II SAB/Ke 102/26Bezczynność wojewody zezwolenie na pobyt czasowy
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę S.S. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Świętokrzyskiego w sprawie wydania zezwolenia na pobyt czasowy. Skarżący zarzucił organowi niezałatwienie sprawy w ustawowym terminie oraz brak podejmowania ciągłych, merytorycznych czynności. Sąd, po analizie akt sprawy i argumentacji stron, stwierdził bezczynność organu. Kluczowym elementem sporu była interpretacja przepisów art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, które zawieszają bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń pobytowych. Wojewoda argumentował, że termin jest zawieszony do 4 marca 2027 r., co czyni skargę bezzasadną. Sąd jednak, opierając się na nowszym orzecznictwie NSA, uznał, że po 30 czerwca 2024 r. okresy te nie mogą być dalej przedłużane, gdyż narusza to konstytucyjne prawo do sądu i pewność prawa. Sąd zobowiązał Wojewodę do rozpatrzenia wniosku w terminie 30 dni. Jednocześnie, sąd nie stwierdził rażącego naruszenia prawa, wskazując na błędną interpretację przepisów przez organ oraz obciążenie sprawami i problemy kadrowe, które, choć nie usprawiedliwiają bezczynności, to wpływają na ocenę jej charakteru. Wniosek skarżącego o przyznanie sumy pieniężnej został oddalony z uwagi na brak wykazania konkretnych szkód i krzywd, a także legalny pobyt skarżącego w Polsce. Koszty postępowania sądowego zasądzono od organu na rzecz skarżącego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zawieszania terminów w sprawach pobytowych cudzoziemców oraz ocena bezczynności organów administracji publicznej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej po 30 czerwca 2024 r. w kontekście przepisów o pomocy obywatelom Ukrainy. Ocena rażącego naruszenia prawa jest zawsze indywidualna.
Zagadnienia prawne (4)
Czy przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy zawieszające bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń pobytowych, mogą być stosowane po 30 czerwca 2024 r. i usprawiedliwiać bezczynność organu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, po 30 czerwca 2024 r. dalsze przedłużanie obowiązywania tych przepisów jest niedopuszczalne, ponieważ narusza konstytucyjne prawo do sądu i pewność prawa, a organy powinny dostosować swoje struktury do bieżących potrzeb.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wielokrotne przedłużanie stosowania przepisów epizodycznych, które ograniczają prawa cudzoziemców, prowadzi do sytuacji, w której stają się one stałym ograniczeniem praw, a nie nadzwyczajnym środkiem. Taka praktyka jest krytykowana z punktu widzenia art. 45 ust. 1 Konstytucji (prawo do sądu) i zasady pewności prawa (art. 2 Konstytucji).
Czy organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności w sprawie wydania zezwolenia na pobyt czasowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ dopuścił się bezczynności, nie rozpatrując wniosku w terminie 60 dni określonym w art. 112a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, ani nie przedłużając go zgodnie z art. 36 k.p.a.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organ nie podjął działań w ustawowym terminie, a jego błędne przekonanie o zawieszeniu biegu terminu do 2027 r. nie zwalniało go z obowiązku procedowania zgodnie z ogólnymi zasadami k.p.a. i ustawy o cudzoziemcach.
Czy bezczynność organu w niniejszej sprawie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Odpowiedź sądu
Nie, bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zwłoka organu nie wyniknęła z celowego unikania załatwienia sprawy, lecz z błędnego przekonania o stosowaniu przepisów zawieszających bieg terminów. Dodatkowo, sąd wziął pod uwagę zwiększoną liczbę wniosków cudzoziemców i uwarunkowania organizacyjno-kadrowe organu, które, choć nie usprawiedliwiają zwłoki, to wpływają na ocenę jej charakteru.
Czy skarżącemu należy się suma pieniężna z tytułu bezczynności organu?
Odpowiedź sądu
Nie, skarżącemu nie należy się suma pieniężna.
