II SA/Po 656/15Uchylenie grzywny przymusowej naruszenie reformationis in peius 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę T. K. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WWINB) z dnia [...] maja 2015 r., które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia [...] 2015 r. nakładające na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 96 492,48 zł z tytułu niewykonania nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego segmentu budynku mieszkalnego. Sąd uchylił oba postanowienia, uznając, że organy administracji naruszyły zakaz reformationis in peius (art. 139 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.) oraz przepisy K.p.a. W uzasadnieniu wskazano, że organy egzekucyjne, ponownie rozpatrując sprawę po uchyleniu wcześniejszych postanowień, nie mogły nałożyć grzywny w kwocie wyższej niż ta, która została ustalona w poprzednim, uchylonym postanowieniu PINB z dnia [...] listopada 2014 r. (91 913,64 zł). Sąd podkreślił, że zasada zakazu orzekania na niekorzyść strony odwołującej się jest podstawową gwarancją prawną. Dodatkowo, sąd oddalił wnioski dowodowe pełnomocnika skarżącego oraz wniosek o zawieszenie postępowania, uznając je za niedopuszczalne lub nieuzasadnione w kontekście kontroli legalności zaskarżonych aktów. Sąd rozstrzygnął również o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady reformationis in peius w postępowaniu egzekucyjnym oraz stosowanie środków egzekucyjnych w prawie budowlanym.
Dotyczy specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji i stosowania przepisów K.p.a. w tym kontekście.
Zagadnienia prawne (4)
Czy organ odwoławczy w postępowaniu egzekucyjnym może orzec na niekorzyść strony odwołującej się, naruszając zasadę reformationis in peius?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes społeczny. W niniejszej sprawie naruszenie tej zasady przez WWINB doprowadziło do uchylenia postanowienia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zastosowanie przez WWINB przepisu art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w celu nałożenia na zobowiązanego grzywny w wyższej wysokości niż ustalona w poprzednim postanowieniu organu I instancji stanowi naruszenie zakazu reformationis in peius (art. 139 K.p.a.).
Jaki jest zakres kognicji organu rozpatrującego zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ rozpatrujący zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny może badać kwestie dotyczące wyboru środka egzekucyjnego lub wysokości grzywny, ale nie może kwestionować dopuszczalności samej egzekucji, jeśli zarzuty w tym zakresie zostały już rozpatrzone lub minął termin do ich wniesienia.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny może być oparte na podstawach innych niż kwestionowanie istoty i dopuszczalności egzekucji, które powinny być podnoszone w ramach zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Czy grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym stosowanym w pierwszej kolejności przy egzekucji obowiązku rozbiórki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, grzywna w celu przymuszenia jest zazwyczaj stosowana jako środek egzekucyjny w pierwszej kolejności przy egzekucji obowiązku rozbiórki, jako środek łagodniejszy od wykonania zastępczego.
Uzasadnienie
Sąd powołując się na orzecznictwo NSA, wskazał, że grzywna w celu przymuszenia jest łagodniejszym środkiem egzekucyjnym od wykonania zastępczego i powinna być stosowana w pierwszej kolejności przy egzekucji obowiązków wynikających z prawa budowlanego.
Jak oblicza się powierzchnię zabudowy obiektu budowlanego dla celów ustalenia wysokości grzywny w celu przymuszenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Powierzchnię zabudowy należy liczyć wraz z zewnętrznym obrysem obiektu, uwzględniając także elementy takie jak taras, który stanowi integralną część budynku.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organów, że powierzchnia zabudowy powinna być liczona wraz z zewnętrznym obrysem obiektu, w tym z tarasem, który stanowi integralną część budynku, a nie jest osobnym obiektem budowlanym.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (17)
Główne
u.p.e.a. art. 119 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Grzywna w celu przymuszenia nakładana jest, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wykonania czynności, której nie może spełnić inna osoba.
u.p.e.a. art. 119 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Grzywna nakładana jest, gdy nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym.
u.p.e.a. art. 121 § § 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa sposób obliczania wysokości jednorazowej grzywny w celu przymuszenia przy obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części.
u.p.e.a. art. 7 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne prowadzące bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród nich najmniej uciążliwe dla zobowiązanego.
K.p.a. art. 138 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Określa rodzaje rozstrzygnięć organu odwoławczego (utrzymanie, uchylenie, zmiana).
K.p.a. art. 139
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada zakazu reformationis in peius – organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się.
P.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia zaskarżonej decyzji lub postanowienia.
P.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres orzekania sądu administracyjnego.
Pomocnicze
K.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
Stosowanie przepisów K.p.a. do postępowania egzekucyjnego.
Prawo budowlane art. 48 § ust. 1
Ustawa Prawo budowlane
Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia.
Prawo budowlane art. 3 § pkt 2
Ustawa Prawo budowlane
Definicja budynku.
P.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość przeprowadzenia dowodu uzupełniającego przez sąd administracyjny.
P.p.s.a. art. 125 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość zawieszenia postępowania przez sąd.
P.p.s.a. art. 61 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skarga do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności.
u.p.e.a. art. 29 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
u.p.e.a. art. 33
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawy zgłaszania zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
u.p.e.a. art. 122 § § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Prawo do zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organy administracji zakazu reformationis in peius. • Naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących postępowania odwoławczego. • Niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. przez WWINB.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżącego dotyczące dopuszczalności prowadzenia egzekucji administracyjnej (uznane za niedopuszczalne w postępowaniu zażaleniowym na postanowienie o grzywnie). • Wnioski dowodowe i o zawieszenie postępowania złożone przez pełnomocnika skarżącego.
Godne uwagi sformułowania
organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się • grzywna w celu przymuszenia jest łagodniejszym środkiem egzekucyjnym od wykonania zastępczego • powierzchnia zabudowy powinna być liczona wraz z zewnętrznym obrysem obiektu, w tym tarasem
Skład orzekający
Barbara Drzazga
przewodniczący
Wiesława Batorowicz
sędzia
Jakub Zieliński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady reformationis in peius w postępowaniu egzekucyjnym oraz stosowanie środków egzekucyjnych w prawie budowlanym."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji i stosowania przepisów K.p.a. w tym kontekście.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak zasady procesowe, takie jak zakaz orzekania na niekorzyść strony, są kluczowe nawet w postępowaniach egzekucyjnych, a błędy organów mogą prowadzić do uchylenia ich decyzji.
“Sąd administracyjny uchyla grzywnę przymusową za błąd organu: kluczowa zasada ochrony strony w egzekucji.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.