III AUZ 115/25Uchylenie umorzenia postępowania ubezpieczeniowego 3
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania P. P. od decyzji ZUS o wyłączeniu go z ubezpieczeń społecznych. Sąd Okręgowy zawiesił postępowanie z uwagi na niestawiennictwo ubezpieczonego i niewykonanie zarządzeń, a następnie umorzył je na podstawie art. 182 § 1 k.p.c., ponieważ nie złożono wniosku o podjęcie postępowania w ustawowym terminie. Ubezpieczony złożył zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów k.p.c. oraz Konstytucji RP i EKPC, wskazując na brak doręczenia postanowienia o zawieszeniu i niepoinformowanie o jego skutkach, co pozbawiło go prawa do obrony. Sąd Apelacyjny, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, uznał zażalenie za zasadne. Stwierdził, że Sąd Okręgowy nieprawidłowo zawiesił postępowanie, ponieważ nie zastosował przewidzianych rygorów wobec niestawiennictwa ubezpieczonego, który wnioskował o rozpoznanie sprawy pod jego nieobecność, a także niejasno wskazał podstawę zawieszenia związaną z niewykonaniem zarządzeń. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny uchylił postanowienie o umorzeniu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu, uznając, że nie było podstaw do zawieszenia postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: Średniainterpretacja przepisów o zawieszeniu i umorzeniu postępowania w kontekście prawa do sądu i sprawiedliwości proceduralnej.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie strona wnioskowała o rozpoznanie sprawy pod jej nieobecność.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd prawidłowo umorzył postępowanie na podstawie art. 182 § 1 k.p.c., jeśli postanowienie o zawieszeniu nie zostało doręczone stronie, a strona nie została poinformowana o skutkach niestawiennictwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nieprawidłowo umorzył postępowanie, ponieważ nie było podstaw do zawieszenia postępowania, a jego umorzenie narusza prawo do sądu.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd Okręgowy nie miał podstaw do zawieszenia postępowania, ponieważ nie zastosował przewidzianych rygorów wobec niestawiennictwa ubezpieczonego, który wnioskował o rozpoznanie sprawy pod jego nieobecność, a także niejasno wskazał podstawę zawieszenia. Umorzenie postępowania w takiej sytuacji narusza prawo do sądu.
Czy niestawiennictwo strony inicjującej postępowanie, która wnioskowała o rozpoznanie sprawy pod jej nieobecność, może stanowić podstawę do zawieszenia postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli strona wnioskowała o rozpoznanie sprawy pod jej nieobecność, jej niestawiennictwo nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wyznaczył rozprawę i wezwał ubezpieczonego pod rygorem pominięcia dowodu z jego zeznań, jednakże ubezpieczony już w odwołaniu wnioskował o rozpoznanie sprawy pod jego nieobecność. Sąd powinien był uwzględnić ten wniosek i merytorycznie rozpoznać sprawę.
Czy niewykonanie przez stronę zarządzenia sądu, które nie zostało jednoznacznie wskazane, może stanowić podstawę do zawieszenia postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, niewykonanie zarządzenia, które nie zostało jednoznacznie wskazane, nie może stanowić podstawy do zawieszenia postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wskazał jako podstawę zawieszenia niewykonanie przez ubezpieczonego zarządzenia Sądu, jednak nie sprecyzował, którego zarządzenia dotyczyło. Dodatkowo, zobowiązanie do zapewnienia stawiennictwa świadka, którego przesłuchania strona nie wnosiła, było bezpodstawne.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. P. | osoba_fizyczna | ubezpieczony |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. | organ_państwowy | organ rentowy |
| Fundusz (...) w S. | spółka | podmiot zatrudniający |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 182 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd umarza postępowanie zawieszone z przyczyn wskazanych w art. 177 § 1 pkt 5 i 6, jeżeli wniosek o podjęcie postępowania nie został zgłoszony w ciągu 3 miesięcy od daty postanowienia o zawieszeniu postępowania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 177 § § 1 pkt 5 i 6
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 357 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
EKPC art. 6 § ust. 1
Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
k.p.c. art. 397 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 208 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 276
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 182 § 1 w zw. z art. 177 § 1 pkt 5 i 6 k.p.c. poprzez bezpodstawne umorzenie postępowania, mimo że termin trzymiesięczny nie rozpoczął biegu, gdyż postanowienie o zawieszeniu postępowania nie zostało doręczone. • Naruszenie art. 9 § 1 w zw. z art. 357 § 2 k.p.c. poprzez pozbawienie strony możliwości wniesienia środka odwoławczego od postanowienia o zawieszeniu postępowania. • Naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 EKPC poprzez wydanie orzeczenia uniemożliwiającego merytoryczne rozpoznanie sprawy bez zapewnienia stronie prawa do obrony. • Niestawiennictwo ubezpieczonego nie mogło stanowić podstawy do zawieszenia, gdyż wnioskował on o rozpoznanie sprawy pod jego nieobecność. • Niewykonanie zarządzenia, które nie zostało jednoznacznie wskazane, nie może stanowić podstawy do zawieszenia postępowania.
Godne uwagi sformułowania
interpretować z poszanowaniem konstytucyjnego prawa strony do merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez sąd oraz zasady sprawiedliwości proceduralnej • wykluczyć sytuację, że już tylko formalistyczna czynność umorzenia postępowania pozbawia stronę prawa do sądu w rozumieniu uzyskania merytorycznego rozstrzygnięcia • Sądowi pierwszej instancji umknęło, że ubezpieczony już w odwołaniu od decyzji z dnia 6 maja 2022 r. wnioskował o rozpoznanie sprawy pod jego nieobecność.
Skład orzekający
Urszula Iwanowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "interpretacja przepisów o zawieszeniu i umorzeniu postępowania w kontekście prawa do sądu i sprawiedliwości proceduralnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie strona wnioskowała o rozpoznanie sprawy pod jej nieobecność.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie procedur i prawa do obrony, nawet w przypadku niestawiennictwa strony, co może prowadzić do uchylenia orzeczenia.
“Nawet jeśli nie stawisz się w sądzie, Twoje prawa mogą zostać obronione – kluczowa lekcja z orzecznictwa.”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.