II SA/Po 766/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał sprawę ze sprzeciwu A. D. i M. D. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia 5 czerwca 2025 r. o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym. Prezydent odmówił ustalenia warunków, wskazując na brak sąsiednich działek zabudowanych w sposób pozwalający na określenie wymagań dla wnioskowanej inwestycji. SKO uchyliło tę decyzję, uznając, że analiza urbanistyczna spełnia warunki z art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w sąsiedztwie znajdują się budynki wielorodzinne. SKO stwierdziło również, że Prezydent błędnie zinterpretował analizę urbanistyczną i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. A. D. i M. D. wnieśli sprzeciw, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i błędne ustalenia faktyczne, w tym błędne uznanie zabudowy wielorodzinnej w sąsiedztwie oraz nieuwzględnienie czynników geotechnicznych. WSA w Poznaniu, rozpatrując sprzeciw, skupił się na ocenie zasadności wydania przez SKO decyzji kasatoryjnej na podstawie art. 138 § 2 KPA. Sąd uznał, że SKO nie wykazało, iż zaszły przesłanki do zastosowania tego przepisu, który stanowi wyjątek od zasady merytorycznego rozstrzygania sprawy przez organ odwoławczy. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy powinien rozstrzygnąć sprawę merytorycznie, jeśli zgromadzony materiał dowodowy na to pozwala, a nie tylko uchylać decyzję organu pierwszej instancji. W związku z tym, WSA uchylił decyzję SKO, nakazując organowi ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy. Sąd nie badał kwestii merytorycznych zarzutów sprzeciwu, gdyż wykraczałoby to poza zakres kontroli w postępowaniu sprzeciwowym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWykładnia i stosowanie art. 138 § 2 KPA przez organy odwoławcze, zasady postępowania w przypadku sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej, obowiązek merytorycznego rozstrzygania spraw przez organy odwoławcze.
Dotyczy specyficznej procedury sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej w postępowaniu administracyjnym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 KPA, musi wykazać, że zaszły przesłanki uzasadniające zastosowanie tego przepisu, czy też wystarczy ogólne stwierdzenie o naruszeniu przepisów postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ odwoławczy musi wykazać, że zaszły przesłanki z art. 138 § 2 KPA, a mianowicie, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Nie może ograniczyć się do ogólnikowego stwierdzenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 138 § 2 KPA jest przepisem szczególnym, stanowiącym odstępstwo od zasady merytorycznego rozstrzygania sprawy przez organ odwoławczy. Organ odwoławczy, stosując ten przepis, musi przekonująco wyjaśnić, dlaczego nie było możliwe wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego, a nie tylko wskazać na błędy organu pierwszej instancji.
Czy w przypadku sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej organu odwoławczego, sąd administracyjny może badać merytoryczną zasadność rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny w postępowaniu ze sprzeciwu bada jedynie zasadność wydania decyzji kasatoryjnej przez organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 2 KPA. Kwestie merytoryczne należą do organu pierwszej instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
Uzasadnienie
Przepisy P.p.s.a. (art. 64e, art. 151a § 1) wskazują, że przedmiotem kontroli w przypadku sprzeciwu jest wyłącznie wystąpienie przesłanki z art. 138 § 2 KPA. Wyłączono tym samym możliwość oceny przez sąd problematyki prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego na tym etapie.
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, może oprzeć się jedynie na innej ocenie materiału dowodowego przez organ pierwszej instancji, bez konieczności uzupełniania postępowania dowodowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli organ odwoławczy uznaje, że materiał dowodowy pozwala na ustalenie warunków zabudowy, nie może uchylać się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, powołując się jedynie na błędną interpretację analizy urbanistycznej przez organ pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że z uzasadnienia decyzji SKO wynikało, iż organ nie zakwestionował prawidłowości sporządzenia analizy urbanistycznej, a jedynie wnioski z niej wyciągnięte. Nie nakazano przeprowadzenia postępowania dowodowego, a jedynie wskazano na konieczność ponownej oceny. To uzasadniało uchylenie decyzji kasatoryjnej.
Przepisy (14)
Główne
k.p.a. art. 138 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przepis ten stanowi odstępstwo od zasady merytorycznego rozstrzygania sprawy przez organ odwoławczy i wymaga wykazania konkretnych przesłanek.
P.p.s.a. art. 151a § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku uwzględnienia skargi przez sąd, jego wyrok nie jest zaskarżalny.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 64e
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przedmiotem kontroli w razie wniesienia sprzeciwu jest jedynie wystąpienie przesłanki, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a.
P.p.s.a. art. 151a § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wyrok w przedmiocie sprzeciwu nie jest zaskarżalny.
k.p.a. art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada budzenia zaufania obywateli do organów państwa.
k.p.a. art. 12
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada szybkości postępowania.
k.p.a. art. 136 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające lub zlecić je organowi pierwszej instancji.
k.p.a. art. 61
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Warunki ustalenia warunków zabudowy.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
u.p.z.p. art. 61
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Warunki ustalenia warunków zabudowy.
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
P.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy nie wykazał przesłanek do zastosowania art. 138 § 2 KPA, co uzasadnia uchylenie jego decyzji kasatoryjnej.
Godne uwagi sformułowania
Przedmiotem kontroli jest jedynie zasadność wydania konkretnego rozstrzygnięcia procesowego (decyzji kasatoryjnej), na gruncie uwarunkowań prawnych, zakreślonych przez organ administracji. • Organ odwoławczy, wybierając to odstępstwo (art. 138 § 2 KPA), nie może ograniczyć się do ogólnikowego stwierdzenia, że w danej sprawie zaistniały przesłanki wskazane w art. 138 § 2 k.p.a., ale winien też przekonująco wyjaśnić, dlaczego w okolicznościach tej sprawy nie było możliwe wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego. • Decyzja kasacyjna jest dopuszczony wyjątkowo, stanowiąc wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy.
Skład orzekający
Arkadiusz Skomra
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia i stosowanie art. 138 § 2 KPA przez organy odwoławcze, zasady postępowania w przypadku sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej, obowiązek merytorycznego rozstrzygania spraw przez organy odwoławcze."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej w postępowaniu administracyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia ważne zasady proceduralne dotyczące stosowania art. 138 § 2 KPA, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej w sprawach administracyjnych. Pokazuje, jak sądy kontrolują decyzje organów odwoławczych.
“Kiedy organ odwoławczy nie może uchylić decyzji? WSA wyjaśnia zasady stosowania art. 138 § 2 KPA.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.