Orzeczenie · 2026-04-17

II SA/Rz 211/26Uchylenie decyzji lokalizacyjnej WSA rz

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Miejsce
Rzeszów
Data
2026-04-17
NSAAdministracyjneWysokawsa
zagospodarowanie przestrzenneinwestycja celu publicznegostacja bazowatelefonii komórkowejKPAprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymidecyzja kasacyjnakontrola sąduorgan odwoławczy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał sprawę ze sprzeciwu D. G., Ł. G., K. P., M. P. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 10 grudnia 2025 r. nr SKO.415/532/2024, która uchyliła decyzję Wójta Gminy [...] o odmowie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego pn.: "Budowa stacji bazowej telefonii komórkowej [...] wraz z wewnętrzną linią zasilającą i kanalizacją kablową" i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze niezasadnie zastosowało art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.). Zgodnie z tym przepisem, organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, gdy decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Sąd podkreślił, że samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania nie jest wystarczające; organ odwoławczy musi również wykazać, że niewyjaśniony zakres sprawy ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie i że nie można go rozpoznać w ramach art. 136 K.p.a. (uzupełnienie postępowania dowodowego). W ocenie Sądu, organ odwoławczy nie wykazał, że materiał dowodowy wymagał ponownego przeprowadzenia w całości lub znacznej części, a jedynie wskazał na wadliwość zastosowania prawa materialnego przez organ pierwszej instancji. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy powinien był rozpoznać sprawę merytorycznie, ewentualnie uzupełniając postępowanie dowodowe we własnym zakresie, a nie uchylać decyzję i przekazywać ją do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W związku z tym, Sąd uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od SKO na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Wskazuje na prawidłowe stosowanie art. 138 § 2 K.p.a. przez organy odwoławcze oraz rolę sądu administracyjnego w kontroli stosowania tego przepisu. Podkreśla obowiązek organu odwoławczego do merytorycznego rozpoznania sprawy, jeśli to możliwe, zamiast wydawania decyzji kasacyjnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki stosowania art. 138 § 2 K.p.a. w kontekście decyzji lokalizacyjnych, ale zasady są uniwersalne dla postępowań administracyjnych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 K.p.a. uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, zamiast rozpoznać ją merytorycznie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy niezasadnie zastosował art. 138 § 2 K.p.a., ponieważ nie wykazał, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie i że nie można go rozpoznać w ramach art. 136 K.p.a.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ odwoławczy nie wykazał, iż materiał dowodowy wymagał ponownego przeprowadzenia w całości lub znacznej części, a jedynie wskazał na wadliwość zastosowania prawa materialnego przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy powinien był rozpoznać sprawę merytorycznie, ewentualnie uzupełniając postępowanie dowodowe we własnym zakresie.

Czy sprzeciw lokalnych mieszkańców lub interesy właścicieli nieruchomości sąsiednich mogą stanowić samoistną podstawę odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego?

Odpowiedź sądu

Nie, okoliczności te nie mogą stanowić samoistnej podstawy odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, gdyż decyzja w tym przedmiocie nie ma charakteru uznaniowego i musi być zgodna z przepisami odrębnymi.

Uzasadnienie

Organ odwoławczy zakwestionował oparcie rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji na ogólnych wartościach wynikających z art. 1 ust. 2 ustawy oraz na ochronie interesów właścicieli nieruchomości sąsiednich i sprzeciwie społecznym, wskazując, że okoliczności te nie mogą stanowić samoistnej podstawy odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 10 grudnia 2025 r. nr SKO.415/532/2024, uznając ją za wydaną z naruszeniem art. 138 § 2 K.p.a.

Przepisy (17)

Główne

K.p.a. art. 138 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

u.p.z.p. art. 56

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi.

P.p.s.a. art. 151 a § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia sprzeciw od decyzji i uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 K.p.a.

Pomocnicze

K.p.a. art. 136

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uzupełnić materiał dowodowy w niezbędnym zakresie.

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania organu w sposób budzący zaufanie i dążenia do załatwienia sprawy zgodnie z prawem i interesem społecznym.

K.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

K.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny materiału dowodowego na podstawie własnego przekonania.

K.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwowych.

K.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

u.p.z.p. art. 1 § ust. 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Określa cele polityki przestrzennej, w tym ochronę środowiska i dziedzictwa kulturowego.

u.p.z.p. art. 51 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Dotyczy kwalifikacji inwestycji celu publicznego.

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd bada zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

P.p.s.a. art. 64e

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznając sprzeciw, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a.

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy zwrotu kosztów postępowania.

P.p.s.a. art. 205 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy zwrotu kosztów postępowania.

P.p.s.a. art. 210 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach.

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy niezasadnie zastosował art. 138 § 2 K.p.a., ponieważ nie wykazał, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie i że nie można go rozpoznać w ramach art. 136 K.p.a. • Organ odwoławczy powinien był rozpoznać sprawę merytorycznie, ewentualnie uzupełniając postępowanie dowodowe we własnym zakresie.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania i że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie jest władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem. • Wydanie decyzji kasacyjnej jest możliwe wyłącznie w sytuacjach wyjątkowych, a działanie organu odwoławczego nie ma tylko charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym. • Organ odwoławczy powinien w jej uzasadnieniu nie tylko przekonująco uzasadnić istnienie przesłanek wymienionych w przepisie art. 138 § 2 K.p.a., lecz także wskazać, z jakich przyczyn nie zastosował art. 136 K.p.a. • Dostrzegając mankamenty decyzji organu I instancji, nie dotyczące jednak sposobu czy zakresu ustalenia stanu faktycznego, ale samego rozstrzygnięcia, organ odwoławczy formułował wytyczne dotyczące wyłącznie sposobu stosowania prawa, które zastosować mógł sam, bez konieczności ponawiania postępowania przed organem I instancji.

Skład orzekający

Jolanta Kłoda-Szeliga

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wskazuje na prawidłowe stosowanie art. 138 § 2 K.p.a. przez organy odwoławcze oraz rolę sądu administracyjnego w kontroli stosowania tego przepisu. Podkreśla obowiązek organu odwoławczego do merytorycznego rozpoznania sprawy, jeśli to możliwe, zamiast wydawania decyzji kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki stosowania art. 138 § 2 K.p.a. w kontekście decyzji lokalizacyjnych, ale zasady są uniwersalne dla postępowań administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne zasady proceduralne dotyczące stosowania art. 138 § 2 K.p.a., co jest kluczowe dla praktyki prawniczej w postępowaniach administracyjnych. Pokazuje, jak sąd kontroluje decyzje organów odwoławczych.

“Kiedy organ odwoławczy może uchylić decyzję? Sąd administracyjny wyjaśnia granice art. 138 § 2 K.p.a.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst