II SA/Wa 680/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku Z.S. o udostępnienie dokumentów z akt zakończonego postępowania przygotowawczego na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.). Prokurator Okręgowy odmówił udostępnienia, ale Prokurator Regionalny uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie, uznając, że dostęp do takich dokumentów regulują przepisy Kodeksu postępowania karnego (k.p.k.), a nie u.d.i.p. Skarżący zarzucił naruszenie prawa do informacji publicznej, konstytucyjnych i międzynarodowych praw do wolności słowa oraz przepisów k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 1 ust. 2 u.d.i.p., przepisy tej ustawy nie naruszają innych ustaw określających odmienne zasady dostępu do informacji. W ocenie Sądu, przepisy art. 156 § 5 i § 5b k.p.k. regulują w sposób wyczerpujący dostęp do akt postępowań przygotowawczych, zarówno w toku, jak i po ich zakończeniu, i stanowią przepisy szczególne wyłączające stosowanie u.d.i.p. Sąd odwołał się do uchwały NSA I OPS 7/13 oraz orzecznictwa wskazującego, że przepisy k.p.k. są lex specialis w stosunku do u.d.i.p. w zakresie dostępu do akt spraw karnych. Sąd uznał również, że ograniczenie dostępu do akt w tym trybie jest uzasadnione i nie narusza konstytucyjnych ani międzynarodowych praw do informacji i wolności słowa, ponieważ prawo to nie jest absolutne i może podlegać ograniczeniom w celu ochrony ważnych interesów. Sąd nie znalazł podstaw do skierowania pytania prejudycjalnego do TSUE.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie prymatu przepisów k.p.k. nad ustawą o dostępie do informacji publicznej w zakresie dostępu do akt postępowań przygotowawczych.
Dotyczy wyłącznie dostępu do akt postępowań przygotowawczych w sprawach karnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przepisy Kodeksu postępowania karnego regulujące dostęp do akt zakończonych postępowań przygotowawczych stanowią przepisy szczególne wyłączające stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy k.p.k. stanowią przepisy szczególne, które w sposób wyczerpujący regulują zasady dostępu do akt postępowań przygotowawczych i tym samym wyłączają stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 1 ust. 2 u.d.i.p. oraz orzecznictwo NSA, zgodnie z którym przepisy innych ustaw określające odmienne zasady dostępu do informacji publicznej wyłączają stosowanie u.d.i.p. w zakresie, w jakim się z nią nie godzą. Przepisy k.p.k. dotyczące dostępu do akt postępowań przygotowawczych są uznawane za takie przepisy szczególne.
Czy ograniczenie dostępu do akt zakończonego postępowania przygotowawczego na podstawie przepisów k.p.k. narusza prawo do informacji publicznej gwarantowane przez Konstytucję RP oraz międzynarodowe akty prawne (MPPOiP, EKPC)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ograniczenie to jest dopuszczalne i nie narusza wskazanych przepisów, ponieważ prawo do informacji nie jest absolutne i może być ograniczane w celu ochrony ważnych interesów państwa lub praw innych osób, zgodnie z wymogami konstytucyjnymi i międzynarodowymi.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że prawo do informacji publicznej może być ograniczane na podstawie art. 61 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 10 ust. 2 EKPC i art. 19 ust. 3 MPPOiP. Ograniczenia te muszą być przewidziane ustawą i konieczne w demokratycznym państwie. Przepisy k.p.k. spełniają te wymogi, a ich celem jest ochrona materiałów w sprawach, które nie są zakończone merytorycznie lub mogą zostać podjęte w przyszłości.
Przepisy (18)
Główne
k.p.k. art. 156 § 5b
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego
u.d.i.p. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Pomocnicze
k.p.k. art. 156 § 1
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 156 § 5
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego
u.d.i.p. art. 6 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
Konstytucja RP art. 61 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 61 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
PPSA art. 138 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 33 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy k.p.k. (art. 156 § 5 i 5b) stanowią przepisy szczególne wyłączające stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej do akt zakończonych postępowań przygotowawczych. • Ograniczenie dostępu do akt w trybie k.p.k. jest zgodne z Konstytucją RP i prawem międzynarodowym, gdyż prawo do informacji nie jest absolutne i może być ograniczane w uzasadnionych przypadkach.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie przepisów k.p.k. narusza prawo do informacji publicznej gwarantowane przez art. 61 Konstytucji RP. • Ograniczenie dostępu do akt narusza art. 19 ust. 2 MPPOiP i art. 10 ust. 1 EKPC. • Prokurator Regionalny naruszył przepisy k.p.a. dotyczące uzasadnienia decyzji (odwołanie do nieistniejącego przepisu, oparcie na projekcie ustawy). • Niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
Godne uwagi sformułowania
przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi • przepisy k.p.k. regulują w sposób zupełny zasady dostępu do akt postępowania karnego i znajdujących się w nich informacji publicznych • prawo do informacji publicznej ze swej natury nie jest prawem absolutnym i może być ograniczone • nie istnieje formuła zagwarantowania obywatelom dostępu do informacji "za wszelką cenę"
Skład orzekający
Karolina Kisielewicz
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Góraj
członek
Danuta Kania
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie prymatu przepisów k.p.k. nad ustawą o dostępie do informacji publicznej w zakresie dostępu do akt postępowań przygotowawczych."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie dostępu do akt postępowań przygotowawczych w sprawach karnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej w kontekście postępowań karnych, co jest istotne dla prawników i obywateli zainteresowanych transparentnością działań organów ścigania.
“Czy akta prokuratorskie są dostępne dla każdego? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.