Orzeczenie · 2017-10-18

III CA 1104/17Abuzywne opłaty w umowie pożyczki ochrona konsumenta

Sąd

Sąd Okręgowy w Łodzi

Data

2017-10-18

SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaokręgowy

pożyczka konsumenckaklauzule abuzywneochrona konsumentaopłaty dodatkowenieuczciwe warunki umowysąd okręgowysąd rejonowywyrok zaocznyapelacja

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sąd Rejonowy w Pabianicach wydał wyrok zaoczny, w którym zasądził od pozwanej A. U. na rzecz powoda (...) sp. z o.o. kwotę 1.049,60 zł z odsetkami, uznając część opłat umownych za klauzule abuzywne. Pozwana zawarła umowę pożyczki na kwotę 2.400 zł, która obejmowała również opłatę administracyjną, opłaty windykacyjne i za przedłużenie spłaty. Pozwana dokonała wpłat na łączną kwotę 1.357,60 zł, które powód zarachował na poczet tych opłat. Sąd Rejonowy uznał, że opłaty te, ze względu na ich wysokość i sposób ustalenia, były sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco naruszały interesy konsumenta, a tym samym stanowiły klauzule niedozwolone (abuzywne) zgodnie z art. 385¹ k.c. W związku z tym, wpłaty pozwanej powinny zostać zaliczone na poczet kapitału pożyczki, co skutkowało zasądzeniem pozostałej kwoty 1.049,60 zł. Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda, uznając ją za bezzasadną. Sąd drugiej instancji potwierdził, że wyrok zaoczny nie zwalnia powoda z obowiązku wykazania zasadności roszczenia, a ocena dowodów przez Sąd Rejonowy była prawidłowa. Sąd Okręgowy podkreślił, że choć pożyczkodawca ma prawo do pobierania opłat za czynności windykacyjne, muszą być one ustalone na rozsądnym poziomie i nie mogą godzić w interesy konsumenta. Kwestionowane opłaty zostały uznane za wygórowane i sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, co skutkowało stwierdzeniem ich bezskuteczności.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Potwierdzenie abuzywności klauzul dotyczących dodatkowych opłat w umowach pożyczek konsumenckich i zasad rozliczania wpłat.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy umów konsumenckich zawieranych z przedsiębiorcami, gdzie opłaty nie były indywidualnie negocjowane i są rażąco wygórowane.

Zagadnienia prawne (3)

Czy opłaty administracyjne, windykacyjne oraz za przedłużenie spłaty pożyczki, zastrzeżone w umowie z konsumentem, stanowią klauzule niedozwolone (abuzywne)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają jego interesy, a nie zostały indywidualnie uzgodnione.

Uzasadnienie

Sądy uznały, że wysokie i z góry ustalone opłaty, nieodzwierciedlające rzeczywistych kosztów, stanowią próbę obejścia przepisów o odsetkach maksymalnych i rażąco naruszają interesy konsumenta, co czyni je klauzulami abuzywnymi.

Jak należy rozliczyć wpłaty konsumenta dokonane na poczet klauzul uznanych za abuzywne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wpłaty te powinny zostać zaliczone na poczet kapitału pożyczki, a nie na poczet niedozwolonych opłat.

Uzasadnienie

Skoro klauzule dotyczące opłat są bezskuteczne wobec konsumenta, wpłaty dokonane na ich poczet muszą zostać zaliczone na poczet głównego zobowiązania, czyli kapitału pożyczki.

Czy sąd wydający wyrok zaoczny jest zobowiązany do uwzględnienia powództwa w całości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd ma obowiązek ocenić, czy twierdzenia powoda uzasadniają uwzględnienie żądań pozwu, nawet w przypadku wyroku zaocznego.

Uzasadnienie

Domniemanie prawdziwości twierdzeń powoda w wyroku zaocznym (art. 339 § 2 k.p.c.) nie zwalnia sądu z obowiązku krytycznej oceny tych twierdzeń pod kątem zgodności z prawem materialnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

pozwana A. U.

