Orzeczenie · 2012-10-09

III AUA 404/12Brak dowodów na wyższe wynagrodzenie kapitał początkowy

Sąd
Sąd Apelacyjny w Szczecinie
Miejsce
Szczecin
Data
2012-10-09
SAOSUbezpieczenia społecznekapitał początkowyŚredniaapelacyjny
kapitał początkowyubezpieczenia społeczneZUSwynagrodzeniedowodypostępowanie sądoweprawo emerytalnedokumentacja płacowa

Sprawa dotyczyła odwołania ubezpieczonej M. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. ustalającej jej kapitał początkowy. Głównym zarzutem ubezpieczonej było nieuwzględnienie przez organ rentowy jej rzeczywistych wynagrodzeń za okres zatrudnienia w Biurze (...) w S. od 1 lutego 1988 r. do 31 grudnia 1991 r., z powodu braku odpowiednich dokumentów (Rp-7). Zamiast tego, ZUS przyjął wynagrodzenie minimalne. Sąd Okręgowy w Szczecinie oddalił odwołanie w tym zakresie, uznając, że ubezpieczona nie przedstawiła wystarczających dowodów na wykazanie wyższych zarobków, a dokumentacja płacowa z archiwum uległa zniszczeniu. Sąd Okręgowy podkreślił, że ciężar dowodu spoczywa na stronie. Ubezpieczona wniosła apelację, domagając się przeprowadzenia dowodów z dokumentów innych pracowników Biura (...) oraz zeznań świadków, aby wykazać wyższe zarobki. Sąd Apelacyjny, mimo dopuszczenia dodatkowych dowodów, utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego. Sąd odwoławczy stwierdził, że przedstawione przez ubezpieczoną dokumenty dotyczące innych pracowników nie pozwalały na precyzyjne ustalenie jej własnych dochodów, ponieważ stanowiska i okresy zatrudnienia były różne, a także występowały urlopy macierzyńskie i wychowawcze. Sąd podkreślił, że ustalenie wysokości świadczenia emerytalnego wymaga precyzyjnych dowodów rzeczywistych zarobków, a nie hipotetycznych uśrednień. Wobec braku wiarygodnych i wystarczających dowodów potwierdzających wyższe wynagrodzenie, Sąd Apelacyjny uznał, że ustalenie kapitału początkowego z uwzględnieniem wynagrodzenia minimalnego było prawidłowe, a apelacja ubezpieczonej jako bezzasadna została oddalona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalanie kapitału początkowego w przypadku braku dokumentacji płacowej, ciężar dowodu w sprawach o świadczenia emerytalno-rentowe, stosowanie przepisów k.p.c. w postępowaniu sądowym dotyczącym ZUS.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku dokumentów z okresu sprzed 1999 r. i próby udowodnienia wyższych zarobków za pomocą dowodów pośrednich.

Zagadnienia prawne (2)

Czy brak dokumentacji płacowej z okresu zatrudnienia przed 1999 r. uniemożliwia uwzględnienie rzeczywistego wynagrodzenia przy ustalaniu kapitału początkowego, jeśli istnieją inne dowody lub okoliczności wskazujące na wyższe zarobki niż minimalne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ale ciężar dowodu spoczywa na ubezpieczonym, a przedstawione dowody muszą być precyzyjne i wiarygodne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że choć postępowanie sądowe dopuszcza szersze środki dowodowe niż postępowanie administracyjne, to ustalenie wysokości wynagrodzenia wymaga dowodów niebudzących wątpliwości. Przedstawione przez ubezpieczoną dowody dotyczące innych pracowników nie były wystarczające do precyzyjnego ustalenia jej własnych zarobków, zwłaszcza w obliczu braku dokumentacji z okresu zatrudnienia.

Czy zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego przez organ rentowy mogą być podstawą do uchylenia decyzji w postępowaniu sądowym dotyczącym świadczeń z ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie odwoławcze przed sądem toczy się według zasad Kodeksu postępowania cywilnego, a przepisy k.p.a. stosuje się tylko w wyjątkowych przypadkach, gdy nie normują ich przepisy szczególne.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy wyjaśnił, że postępowanie sądowe w sprawach ubezpieczeń społecznych jest sprawą cywilną, a ocena zasadności odwołania opiera się na przepisach prawa materialnego i Kodeksu postępowania cywilnego. Wady decyzji administracyjnej spowodowane naruszeniem przepisów k.p.a. pozostają zasadniczo poza przedmiotem postępowania sądowego, chyba że dyskwalifikują decyzję jako akt administracyjny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.

Strony

NazwaTypRola
M. S.osoba_fizycznaubezpieczona
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (14)

Główne

ustawa emerytalna art. 173 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Wartość kapitału początkowego może być determinowana wysokością dochodów, od których opłacono składki na ubezpieczenie społeczne, przed 1999 r., oraz długością okresów składkowych i nieskładkowych.

ustawa emerytalna art. 174 § 3

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Zasady ustalania podstawy wymiaru kapitału początkowego są takie same jak zasady ustalania podstawy wymiaru emerytur i rent.

ustawa emerytalna art. 15 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Ogólne zasady ustalania podstawy wymiaru składek mają zastosowanie także do okresów przed wejściem w życie ustawy emerytalnej i ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Pomocnicze

k.p.c. art. 355 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Umorzenie postępowania w przypadku cofnięcia przez stronę odwołania.

k.p.c. art. 232

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek stron do wskazywania dowodów dla stwierdzenia faktów.

k.p.c. art. 233 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Ocena wiarygodności i mocy dowodów przez sąd.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie apelacji.

k.p.c. art. 477 § 14

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie odwołania.

u.s.u.s. art. 83 § 2

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Postępowanie odwoławcze przed sądem toczy się na zasadach i w trybie Kodeksu postępowania cywilnego.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut naruszenia przepisów k.p.a. przez organ rentowy.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut naruszenia przepisów k.p.a. przez organ rentowy.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut naruszenia przepisów k.p.a. przez organ rentowy.

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut naruszenia przepisów k.p.a. przez organ rentowy.

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

Zarzut naruszenia przepisów k.p.a. przez organ rentowy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wystarczających, precyzyjnych i wiarygodnych dowodów na wykazanie przez ubezpieczoną wyższego wynagrodzenia niż minimalne za sporny okres. • Dowody dotyczące innych pracowników nie mogą stanowić podstawy do ustalenia indywidualnych zarobków ubezpieczonej. • Postępowanie sądowe w sprawach ubezpieczeń społecznych toczy się według zasad k.p.c., a zarzuty naruszenia k.p.a. przez organ rentowy są zasadniczo bez znaczenia.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów k.p.a. przez organ rentowy przy wydaniu decyzji. • Zarzut nieuwzględnienia rzeczywistych, wyższych od minimalnych, wynagrodzeń za okres zatrudnienia w latach 1988-1991 z powodu braku dokumentów. • Wnioski dowodowe apelacji (np. z dokumentów innych pracowników) powinny zostać uwzględnione w celu wykazania wyższych zarobków.

Godne uwagi sformułowania

ciężar dowodu spoczywa na stronach • nie sposób wyprowadzić więc pewnego ustalenia, od kiedy i w jakiej dokładnie wysokości ubezpieczona otrzymywała co miesięczne wynagrodzenie • nie należy przy tym pomijać, że instytucja prawna kapitału początkowego jest elementem zreformowanego systemu emerytalnego • nie jest możliwe przeliczenie wysokości emerytury w oparciu o jakąś hipotetyczną uśrednioną wielkość premii uzyskiwanej przez ubezpieczonego, wywiedzioną z wysokości premii wypłaconych innym pracownikom.

Skład orzekający

Zofia Rybicka - Szkibiel

przewodniczący-sprawozdawca

Anna Polak

sędzia

Romana Mrotek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie kapitału początkowego w przypadku braku dokumentacji płacowej, ciężar dowodu w sprawach o świadczenia emerytalno-rentowe, stosowanie przepisów k.p.c. w postępowaniu sądowym dotyczącym ZUS."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dokumentów z okresu sprzed 1999 r. i próby udowodnienia wyższych zarobków za pomocą dowodów pośrednich.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne problemy związane z ustalaniem kapitału początkowego w polskim systemie emerytalnym, zwłaszcza w kontekście braku dokumentacji z przeszłości i ciężaru dowodu po stronie ubezpieczonego.

“Brak dokumentów z PRL? ZUS może przyjąć minimalne wynagrodzenie. Jak udowodnić swoje zarobki?”

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst