głównego świadczenia, ale Sąd Rejonowy się do niego odwoływał.
k.c. art. 58 § 3
Kodeks cywilny
Stosowany do oceny skutków nieważności części czynności prawnej.
k.c. art. 359 § 2
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący odsetek maksymalnych, którego obejście było podstawą do uznania prowizji za nieważną.
k.c. art. 359 § 2
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący odsetek maksymalnych, którego obejście było podstawą do uznania prowizji za nieważną.
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów, ograniczona zasadami współżycia społecznego.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa zmiany zaskarżonego wyroku.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania o kosztach postępowania odwoławczego.
u.k.k. art. 30
Ustawa o kredycie konsumenckim
Wymogi informacyjne dla umów o kredyt konsumencki.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prowizja w umowie pożyczki, mimo że stanowiła główne świadczenie, była nieważna jako mająca na celu obejście przepisów o odsetkach maksymalnych. • Koszty windykacji w wysokości 10 zł za przesyłkę nie są wygórowane i mogą być zasądzone.
Odrzucone argumenty
Prowizja jako główne świadczenie nie podlegała ocenie jako klauzula abuzywna na podstawie art. 385¹ § 1 kc. • Powódka spełniła obowiązki informacyjne wynikające z ustawy o kredycie konsumenckim. • Koszty windykacji w wysokości 20 zł za dwie przesyłki.
Godne uwagi sformułowania
prowizja stanowiła cenę za udzielenie pożyczki • taka wartość wynagrodzenia przekraczała wartość odsetek maksymalnych • postanowienie umowne należy uznać za nieważne jako mające na celu obejście ustawy • koszty windykacji w wysokości 10 zł za przesyłkę nie są wygórowane
Skład orzekający
Gabriela Sobczyk
przewodniczący-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o odsetkach maksymalnych i możliwości obejścia ich poprzez inne nazwy świadczeń (np. prowizja) w umowach pożyczek konsumenckich."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy prowizja stanowi faktycznie wynagrodzenie za korzystanie z kapitału i jej wysokość rażąco przekracza odsetki maksymalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak firmy pożyczkowe próbują obejść przepisy o odsetkach maksymalnych, stosując wysokie prowizje. Pokazuje to praktyczne znaczenie przepisów chroniących konsumentów.
“Czy wysoka prowizja w pożyczce to sposób na obejście prawa? Sąd Okręgowy odpowiada!”
Dane finansowe
WPS: 2148 PLN
kapitał: 1008,08 PLN
koszty windykacyjne: 1,92 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.