Strony

Nazwa	Typ	Rola
(...)	spółka	powód
A. U.	osoba_fizyczna	pozwana

Przepisy (10)

Główne

k.c. art. 385¹ § § 1

Kodeks cywilny

Definiuje klauzule niedozwolone (abuzywne) jako nieuzgodnione indywidualnie postanowienia umowy z konsumentem, które kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają jego interesy.

k.p.c. art. 339 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa podstawę faktyczną wyroku zaocznego, zgodnie z którą sąd przy braku uzasadnionych wątpliwości uznaje twierdzenia powoda za zgodne z prawdą.

Pomocnicze

k.c. art. 385¹ § § 3

Kodeks cywilny

Określa domniemanie braku indywidualnego uzgodnienia postanowień przejętych z wzorców zaproponowanych konsumentowi.

k.c. art. 58 § § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy nieważności czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub zasadami współżycia społecznego.

k.c. art. 353¹ § § 1

Kodeks cywilny

Reguluje zasadę swobody umów, wskazując na jej ograniczenia wynikające z natury stosunku, ustawy i zasad współżycia społecznego.

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje zasady wzajemnego zniesienia lub zasądzenia kosztów procesu w zależności od wyniku sprawy.

k.c. art. 22¹

Kodeks cywilny

Definicja konsumenta.

k.c. art. 65

Kodeks cywilny

Dotyczy wykładni oświadczeń woli.

k.c. art. 359 § § 2¹

Kodeks cywilny

Dotyczy odsetek maksymalnych za opóźnienie.

k.p.c. art. 505¹³ § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa zakres uzasadnienia wyroku sądu drugiej instancji w postępowaniu uproszczonym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opłaty administracyjne, windykacyjne i za przedłużenie spłaty pożyczki są klauzulami abuzywnymi. • Wpłaty konsumenta powinny być zaliczone na poczet kapitału pożyczki. • Wyrok zaoczny nie zwalnia powoda z obowiązku wykazania zasadności roszczenia.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie art. 339 § 2 k.p.c. powinno skutkować uwzględnieniem twierdzeń powoda w całości. • Sąd Rejonowy dokonał dowolnej oceny dowodów. • Opłaty za przedłużenie spłaty, opłata administracyjna i koszty windykacji nie stanowią klauzul abuzywnych. • Powód nie próbował obejść przepisów o odsetkach maksymalnych.

Godne uwagi sformułowania

klauzule niedozwolone, określane mianem abuzywnych • kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają jego interesy • nie zostały one indywidualnie uzgodnione • sankcja bezskuteczności częściowej z mocy samego prawa i działa ex tunc • opłaty te stanowią dla powoda dodatkowy zysk, nieuzasadniony z perspektywy ekwiwalentności świadczeń stron umowy pożyczki • rzeczywistym zamiarem pożyczkodawcy było obejście przepisów o odsetkach maksymalnych • cała kwota zapłacona powodowi przez pozwaną musi zostać zaliczona przez sąd na poczet dłużnej kwoty głównej • nie oznacza, że powództwo w takim wypadku jest zawsze uwzględniane w całości • nie zwalnia powoda z obowiązku wykazania istnienia ważnego zobowiązania łączącego strony • koszty opłaty administracyjnej i windykacyjnej [...] są wygórowane w świetle doświadczenia życiowego, a kwestionowane w tym zakresie postanowienia są nieważne jako sprzeczne z zasadami współżycia społecznego • opłaty takie winny być ustalone na rozsądnym poziomie i nie mogą godzić w interesy konsumenta • nie mogą stanowić kary, a jedynie wyrównanie poniesionych przez wierzyciela kosztów powstałych na skutek niewykonywania zobowiązania przez dłużnika

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie abuzywności klauzul dotyczących dodatkowych opłat w umowach pożyczek konsumenckich i zasad rozliczania wpłat."

Ograniczenia: Dotyczy umów konsumenckich zawieranych z przedsiębiorcami, gdzie opłaty nie były indywidualnie negocjowane i są rażąco wygórowane.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu nadmiernych opłat w umowach pożyczek konsumenckich, co jest istotne dla wielu konsumentów i prawników zajmujących się ochroną konsumentów.

“Uważaj na ukryte koszty w pożyczkach! Sąd uznał dodatkowe opłaty za nielegalne.”

Dane finansowe

WPS: 2400 PLN

kapitał pożyczki: 1049,6 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników