Orzeczenie · 2026-07-07

II SA/Wr 910/25Uchylenie decyzji nakazującej przywrócenie funkcji rowu z powodu naruszenia art 153 ppsa

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Miejsce
Wrocław
Data
2026-07-07
NSAOchrona środowiskaWysokawsa
prawo wodneurządzenie wodnerów melioracyjnyprzywrócenie funkcjidecyzja administracyjnapostępowanie sądowoadministracyjneNSAWSAart. 191 Prawa wodnegoart. 153 p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu, która utrzymała w mocy decyzję nakazującą przywrócenie poprzedniej funkcji urządzenia wodnego – rowu R-F. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy był związany oceną prawną i wskazaniami zawartymi w poprzednim wyroku WSA z dnia 12.03.2025 r. (sygn. akt II SA/Wr 454/24). W poprzednim wyroku sąd wskazał na konieczność wyjaśnienia, czy spełnione zostały przesłanki materialnoprawne do zastosowania art. 191 ustawy Prawo wodne, w szczególności czy urządzenie wodne istnieje w sensie prawnym, a nie tylko ewidencyjnym. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie poczynił w tym zakresie żadnych nowych ustaleń, powtarzając zasadniczo stanowisko z uchylonej decyzji i naruszając tym samym art. 153 p.p.s.a. Organ nie wyjaśnił kwestii, kiedy rów został wybudowany, w jakim celu i czy uzyskano na to stosowną zgodę, co jest kluczowe dla ustalenia jego prawnego istnienia. Sąd zwrócił również uwagę na brak należytego udokumentowania pomiarów szerokości dna rowu przy ujściu, co jest istotne dla jego definicji ustawowej. W związku z powyższym, zaskarżona decyzja została uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania z obowiązkiem wykonania wskazań sądu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Wiążący charakter wyroków sądów administracyjnych dla organów i sądów niższych instancji (art. 153 p.p.s.a.), konieczność wyjaśnienia prawnego istnienia urządzeń wodnych, a nie tylko ich stanu ewidencyjnego, oraz ograniczenia postępowania dowodowego w sądzie administracyjnym.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z prawem wodnym i urządzeniami melioracyjnymi. Interpretacja art. 153 p.p.s.a. jest uniwersalna.

Zagadnienia prawne (4)

Czy organ odwoławczy, ponownie rozpoznając sprawę po wyroku sądu administracyjnego, prawidłowo zastosował się do oceny prawnej i wskazań zawartych w tym wyroku, w szczególności w zakresie wyjaśnienia prawnego istnienia urządzenia wodnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy naruszył art. 153 p.p.s.a., ponieważ nie poczynił nowych ustaleń w zakresie wyjaśnienia prawnego istnienia urządzenia wodnego, powtarzając stanowisko z uchylonej decyzji i podważając tym samym ocenę prawną sądu.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny jest związany oceną prawną i wskazaniami zawartymi w poprzednim prawomocnym wyroku. Organ odwoławczy nie wykonał tych wskazań, nie wyjaśniając kluczowych kwestii dotyczących prawnego istnienia urządzenia wodnego, co stanowi naruszenie art. 153 p.p.s.a.

Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił stan faktyczny i prawny w zakresie istnienia urządzenia wodnego (rowu) zgodnie z przepisami Prawa wodnego i procedury administracyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie wykazał, że sporny rów spełnia definicję urządzenia wodnego w sensie prawnym, a jedynie w ewidencyjnym, co jest niewystarczające.

Uzasadnienie

Organ odwoławczy nie ustalił, kiedy rów został wybudowany, w jakim celu i czy uzyskano na to stosowną zgodę, co jest kluczowe dla potwierdzenia jego prawnego istnienia. Sama ewidencja nie tworzy stanu prawnego.

Czy organ odwoławczy prawidłowo odniósł się do zarzutów odwołania, w tym dotyczących braku pozwolenia wodnoprawnego i budowlanego na wykonanie rowu?

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nie odniósł się należycie do wszystkich zarzutów odwołania, co stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności i przepisów k.p.a.

Uzasadnienie

Uzasadnienie decyzji nie zawierało wyczerpującej odpowiedzi na zarzuty skarżącego, a jedynie lakoniczne stwierdzenia lub odwołanie do przepisów, co narusza wymogi art. 107 § 3 k.p.a.

