Orzeczenie · 2026-08-28

III CA 431/25Niedozwolone klauzule kredytu frankowego nawaznosc umowy 19

Sąd

Sąd Okręgowy w Łodzi

Miejsce

Łódź

Data

2026-08-28

SAOSCywilneprawo umówokręgowy

kredyt frankowyabuzywnośćklauzule niedozwolonenieważność umowyochrona konsumentaTSUESąd Najwyższykoszty procesu

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sąd Rejonowy w Łodzi wydał wyrok, w którym zasądził od Banku S.A. na rzecz powodów W. J., E. E. i F. E. kwoty pieniężne wraz z odsetkami oraz zasądził zwrot kosztów procesu. Dodatkowo, sąd ustalił nieważność umowy kredytu numer (...) z dnia 29 czerwca 2006 roku zawartej przez W. J. i J. E. z bankiem. Bank złożył apelację od tego wyroku, zarzucając szereg naruszeń przepisów prawa procesowego i materialnego. Wśród zarzutów znalazły się m.in. naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolną ocenę dowodów, błędne ustalenie braku indywidualnego uzgodnienia klauzul, naruszenie obowiązku informacyjnego, a także naruszenie przepisów materialnych, takich jak art. 58 k.c. w zw. z art. 353 1 k.c. poprzez błędne zastosowanie i uznanie umowy za nieważną. Bank argumentował, że klauzule indeksacyjne nie były abuzywne, a umowa mogła być ważna nawet po wyeliminowaniu ewentualnych wadliwych postanowień. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, uznał ją za uzasadnioną jedynie w części dotyczącej kosztów procesu, które zostały błędnie naliczone przez Sąd Rejonowy. W pozostałym zakresie apelacja została oddalona jako bezzasadna. Sąd Okręgowy potwierdził prawidłowość ustaleń faktycznych Sądu Rejonowego i uznał, że klauzule umowne dotyczące mechanizmu indeksacji były abuzywne, naruszały dobre obyczaje i rażąco interes konsumentów, a także nie były transparentne. Sąd odrzucił argumenty banku dotyczące możliwości utrzymania umowy w mocy po usunięciu wadliwych postanowień, powołując się na orzecznictwo TSUE i SN, które wskazuje na niemożność utrzymania umowy w mocy w przypadku abuzywności klauzul indeksacyjnych, gdyż prowadzi to do zmiany charakteru głównego przedmiotu umowy. W konsekwencji, świadczenia spełnione na podstawie nieważnej umowy podlegają zwrotowi jako nienależne. Sąd Okręgowy zmienił wyrok jedynie w zakresie kosztów procesu, zasądzając od banku na rzecz powodów kwotę 6451 zł zamiast 8451 zł.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Zagadnienia prawne (5)

Czy klauzule indeksacyjne w umowie kredytu hipotecznego indeksowanego do waluty obcej, które pozwalają bankowi na jednostronne ustalanie kursu waluty poprzez zastosowanie marży, są abuzywne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, klauzule te są abuzywne, ponieważ nie są transparentne, naruszają dobre obyczaje i rażąco interes konsumenta, a także prowadzą do nierównomiernego rozłożenia praw i obowiązków stron.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał klauzule za abuzywne z powodu braku transparentności, jednostronnego ustalania kursu przez bank i naruszenia równowagi kontraktowej. Nawet jeśli umowa odwoływała się do kursu NBP, dodanie marży banku bez jasnych kryteriów czyniło klauzulę abuzywną.

Jaki jest skutek stwierdzenia abuzywności klauzul indeksacyjnych dla ważności całej umowy kredytu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

W przypadku abuzywności klauzul indeksacyjnych, które stanowią główne świadczenie stron i są nierozerwalnie związane z charakterem umowy kredytu indeksowanego, umowa jako całość jest nieważna (bezskuteczna) i nie może być utrzymana w mocy.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy powołał się na orzecznictwo TSUE i SN, zgodnie z którym usunięcie abuzywnych klauzul indeksacyjnych prowadzi do zmiany charakteru głównego przedmiotu umowy, co uniemożliwia jej dalsze obowiązywanie. Nie jest możliwe zastąpienie wadliwych klauzul przepisami dyspozytywnymi.

Czy bank należycie poinformował konsumentów o ryzyku kursowym związanym z umową kredytu indeksowanego do waluty obcej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, bank nie spełnił należycie obowiązku informacyjnego. Przedstawione informacje były niepełne i nie uświadamiały konsumentom pełnego zakresu ryzyka, w tym możliwości gwałtownego wzrostu zadłużenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że bank nie przedstawił konsumentom wystarczających informacji o ryzyku kursowym, nie uświadomił im możliwości gwałtownych wahań kursu i potencjalnych konsekwencji finansowych, co narusza wymóg transparentności.

Czy umowa kredytu indeksowanego do waluty obcej może być utrzymana w mocy po wyeliminowaniu abuzywnych klauzul, np. poprzez zastąpienie ich kursem średnim NBP?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w przypadku abuzywności klauzul indeksacyjnych, umowa nie może być utrzymana w mocy, nawet po wyeliminowaniu wadliwych elementów, ponieważ prowadzi to do zmiany charakteru głównego przedmiotu umowy.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do orzecznictwa TSUE, które wyklucza zastąpienie abuzywnych klauzul przepisami prawa krajowego o charakterze ogólnym, jeśli prowadzi to do zmiany istoty umowy. Usunięcie klauzul indeksacyjnych przekształciłoby umowę w inny typ kredytu, co jest niedopuszczalne.

Od kiedy należą się odsetki ustawowe za opóźnienie od zasądzonej kwoty w przypadku nieważności umowy kredytu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Odsetki ustawowe za opóźnienie od zasądzonej kwoty należą się od dnia uprawomocnienia się orzeczenia ustalającego nieważność umowy, a nie od daty doręczenia pozwu.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że termin wymagalności roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia w przypadku nieważności umowy kredytu powinien być liczony od momentu prawomocnego orzeczenia, a nie od wcześniejszych dat wskazanych przez Sąd Rejonowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Zmiana wyroku

Strona wygrywająca

powodowie (w części dotyczącej kosztów procesu)

Strony

Nazwa	Typ	Rola
W. J.	osoba_fizyczna	powód
E. E.	osoba_fizyczna	powód
F. E.	osoba_fizyczna	powód
Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w E.	spółka	pozwany
J. E.	osoba_fizyczna	kredytobiorca (w umowie pierwotnej)

Przepisy (28)

Główne

k.c. art. 58 § 1

Kodeks cywilny

Zastosowanie i uznanie umowy za nieważną z uwagi na sprzeczność z zasadami współżycia społecznego lub naruszenie przepisów prawa.

k.c. art. 58 § 2

Kodeks cywilny

Zastosowanie i uznanie umowy za nieważną z uwagi na naruszenie zasad współżycia społecznego.

k.c. art. 353 § 1

Kodeks cywilny

Zastosowanie i uznanie umowy za nieważną z uwagi na naruszenie zasady swobody umów.

Pr. bank. art. 69

Ustawa - Prawo bankowe

Błędne zastosowanie i uznanie umowy za nieważną z uwagi na niespełnienie wymagań istotnych umowy kredytu.

k.c. art. 385 § 1

Kodeks cywilny

Naruszenie poprzez uznanie postanowień umowy za niedozwolone.

Dyrektywa 93/13/EWG art. 6 § 1

Naruszenie dyrektyw interpretacyjnych w zakresie możliwości usunięcia nieuczciwego elementu z postanowienia umownego.

Dyrektywa 93/13/EWG art. 7 § 2

Naruszenie dyrektyw interpretacyjnych w zakresie możliwości usunięcia nieuczciwego elementu z postanowienia umownego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Naruszenie poprzez zaniechanie wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i dokonanie dowolnej oceny dowodów.

k.p.c. art. 235 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Naruszenie poprzez pominięcie wniosku dowodowego o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka.

k.p.c. art. 299

Kodeks postępowania cywilnego

Naruszenie poprzez bezkrytyczną ocenę dowodu z przesłuchania strony powodowej.

k.p.c. art. 227

Kodeks postępowania cywilnego

Naruszenie poprzez pominięcie wniosku dowodowego o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego.

k.p.c. art. 278 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Naruszenie poprzez pominięcie wniosku dowodowego o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Naruszenie poprzez błędne wliczenie do kosztów procesu opłaty od pozwu i zaliczki na biegłego.

k.p.c. art. 189

Kodeks postępowania cywilnego

Naruszenie poprzez bezpodstawne ustalenie nieważności umowy kredytu.

k.c. art. 65 § 1

Kodeks cywilny

Błędna wykładnia postanowień umowy kredytu.

k.c. art. 65 § 2

Kodeks cywilny

Błędna wykładnia postanowień umowy kredytu.

k.c. art. 358 § 1

Kodeks cywilny

Błędna wykładnia zapisów umowy i naruszenie zasady walutowości.

k.c. art. 358 § 2

Kodeks cywilny

Błędna wykładnia zapisów umowy i naruszenie zasady walutowości.

k.c. art. 5 § 1

Kodeks cywilny

Niezastosowanie wymogu przejrzystości przez kredytodawcę.

k.c. art. 410 § 1

Kodeks cywilny

Błędne zastosowanie i przyjęcie, że świadczenia spełnione na rzecz Banku stanowiły świadczenia nienależne.

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Błędne zastosowanie i przyjęcie, że świadczenia spełnione na rzecz Banku stanowiły świadczenia nienależne.

k.c. art. 411 § 1

Kodeks cywilny

Niezastosowanie i błędne przyjęcie, że świadczenia spełnione na rzecz Banku stanowiły świadczenia nienależne.

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Błędne przyjęcie, że powodowie wykazali roszczenie pieniężne w dochodzonej kwocie.

k.c. art. 481 § 1

Kodeks cywilny

Błędne przyjęcie terminu spełnienia świadczenia i zasądzenie odsetek.

k.c. art. 481 § 2

Kodeks cywilny

Błędne przyjęcie terminu spełnienia świadczenia i zasądzenie odsetek.

k.c. art. 455

Kodeks cywilny

Błędne przyjęcie terminu spełnienia świadczenia i zasądzenie odsetek.

ustawa antyspreadowa art. 4

Ustawa z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo bankowe

Nieuwzględnienie stanu wprowadzonego ustawą antyspreadową przy rozstrzyganiu zarzutu abuzywności.

ustawa antyspreadowa art. 1 § 1

Ustawa z dnia 29 lipca 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo bankowe

Nieuwzględnienie stanu wprowadzonego ustawą antyspreadową przy rozstrzyganiu zarzutu abuzywności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Abuzywność klauzul indeksacyjnych z powodu braku transparentności i jednostronnego ustalania kursu przez bank. • Nieważność umowy kredytu jako konsekwencja abuzywności klauzul indeksacyjnych. • Nienależyte wypełnienie obowiązku informacyjnego przez bank w zakresie ryzyka kursowego. • Błędne naliczenie kosztów procesu przez Sąd Rejonowy.

Odrzucone argumenty

Umowa kredytu nie zawiera klauzul abuzywnych. • Klauzule indeksacyjne zostały indywidualnie uzgodnione. • Bank należycie wypełnił obowiązek informacyjny. • Umowa mogła być utrzymana w mocy po wyeliminowaniu wadliwych postanowień. • Błędne zastosowanie przepisów o zwrocie nienależnego świadczenia i naliczaniu odsetek.

Godne uwagi sformułowania

nie można zgodzić się z postawioną przez skarżącego tezą, iż powodowie nie wykazali istnienia po ich stronie interesu prawnego • nie można zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 385 1 § 1 k.c. poprzez przyjęcie przez Sąd, że sporne postanowienia określające sposób ustalania kursu franka szwajcarskiego spełniają przesłanki abuzywności • nie można zgodzić się z przywoływanym przez autora apelacji stanowiskiem zajętym przez Sąd Najwyższy w uchwale składu 7 sędziów z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21

Informacje dodatkowe

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Orzeczenie dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i potwierdza nieważność umów z powodu abuzywnych klauzul, co ma ogromne znaczenie praktyczne dla wielu konsumentów i banków.

“Kredyty frankowe: Sąd Okręgowy potwierdza nieważność umowy z powodu abuzywnych klauzul!”

Dane finansowe

zapłata: 95 661,63 PLN

zapłata: 850,66 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników