Orzeczenie · 2026-04-01

II SA/Gl 64/26

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2026-04-01
NSAbudowlaneŚredniawsa
samowola budowlanaprawo budowlanetarasgarażprzebudowaumorzenie postępowaniawarunki techniczneplan miejscowyimmisjenadzór budowlany

Sprawa dotyczyła skargi M. D. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (ŚWINB), która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o umorzeniu postępowania w sprawie samowoli budowlanej. Samowola dotyczyła wykonania tarasu z balustradą na dachu garażu oraz przebudowy okna na drzwi balkonowe w budynku mieszkalnym. PINB umorzył postępowanie, uznając, że taras spełnia warunki techniczne i nie narusza planu miejscowego, a zatem nie ma podstaw do nakładania obowiązków naprawczych na podstawie art. 51 Prawa budowlanego (p.b.). ŚWINB utrzymał tę decyzję, odrzucając zarzuty odwołania. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów KPA i p.b., w tym dotyczące obszaru oddziaływania, warunków technicznych, klasyfikacji robót oraz nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego, podnosząc kwestie immisji wodnych, akustycznych i wizualnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny. Stwierdzono, że wykonanie tarasu stanowiło przebudowę, która wymagała pozwolenia na budowę, a zatem była samowolą budowlaną. Jednakże, organy nadzoru budowlanego przeprowadziły postępowanie wyjaśniające i ustaliły, że taras spełnia wymogi techniczne, nie narusza planu miejscowego, a jego usytuowanie w granicy działki jest dopuszczalne. W związku z brakiem podstaw do nałożenia obowiązków z art. 51 ust. 1 pkt 1 lub 2 p.b., postępowanie stało się bezprzedmiotowe i zasadnie zostało umorzone na podstawie art. 105 § 1 KPA. Sąd podkreślił, że organy nie są właściwe do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych dotyczących immisji czy naruszenia prawa własności.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Umorzenie postępowania w sprawie samowoli budowlanej, gdy nie ma podstaw do nałożenia obowiązków naprawczych, a także rozgraniczenie kompetencji organów nadzoru budowlanego i sądów cywilnych w sprawach immisji.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku podstaw do ingerencji organów nadzoru budowlanego pomimo stwierdzenia samowoli budowlanej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wykonanie tarasu na dachu garażu, który nie narusza warunków technicznych i planu miejscowego, ale został wykonany bez pozwolenia na budowę, powinno skutkować nałożeniem obowiązków naprawczych, czy umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Postępowanie w sprawie samowoli budowlanej dotyczącej tarasu na dachu garażu, który spełnia wymogi techniczne i planistyczne, ale został wykonany bez pozwolenia, powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, jeśli nie ma podstaw do nałożenia obowiązków naprawczych na podstawie art. 51 Prawa budowlanego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły, iż taras spełnia wymogi techniczne i planistyczne. Wobec braku podstaw do nałożenia obowiązków z art. 51 Prawa budowlanego, postępowanie stało się bezprzedmiotowe i zasadnie zostało umorzone na podstawie art. 105 KPA.

Czy organy nadzoru budowlanego są właściwe do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych dotyczących immisji (wodnych, akustycznych, wizualnych) oraz naruszenia prawa własności w kontekście samowoli budowlanej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Organy nadzoru budowlanego nie są właściwe do orzekania w sprawach sporów cywilnoprawnych dotyczących naruszenia prawa własności czy immisji; w takich sprawach właściwe są wyłącznie sądy cywilne.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że kwestie immisji i naruszenia prawa własności należą do właściwości sądów cywilnych, a nie organów nadzoru budowlanego.

Jak należy kwalifikować roboty budowlane polegające na wykonaniu tarasu na dachu garażu, który pierwotnie miał inny dach, w kontekście przepisów Prawa budowlanego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wykonanie tarasu na dachu garażu, polegające na rozebraniu pierwotnego dachu i zastąpieniu go płaską płytą żelbetonową z przeznaczeniem na taras, stanowi przebudowę przegród zewnętrznych obiektu wraz ze zmianą sposobu użytkowania.

