II SAB/Bk 141/25Bezczynność straży granicznej cudzoziemiec pobyt humanitarny
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący F.H., działając przez pełnomocnika, złożył wniosek o udzielenie zgody na pobyt ze względów humanitarnych do Komendanta Placówki Straży Granicznej w Rutce Tartak. Wniosek był uzasadniony zawarciem małżeństwa z obywatelką Litwy i urodzeniem wspólnej córki w Polsce, po wydaniu wobec skarżącego decyzji zobowiązującej go do powrotu i orzeczeniu zakazu wjazdu. Skarżący powołał się na art. 8 EKPC i art. 348 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Komendant Placówki Straży Granicznej wezwał do uzupełnienia braków formalnych, a następnie poinformował o braku podstaw do wszczęcia postępowania, interpretując art. 356 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach jako prawo, a nie obowiązek wszczęcia postępowania z urzędu. Skarżący wniósł ponaglenie, a następnie skargę na bezczynność organu do WSA w Białymstoku. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając bezczynność organu i zobowiązując Komendanta do załatwienia wniosku w terminie 30 dni. WSA podkreślił, że zgodnie z aktualnym orzecznictwem NSA, organ ma obowiązek wszcząć postępowanie o zgodę na pobyt ze względów humanitarnych, gdy cudzoziemiec wystąpi z takim żądaniem, powołując się na nowe okoliczności, nawet jeśli przepis stanowi o wszczęciu z urzędu. Sąd nie stwierdził rażącego naruszenia prawa ani nie przyznał sumy pieniężnej ani nie wymierzył grzywny.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWykładnia art. 356 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach w kontekście obowiązku wszczęcia postępowania o pobyt ze względów humanitarnych na wniosek cudzoziemca.
Dotyczy sytuacji, gdy nowe okoliczności (np. zawarcie małżeństwa, urodzenie dziecka) ujawniły się po wydaniu decyzji o zobowiązaniu do powrotu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany wszcząć postępowanie w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt ze względów humanitarnych, gdy cudzoziemiec wystąpi z takim żądaniem, powołując się na nowe okoliczności, nawet jeśli przepis stanowi o wszczęciu z urzędu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ ma obowiązek wszcząć takie postępowanie, aby zapewnić stronie gwarancje procesowe i możliwość kontroli sądowej.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym przepis o wszczęciu postępowania z urzędu należy wykładać w sposób umożliwiający cudzoziemcowi skuteczne domaganie się wszczęcia postępowania, w celu zapewnienia ochrony praw przewidzianych m.in. w dyrektywie o ochronie międzynarodowej.
Czy brak reakcji organu na wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie pobytu ze względów humanitarnych, stanowiący jedynie pisemne zawiadomienie o braku podstaw, może być uznany za bezczynność organu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli organ nie wszczyna postępowania i nie wydaje rozstrzygnięcia administracyjnego, mimo istnienia obowiązku.
Uzasadnienie
Bezczynność organu administracji publicznej ma miejsce, gdy nie załatwiono sprawy w terminie lub nie podjęto stosownej czynności. W tym przypadku organ nie wszczął postępowania, a jedynie poinformował o braku podstaw, co nie jest równoznaczne z merytorycznym załatwieniem wniosku.
Czy bezczynność organu w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt ze względów humanitarnych miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Odpowiedź sądu
Nie, bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ zareagował na wniosek i przedstawił swoje motywy, a odmienna ocena prawna wynikała z orzecznictwa sądów administracyjnych, co wyklucza uznanie naruszenia za rażące.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (11)
Główne
u.c. art. 348
Ustawa o cudzoziemcach
u.c. art. 356 § ust. 2 pkt 1
Ustawa o cudzoziemcach
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 149 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c
k.p.a. art. 35
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 36 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ ma obowiązek wszcząć postępowanie o pobyt ze względów humanitarnych na wniosek cudzoziemca, gdy powołuje się on na nowe okoliczności, nawet jeśli przepis mówi o wszczęciu z urzędu. • Brak wszczęcia postępowania i jedynie pisemne zawiadomienie o braku podstaw stanowi bezczynność organu.
Odrzucone argumenty
Organ nie miał obowiązku wszczynać postępowania, gdyż przepis art. 356 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach stanowi o prawie, a nie obowiązku wszczęcia postępowania z urzędu. • Wszczęcie postępowania z urzędu jest prawem, a nie obowiązkiem organu.
Godne uwagi sformułowania
Sąd zauważa wprawdzie, że ustawodawca ukształtował powyższe postępowanie jako "wszczynane z urzędu", jednakże nie można przyjąć, że osoba uprawniona nie może skutecznie domagać się wszczęcia postępowania w tym trybie. • Dla zapewnienia gwarancji ochrony praw przewidzianej m.in. przepisami dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE [...] art. 356 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach powinien być wykładany w taki sposób, że właściwy organ ma obowiązek wszcząć postępowanie o udzielenie zgody na pobyt ze względów humanitarnych także wówczas, gdy to cudzoziemiec wystąpi z żądaniem jego wszczęcia i powoła się na nowe okoliczności, o których mowa w tym przepisie.
Skład orzekający
Barbara Romanczuk
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Roleder
członek
Marta Joanna Czubkowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia art. 356 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach w kontekście obowiązku wszczęcia postępowania o pobyt ze względów humanitarnych na wniosek cudzoziemca."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy nowe okoliczności (np. zawarcie małżeństwa, urodzenie dziecka) ujawniły się po wydaniu decyzji o zobowiązaniu do powrotu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa imigracyjnego i ochrony praw rodzinnych cudzoziemców, pokazując, jak sądy administracyjne interpretują przepisy w celu zapewnienia ochrony prawnej.
“Czy straż graniczna może ignorować wniosek o pobyt ze względów humanitarnych? Sąd administracyjny odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.