Czy sąd administracyjny może powołać biegłego w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny nie ma możliwości powołania biegłego w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Uzasadnienie

Postępowanie dowodowe w sądzie administracyjnym ma charakter uzupełniający i ogranicza się do dowodów z dokumentów, a celem jest ocena prawidłowości postępowania organów, a nie ponowne ustalanie stanu faktycznego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora RZGW z dnia 29 października 2025 r. oraz poprzedzające ją postanowienie Dyrektora RZGW z dnia 17 listopada 2025 r.

Przepisy (17)

Główne

u.p.w. art. 191 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Przepis przewiduje możliwość wydania decyzji restytucyjnej nakazującej przywrócenie poprzedniej funkcji urządzenia wodnego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, jeśli nastąpiła zmiana funkcji urządzenia spowodowana nienależytym jego utrzymywaniem lub szkodliwe oddziaływanie. Podstawowym warunkiem zastosowania jest istnienie urządzenia wodnego w sensie prawnym.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy i sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Pomocnicze

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do uchylenia decyzji, jeśli narusza prawo w sposób określony w tym przepisie.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.

k.p.a. art. 113 § § 2 i § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wyjaśnienie wątpliwości dotyczących treści wydanej decyzji.

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności postępowania.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

u.p.w. art. 16 § pkt 47

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Definicja rowu jako urządzenia melioracji wodnej (szerokość dna rowu przy ujściu).

u.p.w. art. 17 § pkt 3 lit. b

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

u.p.w. art. 196

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Ewidencja melioracji wodnych.

u.p.w. art. 190 § ust. 13 i 14

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Przepisy legalizacyjne.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 marca 1985 r. w sprawie rodzajów szczególnego korzystania z wód oraz wykonywania i eksploatacji urządzeń wodnych nie wymagających pozwolenia wodnoprawnego art. § 1 § ust. 1 pkt 6

Wykonanie urządzeń melioracji wodnych szczegółowych nie wymaga pozwolenia wodnoprawnego.

u.p.b.

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia budowa obiektów budowlanych będących urządzeniami melioracji wodnych.

k.p.a. art. 84 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Powołanie biegłego w postępowaniu administracyjnym.

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 6 § § 1 i § 1a

Czynności wierzyciela w przypadku uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku oraz skarga na bezczynność wierzyciela.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy naruszył art. 153 p.p.s.a., nie wykonując wskazań poprzedniego wyroku sądu dotyczących wyjaśnienia prawnego istnienia urządzenia wodnego. • Organ nie wykazał, że sporny rów spełnia definicję urządzenia wodnego w sensie prawnym. • Organ nie odniósł się należycie do wszystkich zarzutów odwołania. • Brak należytego udokumentowania pomiarów szerokości dna rowu.

Odrzucone argumenty

Argumenty organu odwoławczego dotyczące legalności rowu oparte na ewidencji i rozporządzeniu z 1985 r. • Argumenty uczestnika postępowania o szkodach wynikających z działań skarżącego i konieczności nadania rygoru natychmiastowej wykonalności.

Godne uwagi sformułowania

ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy • istnienie urządzenia wodnego w sensie prawnym a nie tylko w ewidencyjnym • organ odwoławczy nie poczynił w tym zakresie żadnych nowych ustaleń, powtarzając zasadniczo stanowisko zawarte w uchylonej decyzji • stanowisko organu odwoławczego, który podkreśla rolę i znaczenie w ocenie legalności urządzenia wodnego przebiegu i oznaczenia rowu przedstawionego w ewidencji [...] pozostaje w wyraźnej opozycji do stanowiska Sądu wyrażonego w prawomocnym wyroku • sąd administracyjny nie ma możliwości powołania biegłego w postępowaniu sądowoadministracyjnym

Skład orzekający

Malwina Jaworska-Wołyniak

asesor

Marta Pawłowska

sędzia

Wojciech Śnieżyński

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wiążący charakter wyroków sądów administracyjnych dla organów i sądów niższych instancji (art. 153 p.p.s.a.), konieczność wyjaśnienia prawnego istnienia urządzeń wodnych, a nie tylko ich stanu ewidencyjnego, oraz ograniczenia postępowania dowodowego w sądzie administracyjnym."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z prawem wodnym i urządzeniami melioracyjnymi. Interpretacja art. 153 p.p.s.a. jest uniwersalna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje kluczowe znaczenie związania organów administracji wyrokami sądów i konsekwencje ich ignorowania. Pokazuje też, jak ważne jest udowodnienie prawnego istnienia obiektu, a nie tylko jego fizycznego istnienia.

“Organ administracji zignorował wyrok sądu. Sąd uchylił decyzję po raz drugi.”

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst