II USKP 329/26Oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego 9
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuW sprawie o wysokość renty rodzinnej, pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o wyłączenie sędzi Sądu Najwyższego Ewy Stryczyńskiej od orzekania, opierając go na art. 49 k.p.c. Argumentował, że sposób powołania sędzi, w następstwie udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną na mocy ustawy z 2017 r., prowadziłby do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, a także do przyjęcia, że sąd będzie nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek na posiedzeniu niejawnym, oddalił go. W uzasadnieniu podkreślono, że sędziowie są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Wskazano, że wyłączenie sędziego nie może być dowolne, a uchwały Sądu Najwyższego nie zastępują przepisów procedury cywilnej ani ustawy zasadniczej. Podkreślono, że ustawa o Sądzie Najwyższym wprost stanowi, iż niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena zgodności z prawem powołania sędziego, a okoliczności towarzyszące powołaniu nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności. Przyczyny wyłączenia sędziego są zawsze indywidualne i konkretne, a nie generalne. Sąd odwołał się do orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, które stwierdziły niezgodność art. 49 § 1 k.p.c. w zakresie dopuszczającym rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania z art. 179 Konstytucji RP. W związku z brakiem zindywidualizowanych okoliczności wskazujących na nieprawidłowości w procedurze nominacyjnej, wniosek został uznany za pozbawiony uzasadnionych podstaw i podlegał oddaleniu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego w sprawach dotyczących nominacji sędziowskich po 2017 roku, interpretacja przepisów o Sądzie Najwyższym i k.p.c. w kontekście niezawisłości sędziowskiej.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nowelizacją ustawy o KRS i ustawy o Sądzie Najwyższym.
Zagadnienia prawne (1)
Czy okoliczności związane z powołaniem sędziego Sądu Najwyższego w następstwie udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. mogą stanowić podstawę do wyłączenia sędziego od orzekania z powodu naruszenia standardów konstytucyjnych i prawa międzynarodowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, okoliczności związane z powołaniem sędziego, w tym sposób jego nominacji przez KRS ukształtowaną na mocy ustawy z 2017 r., nie stanowią podstawy do wyłączenia sędziego od orzekania, ponieważ sędziowie są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom, a przepisy ustawy o Sądzie Najwyższym wyłączają możliwość kwestionowania zgodności z prawem powołania sędziego lub jego niezawisłości i bezstronności z tego tytułu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił niezawisłość sędziowską i podległość tylko Konstytucji i ustawom. Wskazał, że ustawa o Sądzie Najwyższym wprost zakazuje oceny zgodności z prawem powołania sędziego i kwestionowania jego niezawisłości z tego powodu. Odwołał się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, które stwierdziło niezgodność przepisów k.p.c. dopuszczających wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania z Konstytucją RP. Stwierdzono brak zindywidualizowanych okoliczności uzasadniających wyłączenie.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. W. | osoba_fizyczna | odwołująca się |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Sosnowcu | instytucja | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.p.c. art. 49 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten, w zakresie w jakim dopuszcza rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu podniesienia okoliczności wadliwości powołania sędziego przez Prezydenta RP na wniosek KRS, jest niezgodny z art. 179 Konstytucji RP.
Konstytucja RP art. 178 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Sędziowie w sprawowaniu urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom.
Konstytucja RP art. 179
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Określa zasady powoływania sędziów, a przepisy k.p.c. naruszające te zasady są niezgodne z Konstytucją.
Ustawa o SN art. 29 § § 3
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez Sąd Najwyższy zgodności z prawem powołania sędziego lub wynikającego z niego uprawnienia do wykonywania zadań.
Ustawa o SN art. 29 § § 4
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego SN nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności.
Pomocnicze
k.p.c. art. 48
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 379 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Nienależyta obsada sądu nie zachodzi w przypadku, gdy powołanie sędziego było wadliwe, jeśli nie ma indywidualnych podstaw do wyłączenia.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Nie stanowi samoistnej podstawy do wyłączenia sędziego.
Konstytucja RP art. 87 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Uchwały SN nie są źródłem prawa powszechnego.
Konstytucja RP art. 176 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ustrój i właściwość sądów oraz postępowanie określają ustawy.
Dz.U. z 2018 r. poz. 3
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych ustaw
Ustawa, na mocy której ukształtowano KRS, była podstawą argumentacji wnioskodawcy.
Dz.U. z 2024 r. poz. 622
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Tekst jednolity ustawy, wskazujący na niedopuszczalność oceny powołania sędziego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezawisłość sędziowska i podleganie tylko Konstytucji oraz ustawom. • Ustawa o Sądzie Najwyższym wyłącza możliwość oceny zgodności z prawem powołania sędziego. • Okoliczności powołania sędziego nie mogą stanowić podstawy do kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności. • Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niezgodność przepisów k.p.c. z Konstytucją w zakresie wyłączenia sędziego z powodu wadliwości powołania. • Brak zindywidualizowanych okoliczności uzasadniających wyłączenie sędziego.
Odrzucone argumenty
Sposób powołania sędziego przez KRS ukształtowaną na mocy ustawy z 2017 r. narusza standardy konstytucyjne i prawo międzynarodowe. • Sąd z udziałem sędziego powołanego w opisany sposób będzie sądem nienależycie obsadzonym.
Godne uwagi sformułowania
Sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. • Niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez Sąd Najwyższy zgodności z prawem powołania sędziego lub wynikającego z tego powołania uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości. • Okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności. • Przyczyny wyłączenia sędziego są zawsze indywidualne i konkretne (w danej sprawie), a nie generalne.
Skład orzekający
Robert Stefanicki
przewodniczący
Ewa Stryczyńska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wyłączenie sędziego w sprawach dotyczących nominacji sędziowskich po 2017 roku, interpretacja przepisów o Sądzie Najwyższym i k.p.c. w kontekście niezawisłości sędziowskiej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nowelizacją ustawy o KRS i ustawy o Sądzie Najwyższym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezawisłości sędziowskiej i sposobu funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości w Polsce, co jest tematem szeroko dyskutowanym.
“Czy sposób powołania sędziego może unieważnić jego orzeczenie? Sąd Najwyższy odpowiada.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.