II SA/GD 769/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę M. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, które odmówiło wydania kopii akt sprawy dotyczącej pomocy społecznej. Skarżąca, opiekująca się niepełnosprawną matką, wniosła o przesłanie kopii akt ze względu na brak możliwości osobistego stawiennictwa i trudności finansowe. SKO odmówiło, powołując się na art. 73 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (KPA) i stwierdzając, że skarżąca nie wykazała ważnego interesu uzasadniającego wydanie kopii. Sąd administracyjny uznał jednak, że wniosek skarżącej powinien być rozpatrzony na podstawie art. 73 § 1 KPA, który przyznaje stronie prawo do wglądu w akta oraz sporządzania notatek, kopii lub odpisów. Sąd podkreślił, że możliwość sporządzenia kopii przez organ mieści się w ramach udostępniania akt, a odmowa może nastąpić jedynie w przypadku wykazania konkretnych utrudnień organizacyjnych lub sprzętowych, albo oczywistego nadużycia prawa przez stronę. SKO nie przedstawiło takich argumentów w swoim postanowieniu, a jedynie w odpowiedzi na skargę, co było niewystarczające. W związku z tym WSA uchylił zaskarżone postanowienie, wskazując, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy SKO musi uwzględnić wykładnię sądu i rzetelnie uzasadnić ewentualną odmowę, informując jednocześnie o kosztach wykonania kopii.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPrawo strony do dostępu do akt sprawy, w tym do otrzymania ich kopii, na gruncie art. 73 § 1 KPA. Obowiązki organów w zakresie udostępniania akt i uzasadniania odmów.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której strona powołuje się na trudności osobiste i finansowe. Interpretacja art. 73 KPA jest jednak ogólna i ma zastosowanie do wszystkich postępowań administracyjnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy strona postępowania administracyjnego ma prawo do otrzymania od organu kopii akt sprawy na podstawie art. 73 § 1 KPA, nawet jeśli nie wykaże 'ważnego interesu' wymaganego przez art. 73 § 2 KPA?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, strona ma prawo do otrzymania kopii akt sprawy na podstawie art. 73 § 1 KPA, który gwarantuje prawo do sporządzania kopii. Odmowa może nastąpić jedynie w przypadku wykazania konkretnych utrudnień organizacyjnych lub sprzętowych, albo oczywistego nadużycia prawa przez stronę.
Uzasadnienie
Sąd rozróżnił prawo do wglądu i sporządzania kopii (art. 73 § 1 KPA) od prawa do uwierzytelnionych odpisów lub kopii uzasadnionych ważnym interesem (art. 73 § 2 KPA). Strona wniosła o 'kopie', co powinno być rozpatrzone na gruncie § 1, a nie § 2. Organ nie wykazał przesłanek do odmowy.
Czy odmowa wydania kopii akt sprawy przez organ administracji publicznej wymaga szczegółowego uzasadnienia opartego na konkretnych przesłankach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odmowa wydania kopii akt sprawy musi być wyczerpująco uzasadniona, wskazując na konkretne utrudnienia lub nadużycie prawa przez stronę. Uzasadnienie zawarte jedynie w odpowiedzi na skargę jest niewystarczające.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organ musi przedstawić konkretne argumenty uzasadniające odmowę, a nie opierać się na ogólnikach czy argumentacji przedstawionej dopiero w odpowiedzi na skargę. Brak takiego uzasadnienia w zaskarżonym postanowieniu stanowi naruszenie przepisów.
Przepisy (17)
Główne
k.p.a. art. 73 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. W ramach udostępnienia akt mieści się sporządzenie przez organ, w sposób wynikający z jego możliwości technicznych i organizacyjnych, na wniosek strony, kopii dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie.
Pomocnicze
k.p.a. art. 73 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów – o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Sąd uznał, że wniosek skarżącej nie dotyczył tego przepisu.
k.p.a. art. 74 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy Kolegium będzie zobowiązane do uwzględnienia wyrażonej przez sąd oceny prawnej.
p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada budowania zaufania do władzy publicznej.
k.p.a. art. 10 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
k.p.a. art. 12
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada szybkości i prostoty postępowania.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 262 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do obciążenia strony kosztami sporządzenia kopii dokumentacji.
k.p.a. art. 7a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada uwzględniania słusznego interesu obywateli.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek skarżącej o przesłanie kopii akt powinien być rozpoznany na podstawie art. 73 § 1 KPA, a nie art. 73 § 2 KPA. • Prawo do sporządzania kopii akt na podstawie art. 73 § 1 KPA jest gwarantowane, a odmowa wymaga wykazania konkretnych utrudnień lub nadużycia prawa. • Organ nie wykazał konkretnych przeszkód technicznych lub organizacyjnych uniemożliwiających wykonanie kopii. • Uzasadnienie odmowy zawarte jedynie w odpowiedzi na skargę jest niewystarczające.
Odrzucone argumenty
Argumentacja SKO, że skarżąca nie wykazała 'ważnego interesu' uzasadniającego wydanie kopii na podstawie art. 73 § 2 KPA. • Argumentacja SKO, że strona nadużywa prawa wynikającego z art. 73 § 1 KPA (przedstawiona jedynie w odpowiedzi na skargę).
Godne uwagi sformułowania
ustawodawca nie wprowadził do k.p.a. prawa do domagania się przez stronę sporządzenia przez organ kopii całości akt sprawy lub wybranych dokumentów z akt sprawy i nie nałożył na organ administracji publicznej tego rodzaju obowiązku. • w piśmie z dnia 2 maja 2024 r. skarżąca wniosła o przesłanie jej "kopii" akt sprawy a nie o uwierzytelnienie jej kopii lub wydanie z akt uwierzytelnionych kopii, o których mowa w powołanym art. 73 § 2 k.p.a. • w ramach udostępnienia akt stronie na podstawie art. 73 § 1 k.p.a. mieści się sporządzenie przez organ, w sposób wynikający z jego możliwości technicznych i organizacyjnych, na wniosek strony, kopii dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy. • odmowa uwzględnienia wniosku strony o sporządzenie kserokopii z akt mogłaby nastąpić jedynie, gdyby organ wykazał konkretne utrudnienia wynikające z braku potrzebnego sprzętu lub dużej liczby dokumentów przewidzianych do kopiowania.
Skład orzekający
Dariusz Kurkiewicz
przewodniczący
Jolanta Górska
sprawozdawca
Wojciech Wycichowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Prawo strony do dostępu do akt sprawy, w tym do otrzymania ich kopii, na gruncie art. 73 § 1 KPA. Obowiązki organów w zakresie udostępniania akt i uzasadniania odmów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której strona powołuje się na trudności osobiste i finansowe. Interpretacja art. 73 KPA jest jednak ogólna i ma zastosowanie do wszystkich postępowań administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie prawa do informacji i dostępu do akt w kontekście trudnej sytuacji życiowej strony. Jest to przykład, jak sąd administracyjny może interweniować w obronie praw obywatela wobec organu administracji.
“Czy organ administracji może odmówić Ci kopii akt sprawy, bo nie masz 'ważnego interesu'?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.