III AUA 404/12Brak dowodów na wyższe wynagrodzenie kapitał początkowy
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odwołania ubezpieczonej M. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. ustalającej jej kapitał początkowy. Głównym zarzutem ubezpieczonej było nieuwzględnienie przez organ rentowy jej rzeczywistych wynagrodzeń za okres zatrudnienia w Biurze (...) w S. od 1 lutego 1988 r. do 31 grudnia 1991 r., z powodu braku odpowiednich dokumentów (Rp-7). Zamiast tego, ZUS przyjął wynagrodzenie minimalne. Sąd Okręgowy w Szczecinie oddalił odwołanie w tym zakresie, uznając, że ubezpieczona nie przedstawiła wystarczających dowodów na wykazanie wyższych zarobków, a dokumentacja płacowa z archiwum uległa zniszczeniu. Sąd Okręgowy podkreślił, że ciężar dowodu spoczywa na stronie. Ubezpieczona wniosła apelację, domagając się przeprowadzenia dowodów z dokumentów innych pracowników Biura (...) oraz zeznań świadków, aby wykazać wyższe zarobki. Sąd Apelacyjny, mimo dopuszczenia dodatkowych dowodów, utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego. Sąd odwoławczy stwierdził, że przedstawione przez ubezpieczoną dokumenty dotyczące innych pracowników nie pozwalały na precyzyjne ustalenie jej własnych dochodów, ponieważ stanowiska i okresy zatrudnienia były różne, a także występowały urlopy macierzyńskie i wychowawcze. Sąd podkreślił, że ustalenie wysokości świadczenia emerytalnego wymaga precyzyjnych dowodów rzeczywistych zarobków, a nie hipotetycznych uśrednień. Wobec braku wiarygodnych i wystarczających dowodów potwierdzających wyższe wynagrodzenie, Sąd Apelacyjny uznał, że ustalenie kapitału początkowego z uwzględnieniem wynagrodzenia minimalnego było prawidłowe, a apelacja ubezpieczonej jako bezzasadna została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalanie kapitału początkowego w przypadku braku dokumentacji płacowej, ciężar dowodu w sprawach o świadczenia emerytalno-rentowe, stosowanie przepisów k.p.c. w postępowaniu sądowym dotyczącym ZUS.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku dokumentów z okresu sprzed 1999 r. i próby udowodnienia wyższych zarobków za pomocą dowodów pośrednich.
Zagadnienia prawne (2)
Czy brak dokumentacji płacowej z okresu zatrudnienia przed 1999 r. uniemożliwia uwzględnienie rzeczywistego wynagrodzenia przy ustalaniu kapitału początkowego, jeśli istnieją inne dowody lub okoliczności wskazujące na wyższe zarobki niż minimalne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ale ciężar dowodu spoczywa na ubezpieczonym, a przedstawione dowody muszą być precyzyjne i wiarygodne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć postępowanie sądowe dopuszcza szersze środki dowodowe niż postępowanie administracyjne, to ustalenie wysokości wynagrodzenia wymaga dowodów niebudzących wątpliwości. Przedstawione przez ubezpieczoną dowody dotyczące innych pracowników nie były wystarczające do precyzyjnego ustalenia jej własnych zarobków, zwłaszcza w obliczu braku dokumentacji z okresu zatrudnienia.
Czy zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego przez organ rentowy mogą być podstawą do uchylenia decyzji w postępowaniu sądowym dotyczącym świadczeń z ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie odwoławcze przed sądem toczy się według zasad Kodeksu postępowania cywilnego, a przepisy k.p.a. stosuje się tylko w wyjątkowych przypadkach, gdy nie normują ich przepisy szczególne.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy wyjaśnił, że postępowanie sądowe w sprawach ubezpieczeń społecznych jest sprawą cywilną, a ocena zasadności odwołania opiera się na przepisach prawa materialnego i Kodeksu postępowania cywilnego. Wady decyzji administracyjnej spowodowane naruszeniem przepisów k.p.a. pozostają zasadniczo poza przedmiotem postępowania sądowego, chyba że dyskwalifikują decyzję jako akt administracyjny.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. S. | osoba_fizyczna | ubezpieczona |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (14)
Główne
ustawa emerytalna art. 173 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Wartość kapitału początkowego może być determinowana wysokością dochodów, od których opłacono składki na ubezpieczenie społeczne, przed 1999 r., oraz długością okresów składkowych i nieskładkowych.
ustawa emerytalna art. 174 § 3
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Zasady ustalania podstawy wymiaru kapitału początkowego są takie same jak zasady ustalania podstawy wymiaru emerytur i rent.
ustawa emerytalna art. 15 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Ogólne zasady ustalania podstawy wymiaru składek mają zastosowanie także do okresów przed wejściem w życie ustawy emerytalnej i ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Pomocnicze
k.p.c. art. 355 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Umorzenie postępowania w przypadku cofnięcia przez stronę odwołania.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek stron do wskazywania dowodów dla stwierdzenia faktów.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Ocena wiarygodności i mocy dowodów przez sąd.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie odwołania.
u.s.u.s. art. 83 § 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Postępowanie odwoławcze przed sądem toczy się na zasadach i w trybie Kodeksu postępowania cywilnego.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut naruszenia przepisów k.p.a. przez organ rentowy.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut naruszenia przepisów k.p.a. przez organ rentowy.
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut naruszenia przepisów k.p.a. przez organ rentowy.
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut naruszenia przepisów k.p.a. przez organ rentowy.
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut naruszenia przepisów k.p.a. przez organ rentowy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wystarczających, precyzyjnych i wiarygodnych dowodów na wykazanie przez ubezpieczoną wyższego wynagrodzenia niż minimalne za sporny okres. • Dowody dotyczące innych pracowników nie mogą stanowić podstawy do ustalenia indywidualnych zarobków ubezpieczonej. • Postępowanie sądowe w sprawach ubezpieczeń społecznych toczy się według zasad k.p.c., a zarzuty naruszenia k.p.a. przez organ rentowy są zasadniczo bez znaczenia.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów k.p.a. przez organ rentowy przy wydaniu decyzji. • Zarzut nieuwzględnienia rzeczywistych, wyższych od minimalnych, wynagrodzeń za okres zatrudnienia w latach 1988-1991 z powodu braku dokumentów. • Wnioski dowodowe apelacji (np. z dokumentów innych pracowników) powinny zostać uwzględnione w celu wykazania wyższych zarobków.
Godne uwagi sformułowania
ciężar dowodu spoczywa na stronach • nie sposób wyprowadzić więc pewnego ustalenia, od kiedy i w jakiej dokładnie wysokości ubezpieczona otrzymywała co miesięczne wynagrodzenie • nie należy przy tym pomijać, że instytucja prawna kapitału początkowego jest elementem zreformowanego systemu emerytalnego • nie jest możliwe przeliczenie wysokości emerytury w oparciu o jakąś hipotetyczną uśrednioną wielkość premii uzyskiwanej przez ubezpieczonego, wywiedzioną z wysokości premii wypłaconych innym pracownikom.
Skład orzekający
Zofia Rybicka - Szkibiel
przewodniczący-sprawozdawca
Anna Polak
sędzia
Romana Mrotek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie kapitału początkowego w przypadku braku dokumentacji płacowej, ciężar dowodu w sprawach o świadczenia emerytalno-rentowe, stosowanie przepisów k.p.c. w postępowaniu sądowym dotyczącym ZUS."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dokumentów z okresu sprzed 1999 r. i próby udowodnienia wyższych zarobków za pomocą dowodów pośrednich.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne problemy związane z ustalaniem kapitału początkowego w polskim systemie emerytalnym, zwłaszcza w kontekście braku dokumentacji z przeszłości i ciężaru dowodu po stronie ubezpieczonego.
“Brak dokumentów z PRL? ZUS może przyjąć minimalne wynagrodzenie. Jak udowodnić swoje zarobki?”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.