III CA 659/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa E. B. przeciwko (...) Company Ltd o zasądzenie świadczenia z umowy ubezpieczenia osobowego w związku z niezdolnością do pracy po wypadku komunikacyjnym. Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi oddalił powództwo, uznając, że pozwany ubezpieczyciel skutecznie wyłączył swoją odpowiedzialność na podstawie postanowienia OWU (§ 11 ust. 1 pkt 2), które wyłącza odpowiedzialność, gdy zdarzenie ubezpieczeniowe nastąpiło w wyniku uczestnictwa sprawcy w przestępstwie lub wykroczeniu. Powód był sprawcą wypadku, w wyniku którego pasażer doznał obrażeń, a sam powód został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy. Sąd Rejonowy uznał, że fakt popełnienia przez powoda przestępstwa (art. 177 § 1 kk) uzasadnia wyłączenie odpowiedzialności ubezpieczyciela. Powód w apelacji zarzucił naruszenie przepisów procesowych (art. 233 § 1 k.p.c., art. 328 § 2 k.p.c., art. 217 § 1 k.p.c., art. 227 k.p.c.) poprzez błędną ocenę dowodów i oddalenie wniosków dowodowych, a także naruszenie prawa materialnego (art. 65 § 1 k.c., art. 385 § 2 k.c., art. 385¹ § 1 k.c.) poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w szczególności uznanie, że postanowienie wyłączające odpowiedzialność nie jest abuzywne. Sąd Okręgowy oddalił apelację jako bezzasadną. Uzasadnił, że ocena dowodów przez Sąd Rejonowy była swobodna i zgodna z logiką, a wszystkie fakty były bezsporne. Uzasadnienie wyroku Sądu Rejonowego spełniało wymogi formalne. Oddalenie wniosków dowodowych było uzasadnione, gdyż nie wpłynęłyby na wynik sprawy lub strona mogła sama uzyskać potrzebne dokumenty. Sąd Okręgowy uznał, że postanowienie wyłączające odpowiedzialność ubezpieczyciela nie jest abuzywne, ponieważ nie kształtuje praw i obowiązków konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami lub rażąco naruszający jego interesy, a możliwość uznania postanowień za abuzywne jest wyjątkiem od zasady swobody umów. Sąd podkreślił, że przestępstwo popełnione przez powoda było bezpośrednią przyczyną jego niezdolności do pracy i uzasadniało wyłączenie odpowiedzialności ubezpieczyciela, nawet gdyby było to wykroczenie. Sąd oddalił apelację i zasądził koszty postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja klauzul wyłączających odpowiedzialność ubezpieczyciela w przypadku sprawstwa przestępstwa lub wykroczenia przez ubezpieczonego, a także stosowanie przepisów o klauzulach abuzywnych.
Orzeczenie dotyczy konkretnych okoliczności faktycznych i brzmienia konkretnych OWU. Interpretacja klauzuli abuzywnej jest standardowa.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienie ogólnych warunków ubezpieczenia wyłączające odpowiedzialność ubezpieczyciela w przypadku, gdy zdarzenie ubezpieczeniowe nastąpiło w wyniku uczestnictwa ubezpieczonego jako sprawcy w przestępstwie lub wykroczeniu, ma charakter abuzywny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie to nie jest abuzywne, ponieważ nie kształtuje praw i obowiązków konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami ani nie narusza jego interesów w sposób rażący.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że możliwość uznania postanowień umownych za abuzywne jest wyjątkiem od zasady swobody umów i powinna być stosowana z ostrożnością. Postanowienie wyłączające odpowiedzialność w przypadku sprawstwa przestępstwa lub wykroczenia nie jest rażąco krzywdzące dla konsumenta, zwłaszcza gdy sam konsument swoim zawinionym działaniem (przestępstwem) doprowadził do zdarzenia ubezpieczeniowego i swojej niezdolności do pracy.
Czy sąd pierwszej instancji naruszył przepisy prawa procesowego poprzez błędną ocenę dowodów i oddalenie wniosków dowodowych?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nie naruszył przepisów prawa procesowego.
Uzasadnienie
Ocena dowodów przez sąd pierwszej instancji była swobodna i zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Wszystkie ustalone fakty były bezsporne. Oddalone wnioski dowodowe były zbędne, nie wpłynęłyby na wynik sprawy lub strona mogła samodzielnie uzyskać potrzebne dokumenty.
Czy sąd pierwszej instancji naruszył przepis art. 102 k.p.c. poprzez nieuwzględnienie szczególnych okoliczności dotyczących sytuacji powoda przy rozstrzyganiu o kosztach postępowania?
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nie naruszył przepisu art. 102 k.p.c.
Uzasadnienie
Trudna sytuacja majątkowa strony nie może stanowić jedynej podstawy do nieobciążania jej kosztami procesu należnymi stronie przeciwnej, zwłaszcza gdy powództwo było bezzasadne i zostało wytoczone przez profesjonalnego pełnomocnika.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. B. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Company Ltd | spółka | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Sąd uznał, że postanowienie § 11 ust. 1 pkt 2 OWU nie jest abuzywne, gdyż nie kształtuje praw i obowiązków konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami ani nie narusza jego interesów w sposób rażący.
Pomocnicze
k.c. art. 65 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 385 § § 2
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 217 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.k. art. 177 § § 1
Kodeks karny
u.p.b. art. 105 § ust. 1 pkt 2 lit. d
Ustawa Prawo bankowe
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyłączenie odpowiedzialności ubezpieczyciela na podstawie § 11 ust. 1 pkt 2 OWU z uwagi na fakt, że ubezpieczony był sprawcą przestępstwa, które doprowadziło do jego niezdolności do pracy. • Brak abuzywności postanowienia § 11 ust. 1 pkt 2 OWU. • Prawidłowa ocena dowodów i brak naruszenia przepisów procesowych przez sąd pierwszej instancji. • Uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji spełnia wymogi formalne. • Oddalenie wniosków dowodowych było uzasadnione. • Niezasadność zarzutu naruszenia art. 102 k.p.c. w kontekście kosztów postępowania.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia prawa procesowego (art. 233 § 1 k.p.c., art. 328 § 2 k.p.c., art. 217 § 1 k.p.c., art. 227 k.p.c.) poprzez błędną ocenę dowodów i oddalenie wniosków dowodowych. • Zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 65 § 1 k.c., art. 385 § 2 k.c., art. 385¹ § 1 k.c.) poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w szczególności uznanie, że postanowienie § 11 ust. 1 pkt 2 OWU nie jest abuzywne. • Zarzut nierozpoznania istoty sprawy. • Zarzut naruszenia art. 102 k.p.c. w kontekście kosztów postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Postanowienie jest wprawdzie niekorzystne dla powoda, jednak w ocenie Sądu obu instancji nie kształtuje ono praw powoda w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, ani nie narusza interesów powoda w sposób rażący. • Niedopuszczalne byłoby przekształcenie wyjątku w zasadę przez przyjęcie założenia, że abuzywny charakter ma każde postanowienie umowne, które w określonej sytuacji może stać się niekorzystne dla konsumenta. • Fakt popełnienia przestępstwa przez powoda nie miał żadnego związku z doznanymi przezeń obrażeniami. Jest to teza szokująca. • Powód, na skutek popełnionego przez siebie przestępstwa stał się niezdolny do pracy i dochodzi od ubezpieczyciela wypłacenia należności pieniężnej , która z treści samej umowy mu się nie należy ( wobec tego właśnie przestępstwa) , co czyni powództwo bezzasadnym.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja klauzul wyłączających odpowiedzialność ubezpieczyciela w przypadku sprawstwa przestępstwa lub wykroczenia przez ubezpieczonego, a także stosowanie przepisów o klauzulach abuzywnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnych okoliczności faktycznych i brzmienia konkretnych OWU. Interpretacja klauzuli abuzywnej jest standardowa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak własne zawinione działanie (sprawstwo przestępstwa) może prowadzić do utraty prawa do świadczenia ubezpieczeniowego, nawet jeśli pierwotnie wydawało się, że ubezpieczenie obejmuje daną sytuację. Jest to przykład na znaczenie precyzyjnego brzmienia umów i OWU.
“Sprawca wypadku stracił prawo do odszkodowania? Sąd wyjaśnia, kiedy ubezpieczyciel może odmówić wypłaty świadczenia.”
Dane finansowe
WPS: 60 000 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.