Orzeczenie · 2026-07-28

II SA/Kr 901/26Uchylenie decyzji kasatoryjnej przekroczenie kompetencji

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Miejsce
Kraków
Data
2026-07-28
NSABudowlaneWysokawsa
pozwolenie na budowęprojekt zagospodarowania terenuprojekt architektoniczno-budowlanyKodeks postępowania administracyjnegozasada dwuinstancyjnościdecyzja kasatoryjnaorgan odwoławczysąd administracyjnypostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał sprzeciw M. T. od decyzji Wojewody Małopolskiego, która uchyliła decyzję Starosty odmawiającą pozwolenia na budowę. Sąd uchylił decyzję Wojewody, uznając ją za wadliwą. Głównym zarzutem było przekroczenie przez organ odwoławczy kompetencji wynikających z art. 138 § 2 i § 2a Kodeksu postępowania administracyjnego. Wojewoda, wydając decyzję kasatoryjną, zawarł w uzasadnieniu oceny materialnoprawne dotyczące projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego, co zdaniem Sądu było przedwczesne i naruszało zasadę dwuinstancyjności postępowania. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy powinien skupić się na naruszeniach przepisów postępowania, a nie na merytorycznej ocenie projektu, która powinna nastąpić w pierwszej instancji. Wskazano, że organ odwoławczy błędnie zastosował art. 136 Kpa, prowadząc postępowanie wyjaśniające, a następnie stwierdzając, że nie jest ono wystarczające do merytorycznego rozstrzygnięcia, co czyniło decyzję wewnętrznie sprzeczną. Sąd uznał, że zakres zmian wprowadzonych do projektu na etapie odwoławczym wymagał ponownej, kompleksowej analizy przez organ pierwszej instancji. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził koszty postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zasad wydawania decyzji kasatoryjnych przez organy odwoławcze w postępowaniu administracyjnym, w szczególności zakazu formułowania ocen materialnoprawnych i naruszenia zasady dwuinstancyjności.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ odwoławczy wydaje decyzję kasatoryjną, a następnie strona wnosi sprzeciw do sądu administracyjnego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ odwoławczy, wydając decyzję kasatoryjną na podstawie art. 138 § 2 Kpa, może formułować oceny materialnoprawne dotyczące projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nie może formułować ocen materialnoprawnych w decyzji kasatoryjnej, gdyż jest to przedwczesne i narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania. Może jedynie wskazać na naruszenia przepisów postępowania i ewentualne wytyczne dotyczące interpretacji przepisów proceduralnych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że decyzja kasatoryjna organu odwoławczego zawierała przedwczesne oceny materialnoprawne dotyczące projektu, co jest niedopuszczalne. Organ odwoławczy powinien skupić się na wadach postępowania, a nie na merytorycznej ocenie projektu, która należy do organu pierwszej instancji. Formułowanie takich ocen narusza zasadę dwuinstancyjności i może prowadzić do niekorzyści dla strony.

Czy organ odwoławczy może prowadzić postępowanie wyjaśniające na podstawie art. 136 Kpa, a następnie wydać decyzję kasatoryjną, jeśli zakres materiału dowodowego do uzupełnienia jest istotny i nie mieści się w granicach tego przepisu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, prowadzenie postępowania wyjaśniającego na podstawie art. 136 Kpa i następnie wydanie decyzji kasatoryjnej z powodu istotnych braków dowodowych jest wewnętrznie sprzeczne i stanowi błędne zastosowanie przepisów. Jeśli materiał dowodowy wymaga istotnego uzupełnienia, które nie może być przeprowadzone w trybie art. 136 Kpa bez naruszenia zasady dwuinstancyjności, organ odwoławczy powinien uchylić decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organ odwoławczy błędnie zastosował art. 136 Kpa, prowadząc postępowanie wyjaśniające, a następnie wydając decyzję kasatoryjną z powodu niemożności uzupełnienia materiału dowodowego w tym trybie. Taka sytuacja jest wewnętrznie sprzeczna i wskazuje na konieczność ponownego rozpoznania sprawy przez organ pierwszej instancji.

Czy organ pierwszej instancji przeprowadził pełną i wszechstronną analizę projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego pod kątem zgodności z przepisami prawa?

Odpowiedź sądu

Nie, organ pierwszej instancji nie przeprowadził pełnej i wszechstronnej analizy projektu, co doprowadziło do wydania decyzji z niepełnym ustaleniem stanu faktycznego i naruszeniem przepisów postępowania.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że organ pierwszej instancji nie dokonał należytej i kompleksowej oceny projektu, co skutkowało wydaniem decyzji z naruszeniem przepisów postępowania i prawa materialnego. Istotne braki w analizie projektu przez organ I instancji stanowiły podstawę do uchylenia decyzji organu II instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Małopolskiego, uznając ją za wydaną z naruszeniem przepisów postępowania i prawa materialnego, w szczególności z powodu przekroczenia przez organ odwoławczy kompetencji i przedwczesnego formułowania ocen materialnoprawnych.

Przepisy (21)

Główne

k.p.a. art. 138 § § 2 i § 2a

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W decyzji kasatoryjnej organ powinien wskazać wytyczne w zakresie wykładni przepisów, ale nie może formułować ocen materialnoprawnych.

Pomocnicze

k.p.a. art. 136

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.

p.p.s.a. art. 64a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 kpa skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw.

p.p.s.a. art. 64e

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 kpa.

p.p.s.a. art. 151a § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uwzględniając sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 kpa.

u.p.z.p.

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczące przeznaczenia terenu, formy zabudowy, parametrów działki, definicji budownictwa pensjonatowego, liczby pokoi, zapewnienia wyżywienia, układu pomieszczeń, liczby miejsc postojowych, geometrii dachów, kąta nachylenia połaci, załamania połaci, powierzchni biologicznie czynnej.

Pb art. 35 § ust. 1

Ustawa Prawo budowlane

Zakres uprawnień kontrolnych organu administracji architektoniczno-budowlanej w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę, tryb prowadzenia tego postępowania, a także zakres kontroli PZT oraz PAB.

Pb art. 35 § ust. 5 pkt 1 i 2

Ustawa Prawo budowlane

Podstawa prawna odmowy udzielenia pozwolenia na budowę.

Pb art. 35 § ust. 3

Ustawa Prawo budowlane

Postanowienie o uzupełnieniu materiału dowodowego przed wydaniem decyzji.

u.p.z.p. § § 8 ust. 2 pkt 1 lit. c)

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Przeznaczenie podstawowe terenów 20.MN to usługi hotelarskie realizowane w formie budownictwa pensjonatowego, z wymogami dotyczącymi formy zabudowy, parametrów działki oraz definicji budownictwa pensjonatowego.

u.p.z.p. § § 3 pkt 6 i 7

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Definicje budownictwa pensjonatowego i apartamentów.

u.p.z.p. § § 8 ust. 2 pkt 6 lit. g)

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Ograniczenia sposobu kształtowania zabudowy dotyczące liczby kondygnacji.

u.p.z.p. § § 8 ust. 2 pkt 6 lit. j)

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Ograniczenia dotyczące kształtowania dachów, w tym zróżnicowanie kąta nachylenia połaci oraz załamania połaci.

u.p.z.p. § § 8 ust. 2 pkt 6 lit. l)

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Ograniczenia dotyczące parametrów zabudowy.

WT art. 14 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury

Warunki techniczne dotyczące dojścia i dojazdu do budynku.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania organu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny przez organ, czy materiał dowodowy jest wystarczający do wydania decyzji.

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada dwuinstancyjności postępowania.

k.p.a. art. 200

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zwrotu kosztów postępowania.

k.p.a. art. 205 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasady zasądzania kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy przekroczył swoje kompetencje, wydając decyzję kasatoryjną z przedwczesnymi ocenami materialnoprawnymi. • Decyzja kasatoryjna narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania. • Organ odwoławczy błędnie zastosował art. 136 Kpa, prowadząc postępowanie wyjaśniające, a następnie wydając decyzję kasatoryjną. • Organ pierwszej instancji nie przeprowadził pełnej i wszechstronnej analizy projektu.

Godne uwagi sformułowania

organ odwoławczy przekroczył granice art. 138 § 2a k.p.a. • decyzja kasatoryjna nie może powodować niekorzyści "materialnej" dla strony • wytyczne, o których mowa w art. 138 § 2a k.p.a., mogą dotyczyć wyłącznie przepisów postępowania • decyzja kasatoryjna nie może formułować ocen materialnoprawnych • hybrydowy charakter decyzji, co pozostaje w sprzeczności z istotą decyzji wydawanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. • zasadnicza ocena zmienionego stanu faktycznego nie może być dokonywana po raz pierwszy dopiero na etapie postępowania odwoławczego.

Skład orzekający

Monika Niedźwiedź

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad wydawania decyzji kasatoryjnych przez organy odwoławcze w postępowaniu administracyjnym, w szczególności zakazu formułowania ocen materialnoprawnych i naruszenia zasady dwuinstancyjności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ odwoławczy wydaje decyzję kasatoryjną, a następnie strona wnosi sprzeciw do sądu administracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie procedur administracyjnych i jakie konsekwencje może mieć przekroczenie kompetencji przez organ odwoławczy. Jest to cenna lekcja dla prawników procesualistów.

“Organ odwoławczy nie może "wyrokować" w decyzji kasatoryjnej – Sąd Administracyjny wyjaśnia granice kompetencji.”

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst