II SAB/Lu 127/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący D. P. złożył skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w Lublinie, zarzucając nierozpoznanie jego wniosków z dnia 8 czerwca 2021 r. i 14 lutego 2022 r. dotyczących kontroli stanu technicznego i legalności budowy budynku mieszkalnego, kotłowni i komina. Skarżący podnosił, że budowa została wykonana nielegalnie, z wykorzystaniem jego budynku, i zagraża jego zdrowiu i życiu. PINB przeprowadził kontrolę, nie stwierdził zagrożenia ani naruszeń prawa i poinformował skarżącego o braku podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał ponaglenie skarżącego za zasadne, ale stwierdził, że PINB postąpił prawidłowo, nie będąc zobowiązanym do wszczęcia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, wyjaśniając, że postępowania w sprawach samowoli budowlanej lub nieprawidłowości w użytkowaniu obiektów budowlanych, zgodnie z Prawem budowlanym, mogą być wszczynane wyłącznie z urzędu. Wnioski skarżącego mogły jedynie stanowić sygnał dla organu do zbadania sprawy. Ponieważ organ po kontroli nie stwierdził podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu, jego działanie polegające na poinformowaniu skarżącego o braku podstaw było prawidłowe, a zarzut bezczynności niezasadny. Sąd podkreślił również, że organ nie był zobowiązany do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., gdyż przepis ten nie ma zastosowania do postępowań wszczynanych z urzędu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących możliwości wszczęcia postępowania administracyjnego z wniosku strony w sprawach dotyczących legalności budowy i stanu technicznego obiektów budowlanych.
Dotyczy spraw, gdzie organ nadzoru budowlanego przeprowadził kontrolę i nie stwierdził podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wnioski strony dotyczące kontroli legalności budowy i stanu technicznego obiektu budowlanego mogą zobowiązywać organ nadzoru budowlanego do wszczęcia postępowania administracyjnego, czy też postępowanie takie może być wszczęte wyłącznie z urzędu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Postępowania w sprawach legalności robót budowlanych lub prawidłowości użytkowania obiektów budowlanych, zgodnie z przepisami Prawa budowlanego (art. 53a ust. 1 i art. 72a), mogą być wszczynane wyłącznie z urzędu. Wnioski strony mogą jedynie stanowić sygnał dla organu do zbadania, czy nie zaistniała podstawa do wszczęcia takiego postępowania.
Uzasadnienie
Sąd powołuje się na przepisy Prawa budowlanego (art. 53a ust. 1 i art. 72a), które stanowią lex specialis w stosunku do art. 61 k.p.a. i ograniczają możliwość wszczęcia postępowania wyłącznie do zasady oficjalności. Wnioski strony nie mogą zobowiązywać organu do wszczęcia postępowania, a jedynie mogą stanowić sygnał do jego zbadania. W przypadku braku podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu, organ jedynie informuje stronę o braku podstaw.
Czy w sytuacji, gdy organ nadzoru budowlanego nie stwierdził podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego, które może być wszczęte wyłącznie z urzędu, jest zobowiązany do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie jest zobowiązany do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., gdy postępowanie może być wszczęte wyłącznie z urzędu. Przepis ten dotyczy żądań stron, a nie sytuacji, gdy organ sam ocenia potrzebę wszczęcia postępowania.
Uzasadnienie
Art. 61a § 1 k.p.a. odnosi się do żądań stron, a nie do postępowań wszczynanych z urzędu. Organ nie może wydać postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania samemu sobie. W przypadku braku podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu, organ jedynie informuje podmiot sygnalizujący w piśmie o charakterze informacyjnym.
Czy czynności kontrolne organu nadzoru budowlanego, przeprowadzane przed formalnym wszczęciem postępowania administracyjnego, stanowią już prowadzenie postępowania wyjaśniającego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, czynności kontrolne mogą stanowić czynności wstępne, które nie są częścią jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego. Dopiero ustalenia dokonane w oparciu o taką kontrolę mogą uzasadnić wszczęcie postępowania administracyjnego, jeżeli pojawią się wątpliwości co do przestrzegania przepisów Prawa budowlanego.
Uzasadnienie
Prawo budowlane pozwala na podejmowanie czynności wstępnych, takich jak kontrola przestrzegania przepisów. Dopiero stwierdzenie wątpliwości podczas takiej kontroli może uzasadnić wszczęcie formalnego postępowania administracyjnego. W przypadku braku wątpliwości, organ nie ma obowiązku wszczynania postępowania.
Przepisy (15)
Główne
Pr.bud. art. 53a § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Postępowania w sprawie legalności robót budowlanych lub w sprawie prawidłowości użytkowania obiektów budowlanych mogą zostać wszczęte wyłącznie z urzędu.
Pr.bud. art. 72a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Postępowania w sprawie prawidłowości użytkowania obiektów budowlanych mogą zostać wszczęte wyłącznie z urzędu.
Pomocnicze
k.p.a. art. 61 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
k.p.a. art. 61a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Nie ma zastosowania do postępowań wszczynanych z urzędu.
k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja bezczynności organu.
k.p.a. art. 105
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Umorzenie postępowania.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Pr.bud. art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Postępowanie w przypadku samowoli budowlanej.
Pr.bud. art. 50
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Postępowanie w przypadku wykonania robót budowlanych z naruszeniem prawa.
Pr.bud. art. 51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Postępowanie w przypadku wykonania robót budowlanych z naruszeniem prawa.
Pr.bud. art. 66
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Postępowanie w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w obiekcie budowlanym.
Pr.bud. art. 84
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Zadania organów nadzoru budowlanego.
Pr.bud. art. 84a § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Kontrola przestrzegania i stosowania przepisów Prawa budowlanego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowania w sprawach legalności robót budowlanych lub prawidłowości użytkowania obiektów budowlanych mogą być wszczynane wyłącznie z urzędu, a nie na wniosek strony. • Czynności kontrolne organu nie są postępowaniem administracyjnym i nie zobowiązują do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.
Odrzucone argumenty
Wnioski strony powinny zobowiązywać organ do wszczęcia postępowania administracyjnego. • Organ powinien wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., gdy nie widzi podstaw do wszczęcia postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Postępowania uregulowane przepisami art. 53a ust. 1 i art. 72a Pr.bud., prowadzone są wyłącznie z urzędu, a nie na wniosek jakiegokolwiek podmiotu. • Czynności wstępne, które nie są częścią jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego i dopiero ustalenia dokonane w oparciu o taką kontrolę mogą uzasadnić wszczęcie postępowania administracyjnego.
Skład orzekający
Bartłomiej Pastucha
sprawozdawca
Grzegorz Grymuza
sędzia
Jerzy Parchomiuk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących możliwości wszczęcia postępowania administracyjnego z wniosku strony w sprawach dotyczących legalności budowy i stanu technicznego obiektów budowlanych."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, gdzie organ nadzoru budowlanego przeprowadził kontrolę i nie stwierdził podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące granic inicjatywy stron w postępowaniach administracyjnych w obszarze prawa budowlanego, co jest kluczowe dla praktyków.
“Czy Twoje zgłoszenie do nadzoru budowlanego zawsze musi prowadzić do postępowania? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.