III CA 2526/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy rozpoznał apelacje obu stron od wyroku Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, który częściowo uwzględnił powództwo (...) Spółki Akcyjnej przeciwko A. W. o zapłatę, zasądzając 2.857,33 zł wraz z odsetkami, a w pozostałym zakresie powództwo oddalił. Sąd Rejonowy zasądził również od powoda na rzecz pozwanego zwrot kosztów procesu. Powód zaskarżył wyrok w części dotyczącej oddalonego powództwa (4.250 zł) oraz w całości w zakresie kosztów, zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 233 § 1 k.p.c.) i materialnego (art. 36a, art. 2 ustawy o kredycie konsumenckim, art. 385¹ § 1 k.c.), twierdząc, że opłata administracyjna nie była abuzywna. Pozwana zaskarżyła wyrok w części zasądzającej kwotę, zarzucając naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. i art. 6 k.c. w zakresie oceny dowodów dotyczących zawarcia umowy i wypłaty pożyczki. Sąd Okręgowy oddalił obie apelacje jako bezzasadne. Utrzymał w mocy stanowisko Sądu Rejonowego, że opłata administracyjna w wysokości 4.250 zł stanowiła klauzulę abuzywną w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c., rażąco naruszając interesy konsumenta i sprzecznie z dobrymi obyczajami, mimo że nie przekraczała limitów pozaodsetkowych kosztów kredytu konsumenckiego. Sąd Okręgowy podkreślił, że ocena abuzywności poszczególnych składników kosztów jest niezależna od limitów ustawowych. Odnosząc się do apelacji pozwanej, Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił materiał dowodowy i rozłożył ciężar dowodu, a pozwana nie wykazała swoich zarzutów. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego uzasadniono sukcesem pozwanej w postępowaniu apelacyjnym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że nawet opłaty mieszczące się w ustawowych limitach kosztów kredytu konsumenckiego mogą być uznane za abuzywne, jeśli są rażąco wygórowane i sprzeczne z dobrymi obyczajami. Podkreślenie niezależności oceny abuzywności od limitów ustawowych.
Dotyczy umów pożyczek konsumenckich z klauzulami dotyczącymi opłat administracyjnych. Konieczność indywidualnej oceny każdej klauzuli pod kątem jej wygórowania i sprzeczności z dobrymi obyczajami.
Zagadnienia prawne (3)
Czy opłata administracyjna zastrzeżona w umowie pożyczki konsumenckiej, mimo że nie przekracza ustawowych limitów pozaodsetkowych kosztów kredytu, może zostać uznana za niedozwoloną klauzulę umowną (abuzywną) na podstawie art. 385¹ § 1 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, opłata administracyjna może zostać uznana za niedozwoloną klauzulę umowną, jeśli kształtuje prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco narusza jego interesy, nawet jeśli jej suma nie przekracza ustawowych limitów pozaodsetkowych kosztów kredytu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ocena abuzywności poszczególnych składników kosztów jest niezależna od limitów ustawowych. Opłata administracyjna w wysokości 4.250 zł przy pożyczce 5.000 zł została uznana za rażąco wygórowaną, nieadekwatną do rzeczywistych kosztów i sprzeczną z dobrymi obyczajami, co narusza równowagę kontraktową na niekorzyść konsumenta.
Czy sąd drugiej instancji może dokonać odmiennej oceny materiału dowodowego zebranego przez sąd pierwszej instancji w sytuacji, gdy apelacja zarzuca naruszenie art. 233 § 1 k.p.c.?
Odpowiedź sądu
Sąd drugiej instancji może dokonać odmiennej oceny materiału dowodowego tylko w przypadku wykazania naruszenia przez sąd pierwszej instancji zasad logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, a nie poprzez przedstawienie własnej, korzystniejszej wersji ustaleń.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że zarzuty apelacji pozwanej dotyczące naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. były jedynie polemiką ze stanowiskiem Sądu Rejonowego i nie wykazały wadliwej oceny dowodów.
Kto ponosi ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności uzasadniających wypłatę środków z umowy pożyczki i jej wypowiedzenie?
Odpowiedź sądu
Ciężar dowodu co do okoliczności wypłaty środków i podstaw do wypowiedzenia umowy spoczywa na stronie, która z tych faktów wywodzi skutki prawne (w tym przypadku na powodzie w zakresie wykazania niewywiązania się przez pozwanego z umowy, a na pozwanym w zakresie wykazania, że środki nie zostały wypłacone lub umowa nie została wypowiedziana zasadnie).
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił wywiązanie się przez powoda z obowiązku dowodowego w zakresie wykazania niewywiązania się przez pozwaną z umowy, a pozwana nie przedstawiła dowodów na poparcie swoich twierdzeń.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółka Akcyjna w G. | spółka | powód |
| A. W. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 385 § § 1
Kodeks cywilny
Niedozwolone postanowienia umowne (klauzule abuzywne) – postanowienia kształtujące prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszające jego interesy, nieuzgodnione indywidualnie.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów poprzez dokonanie oceny dowolnej, sprzecznej z logiką lub doświadczeniem życiowym.
k.c. art. 353 § § 1
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów z ograniczeniami wynikającymi z właściwości stosunku prawnego, ustawy lub zasad współżycia społecznego.
u.k.k. art. 36a § ust. 1
Ustawa o kredycie konsumenckim
Określenie maksymalnej wysokości pozaodsetkowych kosztów kredytu konsumenckiego.
u.k.k. art. 2
Ustawa o kredycie konsumenckim
Definicja kredytu konsumenckiego i jego kosztów.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu.
k.p.c. art. 505 § 10
Kodeks postępowania cywilnego
Rozpoznanie apelacji w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
k.p.c. art. 505 § 9
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres podstaw apelacji w postępowaniu uproszczonym.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.c. art. 58 § § 1 i 3
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub zasadami współżycia społecznego.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek przedstawienia dowodów przez strony.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek zwrotu kosztów procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opłata administracyjna w umowie pożyczki konsumenckiej, mimo nieprzekraczania limitów pozaodsetkowych kosztów kredytu, może być uznana za abuzywną, jeśli jest rażąco wygórowana i sprzeczna z dobrymi obyczajami. • Ocena abuzywności poszczególnych składników kosztów jest niezależna od limitów ustawowych dotyczących łącznej wysokości pozaodsetkowych kosztów kredytu. • Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił materiał dowodowy i rozłożył ciężar dowodu w zakresie wykazania niewywiązania się przez pozwanego z umowy.
Odrzucone argumenty
Opłata administracyjna nie jest abuzywna, jeśli nie przekracza ustawowych limitów pozaodsetkowych kosztów kredytu konsumenckiego. • Sąd Rejonowy naruszył art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolną ocenę dowodów. • Powód nie udowodnił zawarcia umowy pożyczki przez pozwaną z poprzednim wierzycielem ani wypłaty środków na właściwy rachunek.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Okręgowy podziela i przyjmuje za własne poczynione przez Sąd pierwszej instancji prawidłowe ustalenia faktyczne. • W razie tylko pogwałcenia reguł logicznego rozumowania bądź sprzeniewierzenia się zasadom doświadczenia życiowego, może mieć miejsce skuteczne kwestionowanie tej swobody oceny dowodów. • Postanowienia umowy pożyczki, którymi zastrzeżono opłatę administracyjną należy uznać za niedozwoloną klauzulę umowną w rozumieniu powołanego przepisu. • Należy pamiętać bowiem, że działalność administracyjna jest zwykłą częścią działalności wierzyciela, a koszty tej działalności to właśnie koszty prowadzenia działalności gospodarczej, które zostały przerzucone przez powoda na pozwaną jako konsumenta. • Występujący na tej płaszczyźnie brak równowagi kontraktowej skutkuje więc stwierdzeniem bezskuteczności tych postanowień w zakresie wysokości określonych w nich opłat. • Zwalczanie oceny dowodów nie może polegać tylko na przedstawieniu własnej, korzystnej dla skarżącej wersji ustaleń opartej na jej subiektywnej ocenie, lecz konieczne jest przy posłużeniu się argumentami wyłącznie jurydycznymi wykazanie, że określone w art. 233 § 1 k.p.c. kryteria oceny wiarygodności i mocy dowodów zostały naruszone, co miało wpływ na wynik sprawy.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że nawet opłaty mieszczące się w ustawowych limitach kosztów kredytu konsumenckiego mogą być uznane za abuzywne, jeśli są rażąco wygórowane i sprzeczne z dobrymi obyczajami. Podkreślenie niezależności oceny abuzywności od limitów ustawowych."
Ograniczenia: Dotyczy umów pożyczek konsumenckich z klauzulami dotyczącymi opłat administracyjnych. Konieczność indywidualnej oceny każdej klauzuli pod kątem jej wygórowania i sprzeczności z dobrymi obyczajami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu nadmiernych opłat w umowach konsumenckich, co jest istotne dla wielu konsumentów i prawników. Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy chroniące konsumentów.
“Czy opłata administracyjna w pożyczce może być abuzywna, nawet jeśli mieści się w limicie? Sąd Okręgowy odpowiada.”
Dane finansowe
WPS: 4250 PLN
zapłata: 2857,33 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.