III CA 1721/17Brak interesu prawnego w ksztaltowaniu stosunku prawnego
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa G. M. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej o ukształtowanie stosunku prawnego, na mocy którego pozwany miałby wypłacać powodowi świadczenie na zwiększone potrzeby związane z leczeniem. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że powód nie wykazał interesu prawnego w żądaniu ustalenia na podstawie art. 189 k.p.c., ponieważ przysługuje mu roszczenie o rentę z art. 444 k.c. lub o podwyższenie renty z art. 907 § 2 k.c. Sąd Rejonowy ustalił, że pozwany wypłacał powodowi świadczenia związane z wypadkiem z 1980 roku, ale nie wykazał on odpowiedzialności pozwanego za wypadek z 1993 roku ani zmiany stosunków uzasadniającej podwyższenie renty. Powód wniósł apelację, zarzucając m.in. nieważność postępowania, nierozpoznanie istoty sprawy i naruszenie przepisów proceduralnych. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając zarzuty za bezzasadne. Sąd Okręgowy potwierdził prawidłowość postępowania Sądu Rejonowego, w tym właściwość sądu, umocowanie pełnomocnika pozwanego oraz brak pozbawienia powoda możności obrony. Podzielił również stanowisko Sądu Rejonowego co do braku interesu prawnego powoda w żądaniu ustalenia stosunku prawnego na podstawie art. 189 k.p.c., wskazując, że powództwo o ustalenie nie może zmierzać do ukształtowania stosunku prawnego na nowo, a powód mógł dochodzić swoich praw w inny sposób. Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do uwzględnienia apelacji ani do zastosowania art. 102 k.p.c. w zakresie kosztów postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie braku interesu prawnego w powództwie o ustalenie lub ukształtowanie stosunku prawnego na podstawie art. 189 k.p.c., gdy istnieją inne środki ochrony prawnej, a także kwestie proceduralne dotyczące właściwości sądu i nieważności postępowania.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku interesu prawnego w kontekście roszczeń rentowych i odszkodowawczych. Interpretacja art. 189 k.p.c. jest utrwalona w orzecznictwie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy istnieje interes prawny w żądaniu ustalenia lub ukształtowania stosunku prawnego na podstawie art. 189 k.p.c., gdy istnieją inne środki ochrony prawnej, np. powództwo o rentę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, interes prawny w rozumieniu art. 189 k.p.c. nie istnieje, gdy powód może uzyskać pełniejszą ochronę swoich praw w drodze innego powództwa, np. o rentę z art. 444 k.c. lub o podwyższenie renty z art. 907 § 2 k.c.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powództwo o ustalenie lub ukształtowanie stosunku prawnego na podstawie art. 189 k.p.c. jest niedopuszczalne, jeśli istnieje możliwość dochodzenia roszczenia o świadczenie (rentę) w inny sposób, co zapewnia pełniejszą ochronę prawną. Brak interesu prawnego jest samoistną przesłanką oddalenia powództwa.
Czy Sąd Rejonowy był właściwy do rozpoznania sprawy o ukształtowanie stosunku prawnego dotyczącego świadczeń majątkowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Sąd Rejonowy był właściwy do rozpoznania sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wyjaśnił, że sprawy o prawa majątkowe, w tym o ukształtowanie prawa lub stosunku prawnego o charakterze majątkowym, należą do właściwości sądów rejonowych, chyba że wartość przedmiotu sporu przekracza ustawowy próg dla sądów okręgowych lub sprawa dotyczy praw niemajątkowych. W tym przypadku przedmiot żądania miał charakter majątkowy.
Czy postępowanie było dotknięte nieważnością z powodu rzekomego nienależytego umocowania pełnomocnika pozwanego lub pozbawienia powoda możności obrony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie nie było dotknięte nieważnością.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że pełnomocnictwo dla radcy prawnego było prawidłowe, a powód aktywnie uczestniczył w postępowaniu, nie był pozbawiony możności obrony swoich praw. Sąd Rejonowy rozpoznał istotę sprawy, a zarzuty dotyczące wadliwości procesowych zostały uznane za bezzasadne.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. M. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (15)
Główne
k.c. art. 444 § 1 i 2
Kodeks cywilny
W razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Na żądanie poszkodowanego zobowiązany do naprawienia szkody powinien wyłożyć z góry sumę potrzebną na koszty leczenia, a jeżeli poszkodowany stał się inwalidą, także sumę potrzebną na koszty przygotowania do innego zawodu. Jeżeli poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość, może on żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody odpowiedniej renty.
k.c. art. 907 § § 2
Kodeks cywilny
Podstawą modyfikacji wysokości renty może być tylko zmiana stosunków.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powództwo o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa może być uwzględnione tylko wtedy, gdy ma miejsce interes prawny w ustaleniu.
Pomocnicze
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji, biorąc z urzędu pod uwagę nieważność postępowania.
k.p.c. art. 17
Kodeks postępowania cywilnego
Określa właściwość sądów okręgowych, w tym sprawy o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu sporu przewyższa określony próg.
k.s.h. art. 368 § § 1
Kodeks spółek handlowych
Zarząd spółki akcyjnej prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę.
k.s.h. art. 373 § § 1
Kodeks spółek handlowych
Określa sposób reprezentacji spółki akcyjnej, gdy zarząd jest wieloosobowy, w zależności od postanowień statutu.
k.p.c. art. 379
Kodeks postępowania cywilnego
Wymienia przyczyny nieważności postępowania, w tym pozbawienie strony możności obrony jej praw.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie "wszechstronnego rozważenia zebranego materiału".
k.c. art. 65
Kodeks cywilny
Dotyczy wykładni oświadczeń woli, uwzględniając przy tym zasady współżycia społecznego i ustalone zwyczaje.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasądzenia kosztów procesu od strony przegrywającej na rzecz strony wygrywającej.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Określa skutek oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania apelacyjnego.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Pozwala na odstąpienie od obciążania strony kosztami procesu w wypadkach szczególnie uzasadnionych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak interesu prawnego powoda w żądaniu ustalenia stosunku prawnego na podstawie art. 189 k.p.c., gdy istnieją inne środki ochrony prawnej. • Prawidłowe rozpoznanie istoty sprawy przez Sąd Rejonowy. • Prawidłowe umocowanie pełnomocnika pozwanego. • Brak pozbawienia powoda możności obrony jego praw.
Odrzucone argumenty
Nieważność postępowania z powodu rozpoznania sprawy przez Sąd Rejonowy zamiast Okręgowego. • Nieważność postępowania z powodu nienależytego umocowania pełnomocnika pozwanego. • Pozbawienie powoda możności obrony jego praw. • Nierozpoznanie istoty sprawy przez Sąd Rejonowy. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 217 § 3 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c.; art. 229 k.p.c.; art. 231 k.p.c.; art. 233 k.p.c.; art. 379 k.p.c.). • Naruszenie prawa materialnego (art. 907 § 2 k.c.).
Godne uwagi sformułowania
powództwo o ukształtowanie/ustalenie nie jest zasadne z uwagi na przysługiwanie powodowie roszczenia o rentę z art.444 k.c. ewentualnie o podwyższenie renty zgodnie z art.907 § 2 k.c. • brak interesu prawnego stanowi samoistną przyczynę oddalenia powództwa • powództwo z art. 189 k.p.c. musi być celowe, ma bowiem spełniać realną funkcję prawną • nie sposób uznać, aby apelujący był pozbawiony możliwości obrony swoich praw
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie braku interesu prawnego w powództwie o ustalenie lub ukształtowanie stosunku prawnego na podstawie art. 189 k.p.c., gdy istnieją inne środki ochrony prawnej, a także kwestie proceduralne dotyczące właściwości sądu i nieważności postępowania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku interesu prawnego w kontekście roszczeń rentowych i odszkodowawczych. Interpretacja art. 189 k.p.c. jest utrwalona w orzecznictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca z perspektywy prawników procesowych ze względu na szczegółowe omówienie przesłanek z art. 189 k.p.c. oraz zarzutów nieważności postępowania. Dla szerszej publiczności może być mniej atrakcyjna ze względu na proceduralny charakter rozstrzygnięcia.
“Kiedy nie warto iść do sądu po ustalenie prawa? Sąd wyjaśnia brak interesu prawnego.”
Dane finansowe
WPS: 1400 PLN
zwrot kosztów procesu: 197 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.