Uzasadnienie

Sąd potwierdził kwalifikację robót jako przebudowy, która wymagała pozwolenia na budowę, co stanowiło samowolę budowlaną.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 13 listopada 2025 r. nr WINB.WOA.7721.328.2025.KC w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie samowoli budowlanej.

Przepisy (23)

Główne

p.b. art. 50 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 51 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 105 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

rozporządzenie w sprawie warunków technicznych art. 126

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Dotyczy kanalizacji dachów i tarasów.

rozporządzenie w sprawie warunków technicznych art. 298

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Dotyczy poręczy i balustrad.

rozporządzenie w sprawie warunków technicznych art. 319

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Dotyczy konstrukcji dachów i tarasów.

rozporządzenie w sprawie warunków technicznych art. 320

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Dotyczy posadzek na balkonach.

rozporządzenie w sprawie warunków technicznych art. 12 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Określa odległości budynków od granicy działki.

rozporządzenie w sprawie warunków technicznych art. 12 § 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Dopuszcza sytuowanie budynków bliżej granicy, jeśli plan miejscowy to przewiduje.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.b. art. 3 § 7a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja przebudowy.

p.b. art. 28 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 29 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 29 § 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 48 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 49f

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 51 § 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

m.p.z.p. art. 6 § 1

Uchwała Rady Miejskiej w J. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu "[...]" w J.

Przeznaczenie terenu MU02: zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna oraz mieszkaniowo-usługowa.

m.p.z.p. art. 6 § 2

Uchwała Rady Miejskiej w J. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu "[...]" w J.

Zasady kształtowania ładu przestrzennego: dopuszcza się sytuowanie zabudowy w odległościach mniejszych niż 3 m od granicy działki oraz w granicy działki.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podstaw do nałożenia obowiązków naprawczych na podstawie art. 51 Prawa budowlanego. • Postępowanie w sprawie samowoli budowlanej stało się bezprzedmiotowe. • Organy nadzoru budowlanego nie są właściwe do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych dotyczących immisji i naruszenia prawa własności.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów KPA i Prawa budowlanego przez organy. • Niezbadanie wpływu tarasu na nieruchomość skarżącego. • Nieuwzględnienie interesu prawnego skarżącego. • Brak przeprowadzenia szczegółowych oględzin. • Dowolna ocena dowodów. • Ograniczenie udziału skarżącego w postępowaniu. • Naruszenie art. 28 ust. 2 p.b. (obszar oddziaływania). • Naruszenie przepisów technicznych dotyczących usytuowania obiektu przy granicy, odprowadzania wód opadowych, bezpieczeństwa użytkowania, balustrady, immisji. • Błędna klasyfikacja robót jako przebudowy. • Nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego (pominięcie protokołu z 1999 r., sposobu użytkowania tarasu, rynny, uciążliwości wizualnych i hałasu).

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie stało się bezprzedmiotowe i należało je umorzyć. • Organy nadzoru budowlanego nie są uprawnione do orzekania w sprawach sporów cywilno-prawnych dotyczących naruszenia prawa własności, gdyż w takich sprawach właściwe są wyłącznie sądy cywilne.

Skład orzekający

Agnieszka Kręcisz-Sarna

sprawozdawca

Artur Żurawik

przewodniczący

Renata Siudyka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania w sprawie samowoli budowlanej, gdy nie ma podstaw do nałożenia obowiązków naprawczych, a także rozgraniczenie kompetencji organów nadzoru budowlanego i sądów cywilnych w sprawach immisji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku podstaw do ingerencji organów nadzoru budowlanego pomimo stwierdzenia samowoli budowlanej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność postępowań w sprawach samowoli budowlanej i rozgraniczenie kompetencji między organami administracji a sądami cywilnymi, co jest istotne dla praktyków.

Samowola budowlana, która nie doczekała się kary? Sąd wyjaśnia, kiedy postępowanie jest bezprzedmiotowe.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst