II USKP 329/26

II USKP 329/26 
 
 
  
POSTANOWIENIE 
 
  
Dnia 18 sierpnia 2026 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
  
SSN Robert Stefanicki 
 
  
w sprawie z odwołania M. W. 
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Sosnowcu 
o wysokość renty rodzinnej i stwierdzenie nieważności, 
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń 
Społecznych w dniu 18 sierpnia 2026 r., 
wniosku pełnomocnika odwołującej się o wyłączenie SSN Ewy Stryczyńskiej od 
orzekania w sprawie 
  
oddala wniosek o wyłączenie Sędzi Sądu Najwyższego Ewy 
Stryczyńskiej od orzekania w sprawie II USKP 329/26. 
  
H.P.  
      
UZASADNIENIE 
 
Sędzia Sądu Najwyższego Ewa Stryczyńska została wyznaczona do 
rozpoznania sprawy II USKP 329/26, skargi kasacyjnej ubezpieczonej od wyroku 
Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 1 marca 2024 r., sygn. akt III AUa 2284/21, w 
sprawie z odwołania M. W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych 
Oddziałowi w Sosnowcu o wysokość renty rodzinnej i stwierdzenie nieważności. 
W piśmie z 4 lipca 2025 r. pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o wyłączenie 
sędziego Sądu Najwyższego Ewy Stryczyńskiej. Wnioskodawca powołał przepis art. 
49 k.p.c. W ocenie wnioskodawcy okoliczności związane z uzyskaniem statusu 
sędziego Sądu Najwyższego przez sędzię Ewę Stryczyńską, w następstwie brania 
udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną na mocy 

II USKP 329/26 
2 
 
ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa 
oraz niektórych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 3) prowadziłyby - gdyby sędzia ta 
zasiadała w składzie rozstrzygającym sprawę - do naruszenia standardu z art. 6 ust. 
1 EKPC, standardu konstytucyjnego (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), ale także do 
przyjęcia, że sąd z udziałem tej sędzi będzie sądem nienależycie obsadzonym w 
rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. 
Przedmiotowy wniosek został przydzielony sędziemu sprawozdawcy do 
rozpoznania (załącznik nr 1 – lista wpisów w kontrolce rozstrzygnięć incydentalnych 
przydzielonych sędziom Sądu Najwyższego orzekającym w Izbie Pracy i 
Ubezpieczeń Społecznych – KRI 437, 000437).  
Sędzia Sądu Najwyższego Ewa Stryczyńska w pisemnym wyjaśnieniu 
złożonym w trybie art. 52 § 2 k.p.c. wskazała, że nie istnieje żadna okoliczność tego 
rodzaju, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej niezawisłości i 
bezstronności jako sędziego. 
 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
 
Rozpatrywany wniosek nie jest zasadny. Sędziowie w sprawowaniu swojego 
urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom (art. 178 ust. 1 
Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Oznacza to, że wyłączenie sędziego od 
rozpoznania sprawy nie może być dowolne. Uchwała Sądu Najwyższego nie ma 
rangi ustawy jako źródło prawa, dlatego nie zastępuje i nie uzupełnia przepisów 
procedury cywilnej dotyczących wyłączenia sędziego z art. 48 k.p.c. i art. 49 § 1 k.p.c.; 
nie może być sprzeczna z ustawą zasadniczą. Sama w sobie nie jest też źródłem 
prawa powszechnego i dlatego nie zastępuje ustawy (art. 87 ust. 1, art. 176 ust. 2 
Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Za właściwe należy przyjąć stanowisko, iż 
uchwała składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń 
Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20, nie 
wiąże formalnie sędziów Sądu Najwyższego, natomiast zawarte w niej myśli mogą 
być wykorzystywane w praktyce orzeczniczej w granicach normalnych sposobów 
wykładni prawa (postanowienia Sądu Najwyższego z 3 listopada 2021 r., IV KO 86/21, 
LEX nr 3251718; 20 maja 2025 r., I PSK 60/24, Legalis nr 3221927). 
Podkreślić trzeba, że ustrój i właściwość sądów oraz postępowanie przed 
sądami określają ustawy (art. 176 ust. 2 Konstytucji RP). Uchwała Sądu 

II USKP 329/26 
3 
 
Najwyższego nie mogła wyłączyć od orzekania określonej grupy sędziów, a tym 
bardziej indywidualnego sędziego. Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie 
Najwyższym (tj. z dnia 2 kwietnia 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 622) wprost stanowi 
w art. 29 § 3, iż niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez Sąd Najwyższy, a 
także inny organ władzy zgodności z prawem powołania sędziego lub wynikającego 
z tego powołania uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu wymiaru 
sprawiedliwości. Natomiast art. 29 § 4 cytowanej ustawy stanowi, że okoliczności 
towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej 
podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub 
kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności. Przyczyny wyłączenia sędziego 
są zawsze indywidualne i konkretne (w danej sprawie), a nie generalne. Podstawy 
wyłączenia sędziego od orzekania nie stanowi art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, a także 
powołane we wniosku przepisy prawa międzynarodowego. Kwestie sporne, jakie 
wystąpiły w tym zakresie, rozstrzygnęły orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (z: 2 
czerwca 2020 r., P 13/19, OTK-A 2020, nr 45; 7 października 2021 r., K 3/21, OTK-
A 2022, nr 65; 24 listopada 2021 r., K 6/21, OTK-A 2022, nr 9; 23 stycznia 2022 r., P 
10/19, OTK-A 2022, nr 14; 10 marca 2022 r., K 7/21, OTK-A 2022, nr 24). W 
pierwszych z wymienionych wyroków orzeczono, że: art. 49 § 1 k.p.c. w zakresie, w 
jakim dopuszcza rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu 
podniesienia okoliczności wadliwości powołania sędziego przez Prezydenta 
Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, jest niezgodny z 
art. 179 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Nie spełnia się zatem przesłanka 
wyłączenia sędziego z mocy ustawy z art. 49 § 1 i art. 48 k.p.c.  Nie jest nią powołanie 
sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady 
Sądownictwa (powołane wyżej wyroki Trybunału Konstytucyjnego z: 2 czerwca 2020 
r., P 13/19; 23 stycznia 2022 r., P 10/19; 10 marca 2022 r., K 7/21).  
W związku z powyższym – nieistnienia w przytoczonej argumentacji 
okoliczności o charakterze zindywidualizowanym, które wskazywałyby na 
jakiekolwiek nieprawidłowości zaistniałe w ramach wynikającej z obowiązujących 
przepisów procedury nominacyjnej, wobec czego przytoczenia stanowiska, które 
sprowadza się w istocie do kwestionowania przyjętych ustawowo rozwiązań – 
wniosek pełnomocnika skarżącej jako pozbawiony uzasadnionych podstaw podlegał 
oddaleniu. 

II USKP 329/26 
4 
 
 
[r.g.]