Uzasadnienie
Sąd oddalił wniosek o przyznanie sumy pieniężnej, uznając, że stwierdzenie bezczynności jest wystarczającym środkiem dyscyplinującym. Skarżący nie wykazał konkretnych, wymiernych szkód ani krzywd, a jego pobyt w Polsce był legalny.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (25)
Główne
p.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności w określonym terminie oraz do stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości.
p.p.s.a. art. 149 § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
p.p.s.a. art. 149 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia grzywny lub przyznania sumy pieniężnej od organu na rzecz skarżącego.
u.o.c. art. 112a § 1-2
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Termin 60 dni na wydanie decyzji w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy, którego bieg rozpoczyna się od momentu ziszczenia się określonych zdarzeń (np. złożenie kompletnego wniosku).
Pomocnicze
u.p.o.u. art. 100c
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepis ten, wraz z późniejszymi zmianami przedłużającymi termin do 4 marca 2027 r., był błędnie interpretowany przez organ jako podstawa do zawieszenia biegu terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń pobytowych dla wszystkich cudzoziemców.
u.p.o.u. art. 100d
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepis ten przedłużał bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń pobytowych. Sąd uznał jego dalsze stosowanie po 30 czerwca 2024 r. za niedopuszczalne.
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu, które jest naruszane przez nadmierne i nieuzasadnione przedłużanie postępowań administracyjnych.
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada proporcjonalności i zakaz nadmiernego ograniczania praw, która jest naruszana przez długotrwałe zawieszanie postępowań.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada państwa prawnego, w tym pewności prawa, która jest naruszana przez nieprzewidywalne i nadmierne przedłużanie postępowań.
k.p.a. art. 35 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki.
k.p.a. art. 35 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Terminy załatwiania spraw: miesięczny dla spraw wymagających postępowania wyjaśniającego, dwumiesięczny dla spraw szczególnie skomplikowanych.
k.p.a. art. 36 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zawiadomienia stron o zwłoce w załatwieniu sprawy, podania przyczyn i nowego terminu.
k.p.a. art. 37 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja bezczynności (niezałatwienie sprawy w terminie) i przewlekłości (prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne).
k.p.a. art. 12 § 1-2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada szybkości i prostoty postępowania, nakazująca organom działać wnikliwie i szybko.
k.p.a. art. 61 § 3a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Data wszczęcia postępowania na żądanie strony wniesione drogą elektroniczną.
p.p.s.a. art. 119 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skład sądu w trybie uproszczonym (trzech sędziów).
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli obejmujący skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
p.p.s.a. art. 52 § 1-2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymóg wniesienia ponaglenia przed wniesieniem skargi na bezczynność lub przewlekłość.
p.p.s.a. art. 53 § 2b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłość w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Szczegółowe zasady zasądzania kosztów postępowania.
Dz.U. 2026 poz. 118 art. 14 § 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Podstawa do ustalenia wysokości wynagrodzenia radcy prawnego w postępowaniu sądowym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ dopuścił się bezczynności, nie rozpatrując wniosku w ustawowym terminie. • Przepisy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy nie mogą być stosowane po 30 czerwca 2024 r. jako podstawa do zawieszenia biegu terminów załatwiania spraw pobytowych.
Odrzucone argumenty
Organ argumentował, że bieg terminu załatwienia sprawy jest zawieszony do 4 marca 2027 r. na mocy art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. • Organ podnosił problemy kadrowe i organizacyjne jako przyczynę opóźnień. • Organ kwestionował zasadność przyznania sumy pieniężnej, wskazując na legalny pobyt skarżącego i brak wykazania konkretnych szkód.
Godne uwagi sformułowania
nadmierne i nieuzasadnione przedłużanie postępowań narusza konstytucyjne prawo do sądu • przepisy epizodyczne nie mogą stać się stałym ograniczeniem praw • bezczynność jest stanem obiektywnie sprawdzalnym, związanym tylko z upływem terminu • rażące naruszenie prawa jest postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i powinno być interpretowane ściśle
Skład orzekający
Magdalena Chraniuk-Stępniak
przewodniczący sprawozdawca
Artur Adamiec
sędzia
Andrzej Mącznik
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszania terminów w sprawach pobytowych cudzoziemców oraz ocena bezczynności organów administracji publicznej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej po 30 czerwca 2024 r. w kontekście przepisów o pomocy obywatelom Ukrainy. Ocena rażącego naruszenia prawa jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami cudzoziemców i bezczynnością organów administracji, co jest aktualnym problemem społecznym i prawnym.
“Cudzoziemcy czekają latami na decyzje. Czy przepisy anty-ukraińskie blokują sądy?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.